ศุภชัย ใจสมุทร อภิปรายเกี่ยวกับโครงการคลองไทยและโครงการแลนด์บริดจ์ ชุมพร-ระนอง โดยเสนอข้อมูลสนับสนุนการพิจารณาจากงานศึกษาของกระทรวงคมนาคม ทั้งในด้านโครงสร้างพื้นฐานที่ประกอบด้วยท่าเรือน้ำลึก มอเตอร์เวย์ รถไฟ และท่อส่งน้ำมัน พร้อมชี้ให้เห็นความได้เปรียบด้านภูมิศาสตร์ของไทยที่สามารถเชื่อมโยงการค้าในอาเซียนและระหว่างทวีป ช่วยลดระยะทาง เวลา และต้นทุนการขนส่ง ขณะเดียวกันก็เปรียบเทียบวัตถุประสงค์ ต้นทุน รายได้ และผลกระทบสิ่งแวดล้อมระหว่างโครงการทั้งสอง เพื่อให้ที่ประชุมพิจารณาทางเลือกที่เหมาะสมในการพัฒนาเส้นทางเดินเรือหลักของโลก
เรียนท่านประธานที่เคารพครับ กระผม ศุภชัย ใจสมุทร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย ผมขออนุญาตอภิปรายแสดงความคิดเห็นในสิ่งที่เรากำลังพูดคุยกันอยู่ในขณะนี้ เป็นเรื่องราว ที่เราพูดกันมายาวนานพอสมควรสำหรับประเด็นเรื่องคลองไทย เรื่องนี้ว่ากันตามจริงแล้ว ประเทศไทยเราพูดกันเรื่องการขุดคอคอดกระมาผมว่าเกือบจะ ๗๐-๘๐ ปี แล้วกระมัง ๕๐ ปีเป็นอย่างน้อย แต่วันนี้ต้องยอมรับความจริงว่าประเทศไทยเรามีภูมิประเทศที่น่าสนใจ เพราะฝั่งหนึ่งคือมหาสมุทรอินเดีย อีกฝั่งหนึ่งคือมหาสมุทรแปซิฟิก ทะเลอันดามันกับทะเล อ่าวไทยใกล้นิดเดียว กาลครั้งหนึ่งเมื่อ ๑,๐๐๐ ปีที่แล้วถ้าท่านได้อ่านประวัติศาสตร์ ก็พบว่าเส้นทางเดินเรือที่นักเดินเรือ คือ ปโตเลมีได้เดินทางมา ก็มาแถบนี้ล่ะครับ แล้วก็ข้าม มาจากฝั่งโน้นมาทางฝั่งนี้ แต่อย่างมากก็คือข้ามมาจากทะเลตรัง ข้ามไปแม่น ้าตาปี จากกันตัง ข้ามไปแม่น ้าตาปีแค่นั้นโดยเรือสำเภาเล็ก ๆ ซึ่งมันมีบันทึกกันไว้ในประวัติศาสตร์ แต่สิ่งที่เรา กำลังคุยกันก็คือคุยในยุคปัจจุบัน ซึ่งมันเป็นหัวข้อที่ท้าทายถึงความเหมาะสม ไม่เหมาะสม แต่สิ่งที่ผมอยากจะขออนุญาตเรียนต่อท่านประธาน ก็คือผมอยากให้ข้อมูลบางประการ ที่มันเป็นข้อมูลอีกส่วนหนึ่ง ซึ่งเป็นข้อมูลที่ภาคราชการของเรากระทรวงคมนาคม สนข. ก็ได้ศึกษา เรื่องพวกนี้อยู่ และขออนุญาตนำเสนอต่อที่ประชุมแห่งนี้เพื่อจะได้มีโอกาสได้ความรู้กันเพิ่มเติม
อันแรกสุด ก็คือที่อยากจะเรียนว่าในขณะที่ท่านได้มีการศึกษาเรื่องคลองไทย ความเป็นจริงแล้ว สนข. ของกระทรวงคมนาคมก็ได้ศึกษาโครงการสะพานเศรษฐกิจเชื่อมฝั่ง ทะเลอ่าวไทยไปยังอันดามัน หรือที่เรียกกันว่าโครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ชุมพร-ระนอง ซึ่งตอนนี้ สนข. ได้มีการศึกษาในเรื่องของรูปแบบการพัฒนาและรูปแบบการ ลงทุนโครงการศึกษาเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม โดยผลการศึกษาจะแล้วเสร็จในปีหน้านี้ คือ ๒๕๖๖ แล้วก็จะสามารถเริ่มการพัฒนาโครงการได้ถ้ามันเกิดขึ้นได้ ก็คือในปี ๒๕๖๘ และ จะสามารถเปิดโครงการใช้ได้ในปี ๒๕๗๓ ท่านประธานที่เคารพครับ ผมอาจจะต้องขอเวลา มากเพื่อให้เกิดความสมบูรณ์ในการอภิปราย เพราะฉะนั้นถ้าเลย ๗ นาทีก็ขออนุญาต ท่านอย่างเพิ่งให้ผมหยุดการอภิปรายนะครับ
อันแรกสุดก็คือองค์ประกอบของโครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ชุมพร-ระนอง ประกอบไปด้วยการพัฒนาท่าเรือน ้าลึกทั้ง ๒ แห่งในทั้ง ๒ ฝั่ง คือฝั่งอ่าวไทย และฝั่งอันดามัน มีการนำระบบการบริหารจัดการท่าเรือแบบอัตโนมัติมาใช้เพื่อลดเวลา และเพิ่มประสิทธิภาพในการขนถ่ายสินค้า
๒. ก็คือการเชื่อมต่อท่าเรือทั้ง ๒ แห่งโดยอาศัยมอเตอร์เวย์ (Motorway) รถไฟ และท่อส่งน ้ามัน ซึ่งจะต้องเป็นเส้นทางที่ไม่มีทางชัน ที่ไม่ชันและมีระยะทางที่สั้น เพื่อลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการขนส่ง
๓. ก็คือการพัฒนาพื้นที่หลังท่า ได้แก่ ศูนย์กระจายสินค้าคลังน ้ามัน อุตสาหกรรมต่อเนื่อง และการพัฒนาเชิงพาณิชย์ เช่น ก่อสร้างอาคารสำนักงาน อาคารพาณิชย์ และโรงแรม เป็นต้น
ถามว่าโอกาสของการพัฒนาโครงการแลนด์บริดจ์ (Land bridge) เป็นอย่างไร ท่านประธานที่เคารพครับ ก็พอสรุปได้เป็น ๓ หัว
ข้อหลัก ๆ อันแรกสุดก็คือ ความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์จากตำแหน่ง ภูมิศาสตร์ของประเทศไทยอย่างที่ผมได้เกริ่นตั้งแต่ตอนต้นว่า เราเป็นจุดศูนย์กลาง ของอาเซียน (ASEAN) เป็นประตูในการขนส่งแลกเปลี่ยนสินค้าของภูมิภาคอาเซียน (ASEAN) ไปถึงจีนตอนใต้ และเป็นช่องทางในการแลกเปลี่ยนสินค้าระหว่างทวีปต่าง ๆ ของโลกนี้
๒. ก็คือความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์จากตำแหน่งที่ตั้ง ช่วยลดระยะทาง และลดระยะเวลาการขนส่งจากเดิมทำให้ประหยัดต้นทุนการขนส่ง
๓. ก็คือความได้เปรียบเชิงยุทธศาสตร์ของการขนส่งสินค้าและน ้ามัน ในภูมิภาค
ท่านประธานที่เคารพครับ จากข้อมูลการขนส่งสินค้าและน ้ามันจะพบว่า ปริมาณเรือที่ขนส่งสินค้าและเรือที่ขนส่งน ้ามันในปัจจุบันที่ผ่านช่องแคบมะละกา มีประมาณ ๘๕,๐๐๐ ลำต่อปี ในขณะที่ช่องแคบมะละกาสามารถรองรับได้ ๑๒๒,๐๐๐ ลำต่อปี และใน อีก ๑๐ ปีข้างหน้า ปริมาณเรือทั้งหมดก็จะเพิ่มขึ้นเป็น ๑๒๘,๐๐๐ ลำต่อปี ซึ่งจะเกินความจุ ของช่องแคบมะละกา ซึ่งโครงการแลนด์บริดจ์ (Land bridge) ของเราก็จะเป็นทางเลือก ให้ผู้ประกอบการขนส่งที่หลีกเลี่ยงความแออัดของช่องแคบมะละกาหันมาใช้ตรงนี้ ท่านประธานที่เคารพครับ ประมาณการสินค้าผ่านแลนด์บริดจ์ที่ผมกราบเรียนต่อ ท่านประธานไป คือท่าเรือชุมพรไปท่าเรือระนอง หรือท่าเรือระนองไปท่าเรือชุมพรนี้ จากการศึกษาทางด้านดีมานด์ (Demand) หรือความต้องการพบว่าท่าเรือระนองจะมี ความต้องการการขนส่งสินค้ามากถึง ๒๐.๓๖ ล้าน ทีอียูเอส (TEUs) ในขณะที่ท่าเรือชุมพร จะมีความต้องการการขนส่งสินค้ามากถึง ๑๙.๔๗ ทีอียูเอส (TEUs) เมื่อพิจารณาปริมาณ ความต้องการในการขนส่งตู้สินค้าคอนเทนเนอร์ (Container) ผ่านโครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ชุมพร-ระนอง โดยการเทียบกับท่าเรือชั้นนำของโลกนี้ โครงการแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ที่ผมได้กราบเรียนต่อท่านประธานนี้ก็จะได้เทียบเท่ากับท่าเรือฮ่องกง ซึ่งมีปริมาณสินค้าผ่านท่าเป็นลำดับ ๘ ของโลก นี่คือสิ่งที่ผมกราบเรียนต่อท่านประธาน แน่นอนครับ ถ้าเราพูดถึงท่าเรือแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ของท่าเรือ ๒ ท่า เรื่องแลนด์บริดจ์ (Land Bridge) ผมก็ขออนุญาตว่า สิ่งที่ผมได้ค้นพบว่า สนข. เอง ก็ได้มีการศึกษา เรื่องโครงการของคลองไทยตามแนวที่เรียกว่าแนว ๙เอ (9A) ท่านได้มีการอภิปรายกันไป หลายท่านแล้ว ผมก็ขอได้เรียนย ้าอีกทีว่าจากการศึกษาก็พบว่าแนว ๙เอ (9A) นี้ก็วาง พาดผ่านพื้นที่ ๕ จังหวัดในภาคใต้ ได้แก่ กระบี่ ตรัง แน่นอนครับตรังบ้านผม นครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ระยะทาง ๑๓๕ กิโลเมตร เริ่มจากตะวันตกฝั่งอันดามัน พื้นที่ป่าคลองไทยจะอยู่บริเวณเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ ซึ่งตอนนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวง คมนาคมอนุมัติให้ทำสะพานข้ามไปเกาะลันตาได้แล้ว จะเป็นประโยชน์ในการเดินทาง ท่องเที่ยวได้ แล้วก็ฝั่งปากเมงแถวบ้านผมเลย ที่ปากเมงอำเภอสิเกา จังหวัดตรัง และแนวคลอง จะผ่านบ้านผมหลายอำเภอ คือวังวิเศษ ห้วยยอด รัษฎา และเข้านครศรีธรรมราช เข้าทุ่งสง เข้าชะอวดผ่านเข้าไปพัทลุง เข้าอำเภอป่าพะยอมอำเภอควนขนุน ข้ามทะเลน้อย ซึ่งเป็น พื้นที่ชุ่มน ้า ซึ่งตอนนี้ท่านรัฐมนตรีศักดิ์สยามก็กำลังจะทำสะพานข้ามทะเลน้อยจากพัทลุง ไปสงขลาอยู่ แล้วก็ตัดออกที่อำเภอคลองแดน อำเภอระโนด เป็นการขุดคลอง ๔๐๐ เมตร กว้าง ๔๐๐ เมตร ลึก ๓๐ เมตร รองรับเรือขนาด ๕๐๐,๐๐๐ ตันกรอส ทำให้มีการร่น ระยะทางจากมหาสมุทรอินเดีย อันดามัน เข้าไปอ่าวไทย ก็บอกว่ามันไม่ต้องไปอ้อมแหลมมลายู ช่วยประหยัดเวลา และประหยัด พลังงานได้ ซึ่งตรงนี้เท่าที่ดูแล้วท่านก็คิดว่าเรื่องต่าง ๆ มันน่าจะเป็นเรื่องที่ดี แต่ความจริง สิ่งที่ผมเป็นห่วง และคิดว่าเราจะต้องมีการพิจารณากันให้ดี ก็คือสิ่งที่เรามองกันว่า มันจะมี ผลกระทบอะไรได้บ้าง สิ่งที่กราบเรียนต่อท่านประธานก็คือลักษณะของแลนด์บริดจ์ (Land bridge) กับคลองไทย ถ้าพูดถึงผลกระทบหรือลักษณะของมันที่เกิดขึ้น มันจะมี ผลกระทบอะไรบ้าง สิ่งที่จะกราบเรียนต่อท่านประธานก็คือว่า ลักษณะและเป้าหมายของ โครงการทั้งสองมีความแตกต่างกันชัดเจน เป้าหมายแน่นอนเหมือนกันก็คือ จะเป็นนิว เมน มารีไทม์ ชิปปิง รู้ต (New main maritime shipping routes) หรือเป็นเส้นทางเดินเรือหลัก ของโลกเมื่อเทียบกับเส้นทางปัจจุบัน แต่ว่าคลองไทยท่านขุดคลอง แต่โครงการแลนด์บริดจ์ (Land bridge) เป็นการทำถนน ทำเส้นทางรถไฟ ทำท่อซึ่งเป็นลักษณะเป็นมอเตอร์เวย์ (Motorway) อยู่บนแลนด์ (Land) หรือบนแผ่นดินโดยไม่ต้องขุด ๒. สิ่งที่น่าสนใจก็คือ โครงการนี้มีมูลค่าหรือค่าใช้จ่ายเท่าไร สิ่งที่คลองไทยมีก็คือ จะมีมูลค่าการก่อสร้างอยู่เท่ากับ ๒.๓๓ ล้านล้านบาท ซึ่งจะต้องรวมถึงค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษา เพราะเป็นคลองขนาดใหญ่ และต้องมีการขุดลอกร่องน ้า ส่วนแลนด์บริดจ์ (Land bridge) ที่คมนาคมกำลังศึกษาอยู่ ก็คือ จะมีมูลค่าก่อสร้างท่าเรือชุมพร และท่าเรือระนองแห่งใหม่ และทางถนน แล้วก็ ทางรถไฟที่เชื่อมเข้าไป รวมมูลค่าโครงการ ค่าใช้จ่ายแค่ ๒.๔ แสนล้านบาท ถามถึงรายได้ ของโครงการ โครงการคลองไทยจะมีรายได้จากการเก็บค่าผ่านทางจากเรือสินค้า ซึ่งในขณะนี้ ในปัจจุบันที่เป็นเรือผ่านช่องแคบมะละกา ไม่ต้องเสียค่าผ่านทาง ส่วนโครงการแลนด์บริดจ์ (Land bridge) มีรายได้ทางตรงจากการขนส่งที่ท่าเรือและขนส่งต่อเนื่อง แล้วก็มีรายได้ ทางอ้อมจากอุตสาหกรรมต่อเนื่อง ถามเรื่องสำคัญที่สุดมีสมาชิกหลายท่านได้มีการอภิปรายกัน ก็คือเรื่องผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม โครงการคลองไทยกระทบด้านสิ่งแวดล้อมแน่นอนครับ อำเภอหลายอำเภอในบ้านผมที่จังหวัดตรัง นครศรีธรรมราช ชะอวด ที่พัทลุงต้องมีเรื่อง การเวนคืนที่ดินในพื้นที่ ๕ จังหวัดที่คลองไทยได้พาดผ่านไปประมาณ ๗๐ ตารางกิโลเมตร ผลกระทบในสิ่งแวดล้อมระบบนิเวศวิทยา เช่น ตะกอน โคลน ทรายจากการไหลของ น ้าทะเลจาก ๒ ฝั่ง แล้วก็มีผลกระทบต่อเศรษฐกิจในพื้นที่ในสถานที่ท่องเที่ยวต่าง ๆ ปากเมงบ้านผม เกาะลันตาก็อาจจะมีผลกระทบ ประมงก็มีผลกระทบ พื้นที่ป่าไม้จากการ ขุดคลองผ่านบริเวณเขา สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้เราเห็นภาพแล้วนึกออก ส่วนโครงการแลนด์บริดจ์ (Land bridge) ท่านประธานที่เคารพครับ ผมมีเวลาไม่เกินอีก ๓ นาทีข้างหน้าก็จะจบ แล้วครับ