กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ กระผม จิรายุ ห่วงทรัพย์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรกรุงเทพมหานคร พรรคเพื่อไทย ขอแสดงความเห็นกับร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้นะครับ ท่านประธานที่เคารพครับ โดยหลักการแล้วต้องบอกว่าเป็นหลักการที่ดีครับ แต่ว่าอยากจะฝากผู้เสนอในกรณีที่รับหลักการ และไปตั้งกรรมาธิการในวาระที่ ๒ ผมในฐานะของประธานกรรมาธิการ ศาล อัยการ และองค์กรอิสระ ได้พิจารณาหลายคดีที่เกี่ยวพันทั้งผู้กล่าวหา ผู้ต้องหา โจทก์ และจำเลย จึงเห็นว่าร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้หลักการต้องมองถึงสภาพความเป็นจริง ๔-๕ ประเด็น ต่อไปนี้ท่านประธานครับ สถานการณ์ปัจจุบันนั้นการโกงกันมีปริมาณมากขึ้น แต่มูลค่า น้อยลง ยืมเงินกัน ๕๐,๐๐๐ บาท ก็เบี้ยวก็โกง สามารถทำได้ครับ แต่ในกรณีกฎหมายฉบับนี้ เมื่อไปดูใน ป.วิ.อาญา ที่เรารู้จักกันดีในหมู่นักกฎหมายว่าการให้การประกันตัวต่อผู้ต้องหา รัฐธรรมนูญบอกว่าให้สำคัญว่าเขาถูกต้องไว้ก่อน อันนี้ไม่ผิดหลักการครับ แต่พอไปดู ในพฤติกรรมหรือพฤติการณ์แห่งสำนวนทางคดี ผมจึงต้องฝากท่านประธานผ่านไปยัง ผู้เสนอครับว่า บางทีโลกก็อาจจะสวยก็เป็นไปได้ถ้าพูดคุยกับคนดีที่เขาผิดพลาด เราย่อม อยากจะให้โอกาสเขากลับมารับใช้สังคมได้อีก แต่ถ้าเกิดมีบุคคลบางประเภทใช้เล่ห์เหลี่ยม ของกฎหมาย ช่องว่างของกฎหมายไปในทางหากิน ไม่ว่าจะเป็นวงการกฎหมายทั้งในรูปของ ทนายความหรือผู้ที่ค้าความ ท่านประธานที่เคารพครับ ในมาตรา ๑๐๘ ป.วิ.อาญา ก็ค่อนข้างเขียนไว้ชัดเจนว่าเวลาที่ผู้ต้องหาหรือโดนกล่าวหา โดนพนักงานสอบสวนก็ดี โดนฝ่ายปกครองจับกุมไปยังชั้นสอบสวน มีดุลยพินิจที่จะสามารถไม่ต้องใช้เงินประกันได้อยู่แล้ว ซึ่งแน่นอนครับอยู่ที่พนักงานสอบสวนบ้าง พนักงานอัยการบ้าง ศาลบ้างตามกระบวนการยุติธรรม แต่ที่ผมอยากจะทักท้วงท่านเนื่องจากเมื่อลงไปดูรายละเอียดแล้วท่านพยายามจะไปแก้ ในมูลค่าจำนวน ๑๐ ล้านบาท หรือว่าการจำคุก ๕ ปี หรือ ๑๐ ปี ท่านประธานครับ ตัวบทกฎหมายบางอย่าง พฤติการณ์อันตรายต่อชีวิตและทรัพย์สิน แต่โทษไม่มากก็เยอะอยู่ หลายกรณี ผมยกตัวอย่างเช่นกรณีที่มีโทษในปัจจุบันที่เป็นอาญา ลัก วิ่ง กรรโชกทรัพย์ รีดทรัพย์ ชิงทรัพย์ และปล้นทรัพย์ ในกระบวนการต่าง ๆ ในสำนวนคำฟ้องของพนักงาน สอบสวนที่ส่งไปชั้นอัยการ อัยการขึ้นสู่ศาล จะบรรยายรายละเอียดไว้ครับว่า พฤติกรรม ของผู้ต้องหานั้นมีพฤติกรรมโหดร้ายมากขนาดไหน ถ้าลักขโมยของท่านประธาน ตอนท่านประธานไม่อยู่ห้องก็แค่ลักทรัพย์ ถ้าเอามีดเข้าไปในห้องท่านประธานก็จี้ชิงทรัพย์ ถ้าเอามีดเข้าไปแล้วตะโกนด้วย ขู่ด้วยก็กรรโชกทรัพย์ ถ้าเข้าไป ๓ คน มีมีด มีปืนก็ปล้นทรัพย์ แม้มูลค่าของท่านประธานอาจจะเป็นที่รองแก้วไม่กี่สิบบาท แต่พฤติการณ์ต่างกัน พอท่านไปเขียนกำหนดว่าจะต้องประกันตัวโดยไม่มีหลักทรัพย์ตั้งแต่ ๕ ปีขึ้นไป หรือมูลค่า ตั้งแต่ ๑๐ ล้านบาทขึ้นไป ผมจึงบอกท่านประธานผ่านไปยังผู้เสนอครับ หลักการท่านดีครับ ไม่เป็นไร แต่ถ้าชั้นกรรมาธิการท่านไปแก้ไขรายมาตราท่านต้องดูให้ดี นอกจากนี้ ท่านประธานที่เคารพครับ ในการรับรองตนเองเป็นผู้ประกันตน วันนี้ระบบสารสนเทศ ไอคลาวด์ (iCloud) อะไรต่าง ๆ ขอรัฐบาลที่เป็นข้อมูลออนไลน์ (Online) มันทำได้ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์แล้วหรือ สแกน (Scan) ลายนิ้วมือเข้าไป ขึ้นว่านายจิรายุ ห่วงทรัพย์ ใช่หรือไม่ หรือเป็นแบบนี้ทั้งประเทศหรือยัง การรับรองตนเองเป็นสิ่งที่คนร้ายมักจะกระทำ เพื่อให้ตัวเองหลุดพ้นจากกระบวนการยุติธรรม ไม่อยากติดคุกครับ
อีกประเด็นหนึ่งในเรื่องของคนล้นคุกก็ว่ากันไป แต่ว่าวิธีปฏิบัติของการแก้ไข ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาครั้งนี้เป็นเรื่องละเอียดอ่อนต่อสังคมยิ่ง ท่านปลดคนออกจากระบบของราชทัณฑ์ก็จริง แต่กระบวนการวิธีพิจารณาจะละเอียดอ่อน มากครับ ท่านประธานที่เคารพครับ ผมถามต่อครับว่า ถ้าเกิดเขารับรองตนเองเป็นเท็จล่ะ เราจะต้องมีคณะทำงานในชั้นพนักงานสอบสวนที่โรงพัก ทนายอาสาซึ่งมีโรงพักละ ๑ คน ยังมีอยู่ไหม สมาคมทนายความดูแลเรื่องนี้ได้แบบไหน อย่างไร
ประเด็นต่อมาท่านประธานที่เคารพครับ แล้วถ้าเขาหลบหนีล่ะ ผู้เสียหาย ท่านนึกถึงเขาบ้างไหมครับ ว่าผู้เสียหายที่เขาไปแจ้งความแล้วไปจับกุมได้อยู่ดี ๆ เขารับรอง ตนเอง แล้วขอประกันชั้นสอบสวน หรือขอประกันชั้นอัยการ ประกันชั้นศาล ไปปุ๊บ ก็หายจ้อยครับ ผู้เสียหายทำอย่างไรล่ะครับ ได้แต่นั่งร้องไห้ ถ้าเป็นคดีแพ่งก็เสียเงิน ถ้าเป็นคดีอาญาครอบครัวก็โดนรบกวน เพราะวิธีการประกันตัวที่ง่ายนั้นมันไม่ได้หมายความ เพียงแค่ผู้ต้องหากับกระบวนการยุติธรรม มันมีคนรอบตัวผู้ต้องหาอีกเยอะแยะมากมาย ผมถามว่าถ้าเป็นคดีชิงทรัพย์ คดีลักทรัพย์แล้วกันครับท่านประธาน ๑ ปี ๖ เดือน ที่เรารู้จักกัน คำถามคือใช้ตัวเองประกันออกไปแล้วมันจะไปขโมยอีกไหม ถ้ามันทำ โดยกมลสันดานที่ภาษาศาลเขาเรียกกัน ผมจึงฝากท่านผู้เสนอ ถ้าเกิดเข้าไปชั้นวาระที่ ๒ การจับกุมคุมขังนั้นมีบัญญัติไว้ชัดเจนครับว่าท่านกักขังได้ในระบบพนักงานสอบสวนไม่เกิน ๒๔ ชั่วโมง และจะให้ประกันตัวในชั้นไหน เขียนไว้ชัดแล้วครับ เพียงแต่ท่านพยายามจะ ไปบอกว่าถ้าไม่เกิน ๑๐ ปี ถ้าไม่เกิน ๑๐ ล้านบาท ไม่เกิน ๕ ปี ต้องให้ประกันตนด้วยตัวเอง ไม่ต้องวางเงิน ไม่ต้องวางโฉนด ไม่ต้องวางหลักทรัพย์ใด ๆ ท่านประธานที่เคารพครับ นอกจากนี้พอลงไปดูในรายละเอียด ในกรณีที่การเห็นชอบในพระราชบัญญัติฉบับนี้ บางอย่างสอดรับกับรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันครับ แต่บางอย่างรัฐธรรมนูญก็เขียนเรื่องของ สิทธิเสรีภาพไว้อย่างชัดเจน เพราะฉะนั้นผมจึงอยากบอกท่านประธานผ่านไปยังผู้เสนอ ว่า ท่านต้องตอบว่ากรณีที่รับรองเท็จจะเกิดการเสียหายต่อกระบวนการยุติธรรมอย่างไร พฤติการณ์ หรือพฤติกรรมของผู้ต้องหาเราเอาอะไรไปวัดครับ เราเอาจำนวนปีของโทษ หรือเราเอาพฤติกรรม ท่านประธานครับ อย่างที่ผมบอกไว้ตั้งแต่ต้น ลักทรัพย์แม้มีมูลค่า ไม่มากมายนัก แล้วถ้าเกิดมันมีมูลค่าแค่เพียง ๔,๙๐๐,๐๐๐ บาทล่ะครับ เขาใช้เงื่อนไขนี้ ได้หรือไม่ เพราะฉะนั้นผมฝากเป็นข้อสังเกตผ่านไปยังผู้เสนอ การแก้ไขกฎหมายให้ทัน สถานการณ์ปัจจุบันเป็นเรื่องที่ดีครับ สิทธิเสรีภาพของประชาชนคนไทยเป็นเรื่องที่เยี่ยมยอด และต้องพึงรักษาไว้ในรัฐธรรมนูญ แต่ถ้าไปกระทำแล้ว แก้ไขกฎหมายแล้ว เอาสิทธิเสรีภาพ ไปให้กับคนร้ายให้คนที่คิดไม่ดีต่อคนในสังคม ก็จะเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่อยากจะบอก ท่านประธานผ่านไปยังผู้เสนอครับ ขอขอบพระคุณครับ