ณัฐวุฒิ ตั้งข้อสังเกต 6 ประเด็นร่าง พ.ร.บ. การเดินเรือฯ หวั่นปัญหาทางกฎหมาย

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๘ ธันวาคม ๒๕๖๔

ณัฐวุฒิ บัวประทุม อภิปรายและตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับร่าง พ.ร.บ. การเดินเรือในน่านน้ำไทย โดยเฉพาะประเด็นการเข้าเป็นภาคีอนุสัญญามาเรือล การขาดนิยามและมาตรการจัดการน้ำมันรั่วไหล การกำกับดูแลเหตุฉุกเฉินสิ่งแวดล้อมทางทะเล การจัดการขยะจากเรือ และปัญหาอำนาจการเปรียบเทียบคดีของกรมเจ้าท่า พร้อมเรียกร้องให้ชี้ชัดบทบาทของรัฐและปรับปรุงกฎหมายให้สอดคล้องกับความปลอดภัยและเขตอำนาจในน่านน้ำไทย

นายณัฐวุฒิ บัวประทุม แบบบัญชีรายชื่อ

ท่านประธานที่เคารพ ผม ณัฐวุฒิ บัวประทุม ผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล คนจังหวัดอ่างทองครับ ผมขอมีส่วนร่วมในการสอบถามและการอภิปรายในขั้นรับหลักการของร่างพระราชบัญญัติ การเดินเรือในน่านน้ำไทย (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ด้วยความสำคัญแบบนี้ ท่านประธานครับ พรรคก้าวไกลเราเองเป็นพรรคที่มีเพื่อนสมาชิกผู้แทนราษฎรอยู่ในพื้นที่ที่ติดชายทะเล ก็ถือว่าเยอะที่สุด ตั้งแต่เขตพื้นที่ของ ส.ส. ศักดินัย นุ่มหนู ที่จังหวัดตราด ส.ส. ญาณธิชา บัวเผื่อน ที่จันทบุรี ส.ส. จรัส คุ้มไข่น้ำ ส.ส. เบญจา แสงจันทร์ ที่ชลบุรี ส.ส. จิรัฏฐ์ ทองสุวรรณ์ ที่พื้นที่จังหวัดฉะเชิงเทรา ส.ส. วุฒินันท์ บุญชู พื้นที่จังหวัดสมุทรปราการ แม้กระทั่งพื้นที่ของ ส.ส. ทองแดง เบ็ญจะปัก ในพื้นที่จังหวัดสมุทรสาคร ในขณะเดียวกัน เรามีเพื่อนสมาชิกที่ศึกษามาโดยตรงในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ ที่เกี่ยวข้องกับเรื่องการจัดการขยะ เช่น ส.ส. นิติพล ผิวเหมาะ เป็นต้น แต่อย่างไรก็ตามครับ เมื่อผมอ่านรายละเอียดในขั้นรับหลักการ ผมมีข้อสังเกตและประเด็นที่จะสอบถามไปยัง ท่านผู้ชี้แจงอยู่ทั้งหมด ๖ ประเด็นด้วยกันครับ

ประการที่ ๑ ท่านประธานครับ เหตุผลของการจะรับหรือไม่รับหลักการ กฎหมายฉบับนี้แปลกครับ ผมยอมรับเรื่องของอนุสัญญาระหว่างประเทศที่เรียกว่า มาร์โพล (MARPOL) ตลอดจนข้อที่เป็นภาคผนวกของอนุสัญญาในหลักการทั้งหมดครับ มิได้ ติดใจแต่ประการใดเลย เห็นด้วยเป็นอย่างยิ่ง รวมถึงอนุสัญญาในปี ๑๙๘๒ ที่พูดถึงเรื่อง กฎหมายทะเลด้วยซ้ำ แต่สิ่งที่ผมติดใจก็คือว่าขณะนี้เรากำลังขอให้สภาแห่งนี้รับหลักการในสิ่ง ที่บอกว่า ประเทศไทยจะมีนโยบายที่จะเข้าเป็นภาคีสมาชิก ไม่ได้พูดถึงกฎหมายที่เราเข้าเป็น ภาคีสมาชิกแล้วนะครับ แต่เรากำลังบอกว่ากำลังจะเข้าเป็นภาคีสมาชิก ผมคิดว่าอันนี้ เป็นความแปลกครับ เราจะอนุวัติการหรือการแก้ไขกฎหมายในประเทศก็ต่อเมื่อเราเข้าเป็น ภาคีสมาชิกแล้วเท่านั้น แต่เพราะเหตุใด หรือมีข้อผูกพันประการใด ๆ ว่ารัฐไทยจะเข้าเป็น ภาคีสมาชิกนี้แน่ ๆ วันนี้ท่านเป็นรัฐบาลเราเห็นว่าท่านอาจจะเข้า แต่วันหน้าอาจจะเป็น พรรคการเมืองอื่นที่เขาอาจจะไม่เข้าเป็นภาคีสมาชิก แล้วผลทางกฎหมายของกฎหมาย ฉบับนี้จะเป็นอย่างไร นั่นเป็นประการที่ ๑

ประการที่ ๒ ในกฎหมายฉบับนี้พูดถึงนิยามเรื่องของขยะ หรือข้อยกเว้น หลาย ๆ ประการครับ ซึ่งมีรายละเอียดที่แตกต่างกันว่าข้อยกเว้นว่าการทิ้งขยะแบบใด ในพื้นที่ใด ทั้งในท่าเทียบเรือหรือในพื้นที่ของการเดินเรือต่าง ๆ นั้นจะเป็นอย่างไร แต่คำที่ ผมอ่านทั้งหมดผมไม่เห็นนิยามของคำว่า กรณีของออยล์ สปิลล์ (Oil spill) หรือกรณีของ น้ำมันที่ถูกทิ้งลงจากเรือเดินทะเลในพื้นที่ต่าง ๆ ผมไม่แน่ใจว่าจะเข้าข่ายเป็นสารล้างสินค้า หรือสารล้างระวางเรือที่ท่านกำหนดหรือไม่ ไม่แน่ใจว่าจะเข้าข่ายเป็นเถ้าจากเตาเผา หรือสิ่งที่เรียกว่าน้ำมันสำหรับการประกอบอาหารหรือไม่ อันนี้เรื่องใหญ่ครับ และสิ่งที่เราพบ มาโดยตลอดก็คือ ออยล์ สปิลล์ (Oil spill) นี้มันอาจจะไหลเรื่อย ๆ ไปในพื้นที่ต่าง ๆ ส่งผล กระทบต่อนิเวศวิทยาชายฝั่ง ไม่ว่าจะเป็นประมงพาณิชย์ ไม่ว่าจะเป็นประมงพื้นบ้าน ซึ่งผมต้องการคำตอบที่ชัดว่ากฎหมายฉบับนี้จะไปปิดช่องในการควบคุม ในการดูแล และรวมถึงพันธะหรือหน้าที่ของรัฐที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรื่องออยล์ สปิลล์ (Oil Spill) แต่ว่าผมไม่เห็นในเชิงรายละเอียดตรงนี้ นั่นเป็นประการที่ ๒ ครับ

ประการที่ ๓ ท่านประธานครับ ก็คือกรณีของการจัดการขยะที่ทิ้งลงในทะเล ต่าง ๆ นี้นะครับ มันไปเกี่ยวข้องกับเรื่องของกระบวนการยุติธรรมครับ ในนี้พูดถึงการลงโทษ โดยการใช้โทษปรับทางปกครอง มีมาตรา ๑๒๐ ทับเยอะแยะไปหมดนะครับ เช่น มาตรา ๑๒๐/๒๘ ที่พูดถึงกรณี ไม่ใช่ ๒๘ นะครับ อยู่สักมาตราหนึ่ง ๒๖ ที่พูดถึง เขตอำนาจ ท่านวัดกันอย่างไรครับ วันนี้เวลาเรากำหนดว่าเขตใด เขาเรียกเศรษฐกิจจำเพาะ เขตใดเรียกพื้นที่ติดต่อไมล์ทะเลต่าง ๆ มันยังยากเลยนะครับในการกำหนด ฉะนั้นเวลาเราจะ บอกว่ากรณีที่เกิดขึ้นจากเรือหรือแท่นที่อยู่ในเขตอำนาจศาลที่มีการกระทำความผิด เราจะใช้เกณฑ์ใดในการบอกว่านี่อยู่ในพื้นที่ของศาลใด เฉกเช่นเดียวกับกระบวนการยุติธรรม ที่ปรากฏอยู่ในมาตรา ๑๒๐/๔๘ ที่ให้อำนาจกรมเจ้าท่าในการเปรียบเทียบคดีที่มีอัตราโทษ ต่าง ๆ บนพื้นฐานความร้ายแรงแล้วนำไปสู่มาตรา ๑๒๐/๕๐ ที่มีการกำหนดว่าให้คดีนั้น เป็นอันเลิกไป ผมเองไม่ค่อยเห็นด้วยและไม่มั่นใจครับว่า มาตรฐานการกำหนดที่ให้ดุลยพินิจ ของกรมเจ้าท่าในการดำเนินการนั้นจะเหมาะสมสอดคล้องกับในทุก ๆ กรณีที่เกี่ยวข้องกับ การทิ้งขยะในทะเลจริงหรือไม่ นั่นเป็นประการที่ ๓ ครับ

ประการที่ ๔ ท่านประธานครับ ก็คือประการที่พูดถึงว่ากรณีการจัดการขยะ ในวันนี้มันมีทั้งกรณีที่เชื่อมโยงไปจากท่าเทียบเรือซึ่งผมเข้าใจว่ามีการขึ้นทะเบียนไว้อยู่ ทั้งหมดประมาณ ๔๐๐-๕๐๐ แห่ง มันไปเกี่ยวข้องกับเรือเดินทะเลครับ แต่ว่าผมต้องการ ความชัดเจนในเชิงรายละเอียดว่า วันนี้เรือเดินทะเลที่จดทะเบียนในสัญชาติไทยมีจำนวน เท่าไร เรือเดินทะเลที่จดทะเบียนในสัญชาติอื่นแต่เข้ามาในน่านน้ำของประเทศไทย ไม่ว่าจะ เป็นการพาณิชย์ การค้า หรือในทางอื่น ๆ นั้นผ่านเข้ามาในแต่ละปีจำนวนเท่าไร ขอบเขต อำนาจความรับผิดแบบนี้จะสัมพันธ์กันอย่างไรครับ คนที่เรียนกฎหมายจะได้ยินคำว่า สเตต จูริสดิกชัน (State Jurisdiction) หรือเขตอำนาจศาลต่าง ๆ ผมเองยังค่อนข้าง ไม่มั่นใจ เพราะว่าสิ่งที่เราต้องการทำก็คือการจัดการมิให้มีขยะที่ถูกทิ้ง แต่ในขณะเดียวกัน มันก็ต้องมีขยะที่ถูกจัดการ ในขณะเดียวกันมันต้องมีระบบที่ไปตรวจสอบถ่วงดุลต่าง ๆ ที่ผมเองพยายามอ่านแต่เห็นว่ายังอ่านไม่ชัดนัก จริง ๆ ผมอยากจะพูดถึงเรื่องของอนุสัญญา ระหว่างประเทศ และที่ขึ้นทะเบียนกับองค์กรระหว่างประเทศที่เรียก อินเตอร์เนชันนัล มาริไทม์ ออร์กาไนเซชัน (International Maritime Organization) แต่ผมเวลาไม่พอครับ ผมอยากจะพูดประเด็นนี้เป็นประเด็นสุดท้าย ท่านประธานครับ เมื่อปี ๒๕๕๐ ผมนั่งเป็น ประธานการตรวจสอบเคส (Case) เด็กผู้หญิงอายุ ๑๔ ปี ซึ่งผมไม่สามารถที่จะเอ่ยนาม ในที่ประชุมแห่งนี้ได้ เด็กผู้หญิงคนนี้ไปเสียชีวิตในเรือที่ชื่อว่า ปริ๊นซ์ออฟโตเกียว ที่จดทะเบียน ในสัญชาติปานามาที่จอดอยู่ที่แหลมฉบัง ท่านประธานทราบไหมครับว่าเกิดอะไรขึ้นครับ เรื่องนี้เป็นประโยชน์ต่อสังคมครับท่านประธาน น้องคนนี้ตามแม่ขึ้นไปทำงานบนเรือแล้ว หายไป เมื่อมีการแจ้งความที่ชายฝั่งตำรวจบอกว่าต้องรอ ๒๔ ชั่วโมง เรือออกไปก่อนครับ ไปเจอศพในขณะที่อยู่ในประเทศหนึ่ง ประเทศนั้นร้องขอให้ไทยตรวจนิติเวช ให้เขาตรวจ นิติเวชให้ไทยได้ไหม รัฐบาลไทยปฏิเสธ ไปเจอศพอีกที่หนึ่งพอเรือเดินทะเลไปถึงประเทศ ญี่ปุ่นถึงมีการตรวจเก็บหลักฐาน พบว่าเด็กเสียชีวิตจากการถูกละเมิดทางเพศ ๖ ชั่วโมง หลังจากที่มีการแจ้งความ ท่านทราบไหมครับว่าเด็กกำซากเส้นผมของผู้กระทำความผิดที่ ข่มขืนแล้วฆ่าเขาไว้ แต่ไม่สามารถตรวจดีเอ็นเอ (DNA) ได้ว่าเป็นของลูกเรือคนใด นิติเวชไทย บอกว่าถ้ามาเร็วกว่านั้นสถาบันนิติวิทยาศาสตร์จะตรวจไมโทคอนเดรีย (Mitochondria) แล้วพิสูจน์ว่าใครเป็นคนละเมิดต่อเด็กหญิงคนนี้ สิ่งนี้ที่อยากจะฝากท่านว่าความปลอดภัย ในการจัดการขยะส่วนหนึ่งครับ แต่ความปลอดภัยของคน แล้วเคส (Case) นี้เป็นเคสสตัดดี (Case Study) ซึ่งนับตั้งแต่ปี ๒๕๕๐ จนถึงวันนี้ยังไม่ได้มีการแก้ไขกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ เรื่องนี้แต่ประการใด ก็ฝากท่านประธานไปยังท่านผู้ชี้แจงด้วยครับ ขอบคุณครับ