กราบเรียนท่านประธานสภา และเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติครับ ตามที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร ชุดที่ ๒๕ ปีที่ ๒ ครั้งที่ ๘ (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่สอง) วันพฤหัสบดีที่ ๓ ธันวาคม ๒๕๖๓ ที่ประชุม ได้พิจารณาและมีมติยินยอมให้คณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางบริหาร จัดการลุ่มน ้าทั้งระบบ สภาผู้แทนราษฎร ถอนรายงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญออกไป จากการพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎร โดยนำรายงานกลับไปปรับปรุงให้มีความสมบูรณ์ ก่อนที่จะเสนอรายงานดังกล่าว เพื่อให้สภาผู้แทนราษฎรพิจารณาอีกครั้งหนึ่ง และให้ขยาย ระยะเวลาการพิจารณาศึกษาของคณะกรรมาธิการวิสามัญออกไปอีก ๔๕ วัน ซึ่งครบกำหนด ในวันพฤหัสบดีที่ ๓๑ ธันวาคม ๒๕๖๓ และเพื่อให้การจัดทำรายงานมีความครบถ้วนสมบูรณ์ คณะกรรมาธิการวิสามัญจึงขอขยายระยะเวลาพิจารณาศึกษาออกไปอีก ๙๐ วัน ซึ่งที่ประชุม สภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบให้ขยายเวลาออกไป ตามที่ร้องขอนั้นคณะกรรมาธิการ ได้พิจารณาทบทวนรายงานของคณะกรรมาธิการวิสามัญบริหารจัดการลุ่มน ้าทั้งระบบ สภาผู้แทนราษฎรแล้ว และเพื่อให้มีความสมบูรณ์มากขึ้น จึงได้ดำเนินการปรับปรุง โดยรายงานฉบับนี้ประกอบไปด้วย ๑. รายงานของกรรมาธิการพิจารณาศึกษาแนวทาง การบริหารจัดการลุ่มน ้าทั้งระบบ สภาผู้แทนราษฎร ๑ ฉบับ ๒. รายงานของคณะอนุกรรมาธิการ พิจารณาลุ่มทั้งระบบ ทั้ง ๖ คณะ อีก ๑ ชุด ๓. รายงานภาคผนวกของคณะอนุกรรมาธิการ ในคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางบริหารจัดการลุ่มน ้าทั้งระบบทั้ง ๖ คณะ จำนวน ๑ ชุดในการนี้คณะกรรมาธิการดำเนินการปรับปรุงโดยนำข้อเสนอแนะของรายงาน ฉบับเดิมให้เป็นข้อสังเกตพร้อมทั้งมีข้อสังเกตของคณะกรรมาธิการเพิ่มเติมและดำเนินการ ยกตัวอย่างโครงการตามข้อเสนอของคณะกรรมาธิการวิสามัญให้มีความครอบคลุมทั้ง ๗๗ จังหวัด รวมทั้งได้ดำเนินการจัดพิมพ์เล่มรายงานของคณะอนุกรรมาธิการ ในคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางบริหารจัดการลุ่มน ้าทั้งระบบจำนวน ๖ คณะ ทั้งนี้รายงานของคณะอนุกรรมาธิการพิจารณาศึกษาแนวทางการบริหารจัดการ กลุ่มลุ่มน ้าเจ้าพระยาได้จัดทำใบแทรกเพิ่มเติมเนื้อหาในหน้า ๗๙/๑ ซึ่งเกี่ยวกับโครงการ ขนาดกลางระยะ ๒๐ ปี ของจังหวัดน่าน ซึ่งปรากฏในเล่มรายงานของคณะอนุกรรมาธิการ พิจารณาศึกษาแนวทางบริหารจัดการลุ่มน ้าเจ้าพระยาเรียบร้อยแล้ว และขออนุญาตท่านประธานแจกใบแทรกเพิ่มเติมในหน้า ๘๕/๑ และหน้า ๑๓๔/๑ เรื่อง การเดินทางไปดูงานการจัดการศึกษาลุ่มน ้าเจ้าพระยาเพิ่มเติม โดยไปดูในเขตจังหวัด เชียงราย อำเภอเวียงแก่น อำเภอเชียงของและอำเภอเชียงแสน ก็ขออนุญาตท่านประธาน ได้นำใบแทรกแจกให้กับท่านสมาชิกให้ครบถ้วนด้วยครับ บัดนี้ คณะกรรมาธิการได้นำ รายงานกลับไปปรับปรุงให้มีความสมบูรณ์แล้วนะครับ นำเสนอที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร เพื่อพิจารณารายงานข้อสังเกตของกรรมาธิการสามัญต่อไป
ท่านประธานที่เคารพครับ สืบเนื่องจากคราวที่แล้วโรงพิมพ์ของ สภาผู้แทนราษฎรกำลังอยู่ในช่วงการย้าย จึงทำให้คราวที่แล้วเอกสารไม่ครบถ้วนเป็นไป ตามที่ท่านเพื่อนสมาชิกได้ท้วงติงจริง ๆ เราจึงได้ถอนเรื่องกลับไป อีกทั้งเรื่องบางเรื่อง เราไม่ได้พัฒนาจริง ๆ นะครับ เช่นเรื่องของจังหวัดเชียงรายซึ่งอยู่ติดแม่น ้าโขงตามที่ ท่านพิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน ส.ส. จังหวัดเชียงราย ได้กรุณาท้วงติงและให้ข้อสังเกตนั้น กรรมาธิการก็ได้ลงไปดูแล้วก็พบว่าเป็นไปตามที่ท่านได้ตั้งข้อสังเกตไว้จริง ๆ แล้วก็ได้แก้ไข ให้กับท่านพิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน แล้วนะครับ ก็ขอกราบเรียนท่านสมาชิกได้โปรดพิจารณา ข้อสังเกตของกรรมาธิการ แล้วก็ให้ข้อสังเกตกับกรรมาธิการวิสามัญต่อไปนะครับ
ผมก็ขออนุญาตพูดถึงเรื่องของลุ่มน ้าเจ้าพระยาเพิ่มเติมสักเล็กน้อย จากการที่ได้ไปศึกษาเพิ่มเติม ขอเข้าสู่เรื่องของอนุกรรมาธิการน ้าต่าง ๆ ทั้ง ๖ ลุ่มน ้า เริ่มจากลุ่มน ้าเจ้าพระยา ท่านประธานที่เคารพครับ โครงการหลักของลุ่มน ้าเจ้าพระยา ก็คือการต้องเติมน ้าเพิ่มเติม เนื่องจากลุ่มน ้าเจ้าพระยาทั้งลุ่มน ้าซึ่งมีความต้องการใช้น ้า ประมาณ ๑๘,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตรนั้น ยังขาดแคลนน ้าอยู่ประมาณปีละ ๔,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร และนับวันการขาดแคลนน ้าในลุ่มน ้าเจ้าพระยาจะมากขึ้นเรื่อย ๆ คาดหมายว่าอีก ๒๐ ปีข้างหน้าการขาดแคลนน ้าของลุ่มน ้าเจ้าพระยาจะเพิ่มจาก ๔,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ไปเป็น ๖,๐๐๐-๘,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี เพราะฉะนั้นกรรมาธิการ จึงได้ยื่นเรื่องนี้ต่อทางรัฐบาลด้วยอีกทางหนึ่งในเรื่องของการจัดทำโครงการผันน ้ายวมเข้าสู่ แม่น ้าปิงและเข้าสู่ลุ่มน ้าเจ้าพระยาปีละประมาณ ๒,๐๐๐ ล้าน ในเฟส (Phase) ที่ ๑ และอีก ๒,๐๐๐ ล้าน ในเฟส (Phase) ที่ ๒ รวมแล้วเป็น ๔,๐๐๐ ล้าน เพื่อทดแทนการขาดแคลนน ้า ในลุ่มน ้า
เรื่องที่ ๒ ที่กรรมาธิการได้ถือเป็นหลักในลุ่มน ้าเจ้าพระยา ก็คือการแก้ไข ปัญหาน ้าแล้งซ ้าซากและท่วมซ ้าซากในเขตลุ่มแม่น ้ายม ลุ่มแม่น ้ายมทางกรรมาธิการเห็นว่า ในเขตของลุ่มน ้ายมเป็นพื้นที่ลาดชันมาก ตั้งแต่อำเภอปง อำเภอเชียงม่วน จังหวัดพะเยา มาจนถึงอำเภอสอง อำเภอหนองม่วงไข่ อำเภอเมือง อำเภอเด่นชัย อำเภอวังชิ้น ของจังหวัดแพร่ และอำเภอศรีสัชนาลัยและอำเภอเมืองสุโขทัย ยาวมาจนถึงจังหวัดนครสวรรค์ที่ตำบลเกยไชย อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ กรรมาธิการเห็นว่าการแก้ไขปัญหาน ้าท่วมซ ้าซากนี้ หรือน ้าแล้งซ ้าซากนี้สามารถแก้ไขได้ นอกเหนือจากการจัดทำแก้มลิง ซึ่งปรากฏว่าทาง กรมชลประทานก็ได้จัดทำโครงการต่าง ๆ มากมาย ไม่ว่าจะเป็นแม่สะเอียบ ๒ โครงการน ้าปี๊ และโครงการอีกหลาย ๆ โครงการซึ่งเป็นแก้มลิงเก็บน ้าไว้ใช้แล้ว กรรมาธิการยังมองเห็นว่า ถ้าหากปรับปรุงการแก้ไขปัญหาในลำน ้ายมด้วยการสร้างฝายพับได้ หรือที่เรียกว่า ฝายไฮดรอลิก (Hydraulic) ที่เป็นแขนพับได้ขึ้นลงในลักษณะนี้ทดแทนการใช้เขื่อนยาง ต่อไปนี้เลิกเขื่อนยางได้แล้วครับ เพราะ ๕ ปีก็ชำรุดทรุดโทรมกันหมดแล้วนะครับ เราแนะนำ ว่าเปลี่ยนจากฝายยางมาเป็นฝายพับได้ ซึ่งในโครงการของแม่น ้ายมเพื่อแก้ไขปัญหานี้ เราพบว่าถ้าเราติดตั้งฝายเหล่านี้ ทั้งหมด ๑๕ ตัวด้วยกัน เริ่มตั้งแต่อำเภอปง อำเภอเชียงม่วน อำเภอสอง อำเภอหนองม่วงไข่ อำเภอเมือง อำเภอเด่นชัย อำเภอวังชิ้นของแพร่ ลงมาจนถึง เขตสุโขทัย ยาวมาจนถึงพิจิตรและนครสวรรค์แล้ว ทั้งหมด ๑๕ ตัว โดยการเชื่อมโยงข้อมูล ทางโทรมาตร ซึ่งเรามีข้อมูลทางโทรมาตรคือการวัดระดับน ้าในแม่น ้ายมตลอดเส้น ตลอดแนวทางของแม่น ้ายมแล้ว แล้วก็ใช้ระบบคอมพิวเตอร์ในการควบคุมเปิดปิด ฝายพับได้นะครับ จะแก้ไขปัญหาน ้าท่วมน ้าแล้งได้ กล่าวคือถ้าน ้ามาเยอะเราก็เปิดหมดเลย นะครับ ตรงไหนบริเวณที่น ้าเยอะมีปริมาณน ้ามากก็เปิดฝาย อันไหนที่น ้าไม่มีน ้าเริ่มน้อยแล้ว เราก็พับฝายตั้งขึ้น เพื่อเก็บกักน ้าไว้ใช้ ซึ่งในลำน ้ายมเราก็เห็นแล้ว ทางกรรมาธิการได้ไป ศึกษาแล้วว่ามีอยู่ ๑ โครงการที่เป็นเช่นนี้นะครับ ก็สามารถที่จะเก็บน ้าไว้ใช้ในยามหน้าแล้งได้ และสามารถปล่อยน ้าทันท่วงทีในยามหน้าฝนได้นะครับ ท่านประธานที่เคารพครับ นอกจากนั้นยังมีโครงการที่เราได้ศึกษาเพิ่มเติมไม่ว่าจะเป็นโครงการฝายพับได้ที่ว่า แล้วทดแทนฝายกึ่งถาวร ก็คือการทิ้งหินในลำน ้าปิงนี้นะครับ ไม่ว่าจะเป็นโครงการ ท่อทองแดงหรือโครงการแม่ระกา ที่เรามองเห็นว่าโครงการคลองแม่ระกาที่จะส่งน ้าไปยัง อำเภอคีรีมาศ จังหวัดสุโขทัย ที่ท่านชูศักดิ์ คีรีมาศทอง ได้กรุณาให้ข้อเสนอแนะ เราก็ได้ มองเห็นตัวนี้ด้วยว่า ยกเลิกฝายยางเรามาทำฝายพับได้ หรือจะเป็นโครงการท่อทองแดง โครงการวังยาง-หนองขวัญ ในเขตตำบลวังบัว อำเภอคลองขลุง ซึ่งจะเกิดประโยชน์ให้กับ พี่น้องกำแพงเพชร พิจิตร นครสวรรค์ โครงการหนองวัวดำ โครงการที่อำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร ในลุ่มน ้าน่านที่เทศบาลตำบลบางไผ่ อำเภอบางมูลนาก ทดแทน ฝายยางพญาวัง อำเภอโพทะเล เป็นต้น เหล่านี้จะแก้ไขปัญหาได้เยอะเลยนะครับ ในลำน ้า ต่าง ๆ ถ้าหากเราเปลี่ยนจากฝายยางเป็นฝายพับได้ หรือเลิกการใช้เขื่อนทิ้งหิน ในลำน ้า หันมาเป็นการใช้ฝายพับได้จะแก้ไขปัญหาได้อย่างถาวร นอกจากนั้นแล้วโครงการ บางโครงการ ซึ่งยกตัวอย่างเช่น โครงการวังชมพู ซึ่งท่านอนุชา น้อยวงศ์ ส.ส. พิษณุโลก ได้พาคณะกรรมาธิการเราไปเยี่ยมชม เราพบว่าในหน้าน ้าก็ท่วมเป็น ๑๐ เมตรนะครับ แต่ในขณะที่หน้าแล้งก็แล้งนะครับ ประชาชนไม่มีน ้าใช้ ในขณะนี้ได้มีความคืบหน้าไป พอสมควรนะครับ เดี๋ยวผมจะให้ท่านกรรมาธิการท่านอนุชา น้อยวงศ์ ได้กรุณาพูด สักเล็กน้อย นอกจากนั้นแล้วโครงการที่ผมอยากจะพูดถึงก็คือ โครงการของจังหวัดเชียงราย ซึ่งได้รับข้อสังเกตจากท่านพิเชษฐ์ เชื้อเมืองพาน พวกเราได้ไปดูที่ทั้ง ๓ อำเภอ อำเภอเวียงแก่น อำเภอเชียงแสน และอำเภอเชียงของ เราพบว่าเป็นไปตามที่ท่าน ส.ส. พิเชษฐ์ ได้ตั้ง ข้อสังเกตจริง ๆ เลยครับ ก็คือเราปล่อยให้น ้าแม่น ้าโขงผ่านหน้าบ้านเราไป ประชาชน ไม่มีสิทธิใช้ ความเข้าใจของกรมชลประทานก็คือเป็นแม่น ้าระหว่างประเทศแตะต้องไม่ได้ ความจริงแล้วถ้ามองในแง่ความเป็นธรรม แล้วผมคิดว่าในระหว่างประเทศก็คิดอย่างนี้ เหมือนกันก็คือ เมื่อประเทศไทยเป็นวอเตอร์เฉด (Watershed) หรือเป็นพื้นที่รับน ้าฝน ปล่อยน ้าส่งน ้าลงไปยังแม่น ้าโขง เราย่อมมีสิทธิที่จะใช้น ้าในแม่น ้าโขงครับ ไม่ต้องไปกลัว แต่เราไม่ได้ใช้มากจนเกินไป ท่านอย่าลืมนะครับ ในฝั่งประเทศ สปป. ลาว เขามีเครื่องสูบน ้า ขนาดใหญ่ สูบน ้าเข้าไปทำไร่กล้วยหอม ซึ่งประเทศจีนได้มาลงทุนเป็นโรงสูบน ้าขนาดใหญ่ ติดเครื่องทั้งวันทั้งคืน เขายังทำได้แต่ประเทศไทยเราไม่ได้ทำเลยครับ เพราะฉะนั้น ทางกรรมาธิการไปดูแล้วจึงเห็นว่าไม่ว่าจะเป็นโครงการที่อำเภอเวียงแก่น ลำน ้างาว เราได้พบว่าถ้าเราขุดลอกเข้ามาในแผ่นดินไทยสัก ๑๐ กิโลเมตร ให้ลึกเลย แล้วสูบน ้าจาก แม่น ้าโขงโดยใช้ระบบโซลาร์เซลล์ (Solar Cell) ก็จะแก้ไขปัญหาได้นะครับ ซึ่งขณะนี้ กรมชลประทานได้พิจารณาไม่ใช่เฉพาะอำเภอเวียงแก่นในลำน ้างาวเท่านั้น ยังพิจารณาไปยัง คลองหัวปลาผา เขตอำเภอเชียงของ จังหวัดเชียงราย บริเวณบ้านหาดบ้าย ตำบลริมโขง อำเภอเชียงของ และที่อำเภอเชียงแสนก็ได้ขุดลอก ทางชลประทานก็ได้ศึกษาการขุดลอก แก้มลิงแล้วใช้ระบบโซลาร์เซลล์ (Solar Cell) สูบน ้าจากแม่น ้าโขงอัดเข้ามาในห้วยร่องขุ่น และเปิดเป็นพื้นที่แก้มลิงในการรับน ้าจากแม่น ้าโขงนะครับ และในเขตจังหวัดน่านซึ่งเราได้ ไปดูไม่ว่าจะเป็นอ่างเก็บน ้าอำเภอนาน้อย ซึ่งท่าน ส.ส. ชลน่าน ศรีแก้ว ได้กรุณาพากรรมาธิการไปดู การเพิ่มกำลังกักเก็บ เพิ่มพื้นที่ความจุของอ่างเก็บน ้าน ้าแหง จาก ๑๓ ล้านลูกบาศก์เมตร เป็น ๑๕.๗๓ ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งจะเกิดประโยชน์ในพื้นที่ ชลประทานได้ถึง ๒,๐๐๐ ไร่ หรือที่อำเภอนาหมื่นที่ท่านชลน่านได้พาเราเข้าไปบุกป่าฝ่าดง เข้าไปถึงอ่างเก็บน ้าห้วยจ๊วก ซึ่งอยู่ในเขตอำเภอนาหมื่น จังหวัดน่าน ตรงนี้กรรมาธิการ ได้ติดตามเรื่องนะครับ แล้วก็พบว่าทางกรมชลประทานได้ทำการศึกษาและออกแบบเบื้องต้น เสร็จแล้วรอเรื่องงบประมาณเท่านั้น จึงเรียนท่านเพื่อทราบ นอกจากนั้นก็ยังมีที่อำเภอ บ้านหลวงของจังหวัดน่านของท่าน ซึ่งเป็นอำเภอเดียวที่จังหวัดน่านติดอยู่กับลำน ้ายม เราได้ดูเรื่องของการขุดลอกอ่างเก็บน ้าสีพัน เนื่องจากมีตะกอนเป็นจำนวนมากอ่างเก็บน ้า ห้วยปู อ่างเก็บน ้าปี๊น้อย อ่างเก็บน ้าห้วยตุ่น อ่างเก็บน ้าห้วยโป่งขาม และอีกหลาย ๆ อ่างเก็บน ้าต้องกราบขอบพระคุณว่าเกิดประโยชน์กับกรรมาธิการเป็นอย่างมากนะครับ อนุกรรมาธิการลุ่มน ้าเจ้าพระยาก็มีเพิ่มเติมเพียงเท่านี้ ก็จะเพิ่มให้ท่านอนุชาได้พูด สักนิดหน่อยถึงความคืบหน้าของอ่างเก็บน ้าคลองวังชมพูกับพี่น้องชาวอำเภอวังทอง พิษณุโลก