กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎร และท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพทุกท่านครับ กระผม นายอนันต์ ผลอำนวย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดกำแพงเพชร พรรคพลังประชารัฐ และในฐานะประธานคณะกรรมาธิการกิจการสภา ขอเสนอญัตติร่างข้อบังคับการประชุม สภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... แก่สภาผู้แทนราษฎร โดยก่อนอื่นผมต้อง ขอขอบพระคุณท่านประธานสภา และเพื่อนสมาชิกทุกท่านที่ได้ให้โอกาสผมได้นำเสนอ ญัตตินี้ ต่อร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... พร้อมหลักการ และเหตุผลประกอบการพิจารณาดังต่อไปนี้
ที่มาขอญัตตินี้เริ่มต้นด้วย สำนักกรรมาธิการ ๓ ได้ส่งเรื่องมาที่ คณะกรรมาธิการกิจการสภาได้ส่งร่างข้อบังคับการแก้ไขการประชุมมา ๓ ฉบับ โดยเป็นการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ของสภาผู้แทนราษฎร และการส่งจดหมาย อิเล็กทรอนิกส์ไปยังสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร และร่างข้อบังคับว่าด้วยการประชุมผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ของกระทู้ที่เป็นกระทู้แยก กรรมาธิการกิจการสภาผู้แทนราษฎร ได้พิจารณา ในแต่ละร่างทั้งหมดจำนวน ๔ ครั้ง แล้วก็ได้เห็นเป็นมติของที่ประชุมคณะกรรมาธิการ กิจการสภาผู้แทนราษฎรว่าควรจะนำร่างทั้ง ๓ ฉบับ ทั้งการออกเสียงประชามติด้วยกลับมารวม แล้วเราได้ให้สำนักการประชุมและสำนักกฎหมาย รวมทั้งนิติกรของกลุ่มงานกิจการสภา ได้ไปรวบรวมทำมาครั้งเดียวให้สมบูรณ์ เมื่อทุกฝ่ายที่ผมได้กล่าวถึงนั้น ได้รวบรวม ร่างข้อบังคับทุกร่าง แล้วก็นำกลับมาเป็นญัตติเสนอต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรในวันนี้ โดยในปัจจุบันเทคโนโลยีและความก้าวหน้าของโลกมันเปลี่ยนไป เราจะเห็นว่าในองค์กร ต่าง ๆ ทั้งเอกชนและภาครัฐไม่ว่าจะเป็นคณะรัฐมนตรี ศาล ก็ได้มีการประชุมผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ไปแล้วทั้งสิ้น เราไม่เคยมีการคาดคิดมาก่อนครับท่านประธานว่า มันจะเกิด โรคใหม่ที่เป็นโรคประจำถิ่นคือโควิด-๑๙ (COVID-19) ด้วยโรคนี้มันทำให้เกิดความเสียหาย กับทั้งฝ่ายนิติบัญญัติ ภาคธุรกิจ แล้วก็เอกชน นอกจากโรคระบาดที่มันเกิดขึ้นในขณะนี้ทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทยแล้ว เราจะเห็นได้ว่า การประชุมสภาผู้แทนราษฎรในสมัยประชุมที่แล้ว มีเจ้าหน้าที่ มีสมาชิกหลายท่าน ก็พบกับปัญหานี้ แต่ด้วยความตั้งใจของท่านประธาน และความสำคัญของฝ่ายนิติบัญญัติ เราก็หาวิธีการป้องกัน หาวิธีการทำให้เกิดการประชุมได้ เพื่อให้เกิดประโยชน์กับประชาชน นอกจากเหตุเหล่านี้แล้ว มันอาจจะมีเหตุทางภัยพิบัติทางธรรมชาติที่มันเกิดขึ้น ดังนั้นเพื่อให้ การประชุมของสภาซึ่งเป็นฝ่ายนิติบัญญัติสามารถดำเนินการประชุมได้ เราก็เห็นตรงกันว่า เราควรจัดให้มีการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้ และการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์นั้น มันก็เป็นเพียงทางเลือกในเมื่อมีความจำเป็น ถ้าในภาวะปกติเราก็ประชุมกันในสภาปกติ อย่างที่ท่านทั้งหลายได้ประชุมกันอยู่ในขณะนี้ แต่ถ้าเมื่อมันมีเหตุจำเป็นหรือมีเหตุสุดวิสัย หรือมีเหตุที่มีความเดือดร้อน เราก็มาจัดการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ท่านประธาน ที่เคารพครับ การประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์นั้น ผมคิดว่ามันเป็นการลดค่าใช้จ่าย ลดอัตราความเสี่ยง ลดในหลายเรื่องที่มันเกิดความจำเป็น และลดความแออัด ในห้องประชุมด้วย บางครั้งในห้องประชุมนี้เราอาจจะต้องจัดที่นั่งในอนาคตข้างหน้า เราก็ไม่รู้ว่าเหตุการณ์ระบาดของโรคนี้มันจะไปอย่างไร ซึ่งปัจจุบันนี้ท่านจะเห็นว่ามันเกิด สายพันธุ์ใหม่ที่เราเรียกกันว่าโอไมครอน (Omicron) ซึ่งมันเกิดขึ้นอีก ดังนั้นการจัดประชุม ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์สมาชิกอาจจะมาที่สภา แล้วส่วนหนึ่งเข้าไปนั่งในห้องทำงาน ของตนเอง ซึ่งสภาผู้แทนราษฎรก็ได้มีให้พร้อมทั้ง ๕๐๐ ห้องให้สมาชิกได้อยู่กัน แล้วบางส่วน ก็อาจจะมานั่งประชุมในห้องประชุมแห่งนี้ได้ ด้วยเหตุผลดังกล่าวข้างต้น ท่านประธาน ที่เคารพครับ ข้อกำหนดที่ให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้มาประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์นั้น ผมกราบเรียนว่า เนื่องจากเป็นการจัดการประชุมของสภาผู้แทนราษฎรในรูปแบบใหม่ นอกเหนือจากการประชุมรูปแบบปกติ ซึ่งเรากำลังประชุมกันอยู่และกระทู้ถาม ซึ่งตาม ข้อบังคับการประชุม ข้อ ๒๕ จึงเห็นสมควรให้กำหนดไว้ในหมวด ๔ การประชุมส่วนที่ ๑ วิธีการประชุมเป็นส่วนที่ ๑/๑ วิธีการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ จำนวน ๔ ข้อ ประกอบ ไปด้วยข้อ ๔๓/๑ ข้อ ๔๓/๒ ข้อ ๔๓/๓ และข้อ ๔๓/๔ โดยสภาผู้แทนราษฎรสามารถ จัดประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้เมื่อมีเหตุจำเป็น หรือเหตุสุดวิสัย เพิ่มข้อ ๔๓/๑ แต่ถ้าหาก เป็นเรื่องสำคัญ เช่น การพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ หรือร่างข้อบังคับหรือการพิจารณา พระราชกำหนด ๒. การพิจารณาเรื่องที่รัฐธรรมนูญ กฎหมาย หรือข้อบังคับกำหนด หรือที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรมีมติให้กระทำเป็นการลับ จะไม่สามารถพิจารณาได้ทันที จะต้องให้ประธานสภากำหนดให้ใช้ระบบควบคุมการประชุมที่มีความมั่นคง ปลอดภัย เพียงพอ และเป็นกรณีที่ประธานสภาเห็นสมควรเท่านั้น เราก็ไปเพิ่มในข้อ ๔๓/๓ อย่างไร ก็ตามหลักเกณฑ์ และวิธีการ และเงื่อนไขในการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ให้เป็นไปตาม ระเบียบที่ประธานสภากำหนด แปลว่าในอนาคตถ้าข้อบังคับนี้ผ่านสภา ท่านประธาน จะต้องไปออกระเบียบ หรือหลักเกณฑ์วิธีการที่สามารถตรวจสอบ หรือยืนยันได้เกี่ยวกับ การเข้าร่วมประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ตรวจสอบองค์ประชุม รวมทั้งระบบการออกเสียง ลงคะแนนของสมาชิก เราไปเพิ่มในข้อ ๔๓/๔ ครับท่านประธาน
ประเด็นถัดมา การแก้ไขเงื่อนไขการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ของกรรมาธิการ ซึ่งการประชุมผ่านสื่อของกรรมาธิการนั้นเราได้ผ่านข้อบังคับนี้ไปแล้ว โดยเป็นการยกเลิกข้อห้าม ที่เดิมห้ามคณะกรรมาธิการสามัญประชุมพิจารณา ร่างพระราชบัญญัติและร่างข้อบังคับ ร่างฉบับนี้จึงถือว่าเป็นการปลดล็อก (Lock) ข้อห้าม ข้างต้น โดยให้กรรมาธิการสามารถประชุมพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ และร่วมร่างข้อบังคับ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้ อย่างไรก็ตามการพิจารณาเรื่องที่รัฐธรรมนูญ กฎหมาย หรือข้อบังคับกำหนดที่สภาผู้แทนราษฎรมีมติให้กระทำเป็นการลับ ยังเป็นข้อห้าม ของการประชุมกรรมาธิการอยู่ แต่ไม่ได้ห้ามเด็ดขาดที่เป็นความปลอดภัยของการประชุม สภาผู้แทนราษฎรแล้วหากเป็นกรณีที่ประธานคณะกรรมาธิการเห็นว่า เป็นเหตุสุดวิสัย หรือเหตุจำเป็นสมควรจัดประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ก็สามารถกระทำได้ เราไปแก้ไข ข้อบังคับข้อ ๙๒/๑ วรรคสี่ ด้วยเหตุผลดังกล่าวที่ผมได้กราบเรียนท่านประธานไปแล้ว การแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. ๒๕๖๒ นั้น ได้มีการเพิ่มเติม สาระสำคัญเข้าไปตามที่ผมได้เรียนดังกล่าวข้างต้น ผมจะสรุปให้ฟังอีกครั้งว่า เรามีการแก้ไข ประมาณ ๖ ประเด็น
ประเด็นที่ ๑ แก้ไขเพิ่มเติมบทนิยามคำว่า ที่ประชุม โดยแก้ไขเพิ่มเติม ในข้อ ๓
ประเด็นที่ ๒ การแก้ไขเพิ่มเติมให้การนัดประชุม การแจ้งนัดประชุม การเผยแพร่หนังสือนัดประชุม ระเบียบวาระการประชุม และเอกสารที่เกี่ยวข้องสามารถ กระทำได้โดยใช้ทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ หรือสื่อเทคโนโลยีสารสนเทศได้ โดยแก้ไขเพิ่มเติม ในข้อ ๒๐ ข้อ ๒๑ และข้อ ๒๒ ในประเด็นที่ ๒ นี้ผมกราบเรียนท่านประธานว่า ถ้าเราสามารถส่งหนังสือเชิญผ่านทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้ ยกเว้น สมาชิกบางท่านที่มี ความประสงค์จะให้ส่งแบบเดิม เราก็จะส่งแบบเดิมให้ เพราะอันนี้มันเป็นการลดภาระ เรื่องของกระดาษ เรื่องของแรงงาน และความรวดเร็วในการประชุม สำหรับสมาชิก ที่ไม่สามารถรับทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้ในกรณีที่อยู่พื้นที่ห่างไกล เราก็จะส่งเป็นเอกสาร เหมือนเดิมที่ได้ทำมาโดยตลอดเวลา
ประเด็นที่ ๓ กำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรสามารถประชุมผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ได้ ภายใต้เงื่อนไขที่กำหนดโดยเพิ่มเติมในส่วนที่ ๑/๑ วิธีการประชุมผ่านสื่อ อิเล็กทรอนิกส์ ข้อ ๔๓/๑ ข้อ ๔๓/๒ ข้อ ๔๓/๓ และข้อ ๔๓/๔ ของหมวด ๔ การประชุม
ประเด็นที่ ๔ ในการแก้ไขข้อบังคับนั้น กำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรสามารถ ริเริ่มเสนอญัตติ ขอให้สภามีมติส่งเรื่องที่มีเหตุผลสมควรจะให้มีการออกเสียงประชามติ ให้คณะรัฐมนตรีทราบ รวมทั้งกรณีที่วุฒิสภามีมติส่งเรื่องที่มีเหตุผลสมควรให้การออกเสียง ประชามติ มาเพื่อให้สภาดำเนินการพิจารณาลงมติ ตลอดจนกรณีเมื่อรัฐสภาให้ ความเห็นชอบเรื่องที่มีเหตุผล สมควรจะให้มีการออกเสียงประชามติแล้ว โดยเพิ่มข้อ ๔๘/๑ ข้อ ๔๘/๒ และข้อ ๔๘/๓
ประเด็นที่ ๕ การแก้ไขเพิ่มเติมเงื่อนไขการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ของคณะกรรมาธิการ โดยให้สามารถพิจารณาร่างพระราชบัญญัติ หรือร่างข้อบังคับ โดยแก้ไขเพิ่มเติมข้อ ๙๒/๑ วรรคสี่
และในประเด็นสุดท้ายประเด็นที่ ๖ กำหนดให้สภาผู้แทนราษฎรสามารถ พิจารณากระทู้ถามแยกเฉพาะ ผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ได้โดยเพิ่มข้อ ๑๖๙/๑ การเสนอ ญัตติร่างแก้ไขข้อบังคับการประชุมครั้งนี้ ผมได้รับเสียงสะท้อนจากท่านสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรหลายท่านว่า มีความกังวลว่าจะไปขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ ดังนั้น ในที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎรในวันนี้ ผมอยากรับฟังความคิดเห็นของบรรดาสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรที่กว้างขวางแล้วก็เต็มที่ เพื่อจะได้หมดความกังวลใจ และในรัฐธรรมนูญ มาตรา ๑๔๘ และมาตรา ๑๔๙ ก็ได้เขียนไว้ค่อนข้างชัดเจนว่า ถ้าหากมีข้อสงสัยในเรื่องของการร่างแก้ไขข้อบังคับ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จำนวน ๑ ใน ๑๐ สามารถส่งให้รัฐธรรมนูญนั้นวินิจฉัยว่า ร่างข้อบังคับที่เรามีการแก้ไขเพิ่มเติม ในวันนี้จะไปขัดรัฐธรรมนูญหรือไม่ เพื่อเป็นการคลายความกังวลของบรรดาท่านสมาชิก สภาผู้แทนราษฎรทุกท่านนะครับ ขณะนี้เท่าที่ผมทราบสมาชิกวุฒิสภาก็ได้ดำเนินการเรื่องนี้ เข้าไปสู่ในวาระที่ ๒ แล้ว เรื่องการแก้ไขข้อบังคับการประชุมผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เข้าใจว่าจะเข้าสู่วาระที่ ๓ ในไม่นานนี้ของวุฒิสภานะครับ
ดังนั้นผมต้องขอขอบพระคุณคณะกรรมาธิการกิจการสภาผู้แทนราษฎร ทุกท่านตลอดจนผู้ที่ร่วมเสนอญัตติ ๒๐ ท่านร่วมกับผมในวันนี้ที่ได้ช่วยกันพิจารณาแก้ไข เพิ่มเติมและได้ให้ข้อสังเกตอันเป็นประโยชน์ ตลอดจนเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องที่ได้ให้ข้อมูล ประกอบการพิจารณา ซึ่งด้วยหลักการสำคัญที่ผมได้กล่าวมาแล้วข้างต้น ผมจึงขอให้ สภาผู้แทนราษฎรแห่งนี้ร่วมกันพิจารณาอย่างรอบคอบอีกครั้ง และเห็นชอบในหลักการ ของร่างข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎรฉบับนี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพงาน ด้านนิติบัญญัติให้เกิดประโยชน์สูงสุดต่อประเทศชาติ และประชาชนที่อยู่ข้างหลังตลอดไป ขอขอบพระคุณครับ