ทรงศักดิ์ ทองศรี ชี้แจงความคืบหน้าและแผนปรับปรุงระบบผลิตน้ำประปาของจังหวัดสกลนคร โดยยืนยันคุณภาพน้ำตามมาตรฐาน พร้อมระบุถึงการนำเทคโนโลยีทันสมัยมาใช้และแผนพัฒนาในอนาคตเพื่อรองรับความต้องการน้ำอย่างยั่งยืน
ท่านประธาน ที่เคารพครับ ผม นายทรงศักดิ์ ทองศรี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทยครับ ได้รับมอบหมายจากท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยให้มาตอบกระทู้ถามทั่วไป ของท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ ต้องขออนุญาตเอ่ยนามท่านครับ ท่านอภิชาติ ตีรสวัสดิชัย ท่านเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทยจากจังหวัดสกลนคร โดยถามเรื่อง การขอให้ปรับปรุงระบบการจัดการน้ำประปาส่วนภูมิภาคของจังหวัดสกลนคร เบื้องต้นก่อนนั้นผมต้องกราบขอบพระคุณท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติที่ท่านได้ถามคำถาม ซึ่งเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ และเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน โดยเฉพาะเรื่องของน้ำซึ่งถือเป็นปัจจัยแห่งชีวิตแล้วก็เป็นสิ่งซึ่งคนต้องใช้เป็นอยู่ในชีวิตประจำวัน อย่างต่อเนื่องกันมา ผมเรียนท่านประธานอย่างนี้ครับว่าปัญหาที่ท่านสมาชิกที่ได้ถาม เป็นเรื่องของระบบการผลิตน้ำประปาซึ่งการประปาส่วนภูมิภาคเองได้ใช้พื้นที่หนองหาร ซึ่งเป็นพื้นที่แหล่งน้ำขนาดใหญ่ของจังหวัดสกลนคร ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ ๗๗,๐๐๐ ไร่เศษ แล้วก็สามารถกักเก็บน้ำได้ประมาณ ๑๙๐ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี เป็นน้ำกักเก็บนะครับ แต่ถ้าเป็นน้ำไหลผ่านก็จะเป็นตัวเลขที่ท่านสมาชิกได้กล่าวในเบื้องต้น ผมเรียนท่านประธาน อย่างนี้ครับว่าการประปาส่วนภูมิภาคเองได้สร้างสถานีผลิตน้ำที่หนองหารนี้ ๒ แห่งด้วยกัน แห่งที่ ๑ เป็นพื้นที่อยู่ในบริเวณสำนักงานประปาสกลนคร ซึ่งมีกำลังการผลิตอยู่ประมาณ ๑,๒๕๐ ลูกบาศก์เมตรต่อชั่วโมง อยู่ที่ตำบลเชิงชุม อำเภอเมืองสกลนคร อีกที่หนึ่งเป็น สถานีผลิตน้ำแห่งที่ ๒ บริเวณบ้านดอนเชียงคูณ ก็มีกำลังการผลิตประมาณ ๕๐๐ ลูกบาศก์เมตร ต่อชั่วโมง เป็นโรงกรองน้ำผลิตน้ำเพื่อใช้ในการบริการพี่น้องในเขตเทศบาลเมืองสกลนคร แล้วก็ใกล้เคียงอย่างต่อเนื่อง ตัวเลขแต่ละปีก็จะผลิตน้ำใช้น้ำดิบประมาณ ๒๐ กว่าล้านลูกบาศก์เมตร ในการผลิตน้ำประปาให้กับพี่น้องทั้งหลายในการใช้อุปโภคบริโภค ผมเรียนท่านประธานว่า ระบบการกรองน้ำประปาที่ใช้อยู่ในประเทศไทยเป็นระบบซึ่งถือว่าจะบอกว่าเป็นสากลก็ได้ เพราะว่าหลาย ๆ ประเทศก็ใช้กันเป็นระบบการกรองน้ำที่ลงทุน ถือว่าเวลาลงทุน ใช้งบประมาณจำกัดน้อย แต่ได้ผลคุ้มค่าแล้วก็เวลาขยายโรงกรองน้ำกำลังการผลิต ก็สามารถทำได้ง่าย ระบบผลิตน้ำประปาของการประปาส่วนภูมิภาคสาขาสกลนครที่ใช้อยู่ ในปัจจุบันเป็นระบบผลิตน้ำประปาแบบคอนเวนชันนัล (Conventional) ซึ่งมีข้อดี คือการอาศัยหลักการไหลโดยแรงโน้มถ่วงเป็นหลัก ก็หมายความว่าเราเอาน้ำดิบสูบขึ้นไป ที่โรงกรองน้ำแล้วก็ปล่อยให้น้ำมันไหลลงไป เพื่อให้เกิดการตกตะกอนแล้วก็ไปใช้สารเคมี บางส่วนบางอย่าง อย่างเช่น สารส้ม เป็นระบบการกรองน้ำที่ไม่มีกลไกเครื่องจักรกลที่ซับซ้อน เป็นการประหยัดพลังงานและค่าใช้จ่ายในการบำรุงรักษาก็น้อยนะครับ อีกทั้งระบบ ยังมีความยืดหยุ่นสำหรับน้ำดิบของหนองหารที่มีคุณภาพการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกันมาก ตามช่วงฤดูกาล เพราะว่าหนองหารนี่เป็นแหล่งน้ำที่รองรับพื้นที่น้ำไหลเข้ามาแล้วก็จะไหล ลงไปน้ำก่ำออกไปที่ท่าอุเทนที่แม่น้ำโขง ส่วนหนึ่งบางช่วงก็จะมีเรื่องของน้ำเข้า น้ำออก มีการเปลี่ยนแปลงเรื่องคุณภาพของน้ำเปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ ซึ่งระบบดังกล่าวนี้ผมเรียน ท่านประธานถึงท่านสมาชิกว่าเป็นระบบซึ่งสามารถผลิตน้ำประปาได้อย่างมีคุณภาพ อันนี้ต้องเรียนยืนยันนะครับ แล้วก็ได้มาตรฐานตามที่การประปาส่วนภูมิภาคกำหนด โดยตลอดแล้วก็ใช้กันทั้งประเทศไทย แต่อย่างไรก็แล้วแต่ท่านประธานครับ การประปา ส่วนภูมิภาคเอง สาขาสกลนคร ได้มีการปรับปรุงระบบหลายครั้งนะครับ เพื่อรองรับ การขยายตัวของผู้ใช้น้ำ รวมถึงได้มีการนำเทคโนโลยีใหม่ ๆ เข้ามาใช้ร่วมกับระบบ ผลิตน้ำประปาที่มีอยู่เดิม เช่น ระบบเฝ้าระวังคุณภาพน้ำดิบแบบต่อเนื่องออนไลน์มอนิทอร์ริง (Online Monitoring) ที่ว่าระบบควบคุมคุณภาพของน้ำ ระบบควบคุมการผลิตระยะไกล สกาดา (SCADA) แล้วก็การบริหารการจัดการลดน้ำสูญเสีย ดีเอ็มเอ (DMA) อย่างต่อเนื่อง ทำให้การประปาส่วนภูมิภาค สาขาสกลนคร สามารถผลิตน้ำประปาได้อย่างมีคุณภาพ อันนี้ผมต้องเรียนยืนยันอยู่เสมอ เพราะว่ามันเป็นเรื่องที่มีความสำคัญ เพราะว่าคนต้องนำมา อุปโภคบริโภคอย่างต่อเนื่องนะครับ แล้วก็สามารถที่จะมีปริมาณในการใช้น้ำได้อย่างทั่วถึง และต่อเนื่อง แต่อย่างไรก็แล้วแต่ครับ ท่านประธานครับ การประปาส่วนภูมิภาคเองก็ยัง มีแผนปรับปรุงในปี ๒๕๖๗ เป็นแผนงานก่อสร้างระบบปรับปรุงขยายการประปาส่วนภูมิภาค สาขาสกลนคร เพื่อรองรับการเจริญเติบโตของชุมชนเมือง และพื้นที่การให้บริการของ การประปา สาขาสกลนคร ซึ่งเมื่อโครงการดังกล่าวแล้วเสร็จจะสามารถตอบสนอง ต่อความต้องการในการใช้น้ำในพื้นที่ได้จนถึงปี ๒๕๗๙ ท่านประธานครับ จากข้อห่วงใย ของท่านสมาชิกนะครับว่าในหนองหารเองอาจจะมีโลหะหนัก เพราะว่ามีน้ำเสียจากท้องถิ่น หรือจากชุมชนต่าง ๆ เข้าไป ผมว่าประเด็นอย่างนี้ผมก็ได้เรียนไปให้ทางการประปาส่วนภูมิภาค สาขาสกลนคร ทำความเข้าใจกับท้องถิ่น เราต้องมีระบบบำบัดน้ำเสียก่อนที่จะลงสู่อ่างน้ำ สาธารณะขนาดใหญ่อย่างนี้ที่ใช้ในการอุปโภคบริโภค แต่อย่างไรก็แล้วแต่ ทางการประปา ส่วนภูมิภาคเองก็ได้มีการศึกษาเพื่อให้เกิดความชัดเจนและก็มีความมั่นใจ แล้วก็ให้หายกังวล กับพี่น้องประชาชนซึ่งใช้น้ำในการอุปโภคบริโภค โดยให้มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตเฉลิมพระเกียรติสกลนคร มีการศึกษาเรื่องของการพัฒนาหนองหารแบบยั่งยืน ในปี ๒๕๖๑ และปี ๒๕๖๒ ก็ได้ให้บริษัท ขออนุญาตเอ่ยนามนะครับ บริษัท เซ้าท์อี๊สท์เอเซีย เทคโนโลยี่ จำกัด ซึ่งการศึกษาก็พบว่าคุณภาพของน้ำหนองหารในภาพรวมยังอยู่ในระดับพอใช้ ถึงดี สามารถที่จะนำมาใช้ผลิตน้ำประปาได้ รวมถึงการประปาส่วนภูมิภาคของสาขาสกลนครเอง ก็ยังมีการเก็บตัวอย่างเพื่อทดสอบว่าจะมีสารพิษและโลหะหนักหรือไม่ อย่างไรตามที่ท่าน กังวลใจนะครับ ยังตรวจไม่พบ ผลการทดสอบนะครับ ยังตรวจไม่พบสารเป็นพิษหรือโลหะหนัก อันตรายในระดับที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งมีชีวิตในแหล่งน้ำ หรือกระทบต่อกระบวนการผลิตน้ำประปา แต่อย่างใด ก็เรียนเป็นข้อมูลเพิ่มเติม ความจริงเรามีตารางรายงานผลการทดสอบคุณภาพ ของน้ำดิบที่เป็นสารพิษที่เป็นโลหะหนักนี่นะครับ ผมเรียนเป็นข้อมูลนะครับว่าอย่างตัวแคดเมียม ที่เป็นโลหะหนักนี่นะครับ มาตรฐานแหล่งน้ำผิวดินเขาบอกไม่เกิน ๕๐ เราตรวจพบเพียงน้อยกว่า ๐.๑ เปอร์เซ็นต์นะครับ หรือโครเมียม ไม่เกิน ๕๐ เราก็ตรวจพบในน้ำดิบที่สกลนครเพียงน้อยกว่า ๑ เปอร์เซ็นต์นะครับ ตะกั่วก็น้อยกว่า ๒ ซึ่งไม่เกิน ๕๐ เปอร์เซ็นต์ ปรอทเองบอกว่า ๒ แต่ว่าตรวจพบเพียง ๐.๑ สารหนูนะครับ ๑๐ มาตรฐานแหล่งน้ำผิวดินมี ๑๐ แต่เรา น้อยกว่า๑ เปอร์เซ็นต์ ก็เป็นข้อมูลประกอบในการพิจารณาให้ท่านมีความสบายใจว่า ในหนองหารเองนั้นก็มีคุณภาพของน้ำผิวดิน ซึ่งเหมาะที่จะใช้ในการผลิตน้ำประปา แต่อย่างไรก็แล้วแต่ในการนำน้ำดิบจากหนองหารมาใช้ผลิตเป็นน้ำประปานั้น การประปาส่วนภูมิภาค สาขาสกลนครเองก็ได้มีการตรวจสอบคุณภาพของน้ำดิบอยู่เสมอ ทั้งน้ำดิบ และน้ำประปาเป็นประจำทุกวัน และส่งตรวจคุณภาพน้ำ ณ ห้องปฏิบัติการ ของการประปาส่วนภูมิภาคเป็นประจำทุกเดือน และมีการส่งน้ำดิบและน้ำประปา ทดสอบคุณภาพเพื่อหาการปนเปื้อนสารพิษโลหะหนัก หรือสารเคมีกำจัดศัตรูพืชเป็นประจำ ทุกปี หากมีกรณีพบสารเป็นพิษหรือโลหะหนักปนเปื้อนในแหล่งน้ำ การประปาส่วนภูมิภาคเอง สาขาสกลนคร ก็จะมีการดำเนินการ ซึ่งใช้วิธีการปกติอยู่แล้ว ก็คือใช้สารส้ม ปูนขาว เพื่อทำให้สารตกตะกอนกำจัดออกมาได้โดยวิธีการที่เป็นปกติอยู่แล้ว แต่ถ้ามีในเรื่องของ สารปนเปื้อนบางส่วนเราก็จะมีการใช้ผงถ่านกัมมันต์ ในการที่จะดูดซับสารพิษ เช่นสารเคมีกำจัดศัตรูพืช ผมเรียนท่านประธานถึงท่านสมาชิกครับว่าการประปาส่วนภูมิภาคเอง ก็จะคำนึงเรื่องการให้บริการดำเนินการในการกรอง โดยคำนึงถึงคุณภาพของน้ำประปา แล้วก็เพื่อความปลอดภัยของประชาชนผู้ใช้น้ำเป็นสำคัญครับ ขอบคุณครับ