ชวลิต เลาหอุดมพันธ์ อภิปรายคัดค้านการตั้งกระทรวงท้องถิ่น โดยมองว่าไม่ก่อให้เกิดประโยชน์โดยตรงต่อประชาชน และเสนอแนวทางการกระจายอำนาจที่แท้จริงผ่านการโอนข้าราชการเช่น ตำรวจ ครู และแพทย์ ไปสังกัดองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพร้อมรับประกันเส้นทางอาชีพ แทนการสร้างโครงสร้างใหม่ทั้งหมด เพื่อให้การบริหารท้องถิ่นเกิดประสิทธิภาพและใกล้ชิดประชาชนมากขึ้น
เรียนท่านประธานสภา ที่เคารพครับ กระผม พันตำรวจตรี ชวลิต เลาหอุดมพันธ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร แบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล ก่อนอื่นนะครับ ก็ต้องขอขอบคุณท่านผู้เสนอญัตติทุกท่าน นะครับ ผมเห็นด้วยนะครับ เห็นด้วยอย่างเต็มที่เลยนะครับที่เราต้องให้อำนาจ กับท้องถิ่นให้มากที่สุด มากเท่าที่จะทำได้ แต่ผมก็ไม่เห็นด้วยที่จะต้องมีกระทรวงท้องถิ่น ขั้นแรกนะครับ ผมก็จะขออภิปรายเกี่ยวกับกระทรวงท้องถิ่นว่าผมคิดเห็นอย่างไร ถ้าจะมีนะครับ ก็ต้องบอกว่ามีประโยชน์นะครับกระทรวงท้องถิ่น ประโยชน์ที่ว่าก็คือ เราก็จะมีรัฐมนตรีเพิ่มอีก ๑ ท่าน มีปลัดกระทรวงเพิ่มขึ้นมาอีก ๑ ท่าน กระทรวงเดิม ก็คือกระทรวงมหาดไทยมันใหญ่เกินไป มันมีข้าราชการอยู่เยอะมากเกินไปนะครับ แคเรียพาท (Career path) ของเขาการที่จะขึ้นมาชั้นต่าง ๆ จนมาถึงซี ๑๑ (C11) มันก็มี การแข่งขันสูง คราวนี้ถ้าเกิดว่าตั้งกระทรวงท้องถิ่นขึ้นมาก็ช่วยในเรื่องนี้ได้ แต่ประโยชน์มันก็มีแค่นั้น นะครับ ถามว่ามีประโยชน์กับประชาชนหรือเปล่า ของเดิมปัจจุบันนี่กระทรวงมหาดไทยก็มี งานที่ส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นอยู่แล้วเป็นระดับกรม ไม่ใช่ว่าปัจจุบันไม่มีการส่งเสริม นะครับ การตั้งกระทรวงท้องถิ่นขึ้นมาก็เป็นงานเดิมหรือเปล่านะครับ ดังนั้นผมอยากจะชี้ว่า ถ้าจะมีกระทรวงท้องถิ่นขึ้นมาหรือถ้าจะไม่มีก็ได้เป็นของเดิมนี่ผมคิดว่าไม่ต่างอะไรกันที่จะ เป็นประโยชน์กับประชาชน แล้วต่อไปล่ะเราจะทำอย่างไร ผมขึ้นมาอภิปรายทำไมนะครับ ผมก็จะอภิปรายว่าเราจะเพิ่มอำนาจอย่างไรกับท้องถิ่นดีนะครับ วิธีคืออะไร ถึงแม้ว่าจะอยู่ ในกระทรวงเดิมหรือว่าตั้งเป็นกระทรวงท้องถิ่น ตั้งเป็นกระทรวงใหม่ขึ้นมาก็ตาม ผมคิดว่า เราอาจจะมีการใช้คำคำว่า กระจายอำนาจ ในความหมายที่แตกต่างหลากหลายกันไป โดยทั่วไปทุกคนก็ทราบกันดีแล้วใช่ไหมว่ากระจายอำนาจมันดี คราวนี้ก็เลยมีคนที่พยายามที่ จะเปลี่ยนความหมายคำว่า กระจายอำนาจ ให้มันเข้ากับอะไรที่มันเป็นแบบเดิมแล้วก็บอกว่า นี่ที่ทำแบบอย่างนี้เรียกว่ากระจายอำนาจแล้ว แต่ผมก็อยากที่จะเรียนว่าการกระจายอำนาจ ที่แท้จริงก็คืออะไรครับ ก็คือการที่ข้าราชการที่ทำงานสัมผัสกับชีวิตประชาชนทุกหน่วยงาน ทุกองค์กรเลยที่อยู่กับกระทรวงต่าง ๆ ต้องไปอยู่กับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเท่านั้น นะครับ นี่คือถึงจะเรียกว่าการกระจายอำนาจ แต่ปัจจุบันเราก็จะเห็นงานที่ต้องสัมผัสกับชีวิต ประชาชนมากมาย เช่น ตำรวจ โรงเรียนหรือว่าโรงพยาบาลต่าง ๆ ก็สังกัดขึ้นอยู่กับ กระทรวง ขึ้นอยู่กับรัฐส่วนกลาง การกระจายอำนาจที่แท้จริงก็คือก็ต้องโยกของเดิมที่ขึ้นกับ รัฐส่วนกลางเข้าไปอยู่กับท้องถิ่นให้ได้ คราวนี้ถ้าจะโยกแบบอย่างนั้นก็จะมีแรงต้าน พอสมควรนะครับ ความกังวลซึ่งผมก็เคยเป็นข้าราชการมาก่อน เราจะมีทางออกอย่างไรกับ ความกังวลนี้ ความกังวลที่ว่าคืออะไร ก็คือถ้าเกิดว่าเราเป็นข้าราชการที่สังกัดอยู่กับท้องถิ่น เราก็อาจจะกังวลว่าแคเรียพาท (Career Path) ของเรามันจะขึ้นไปตันอยู่แค่ท้องถิ่น แค่นั้นเองหรือเปล่า แต่ถ้าเราไปดูที่ประเทศต่าง ๆ จะเห็นได้ว่าเขาให้ความสำคัญกับ ข้าราชการในท้องถิ่นเท่า ๆ กับข้าราชการส่วนกลางเลยนะครับ อย่างเช่นประเทศญี่ปุ่น ที่อาจารย์โกวิทย์ได้เรียนไปเมื่อสักครู่นี้นะครับ ท่านรู้ไหมครับว่าเขามี ผบ.ตร. ถึง ๔๐ กว่าคน เลยนะครับ หมายความว่าอย่างไร หมายความว่าทุก ๆ จังหวัด ตำรวจที่ใหญ่ที่สุด ในจังหวัดนั้นก็มีศักดิ์ศรีเท่ากับผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติเลย ถ้ากระจายอำนาจจริง ๆ ต้องเป็นแบบนั้นนะครับ มีซี (C) ที่เท่ากัน มีเงินเดือนที่เท่ากัน คราวนี้ข้าราชการที่ขึ้นอยู่กับ ท้องถิ่นก็จะมีความภาคภูมิใจ มีแคเรียพาท (Career Path) การเติบโตในหน้าที่ที่ภูมิใจ เต็มเปี่ยมเหมือนกับของเดิมที่ขึ้นอยู่กับกระทรวง
แล้วก็อีกประเด็นที่ผมอยากเรียนในที่ประชุมแห่งนี้ก็คือการกระจายอำนาจ ที่ทำกันอยู่ก็คือเรามักจะให้อำนาจ ให้ภาระงานกับท้องถิ่นไปบอกว่าท้องถิ่นเอางานนี้ไปทำ แต่ว่าไม่ได้ให้งบประมาณไปทำ เขาก็ทำไม่ได้ถูกไหมครับ อันนี้ก็มีหลาย ๆ ท่านอภิปราย ไปแล้ว แต่ผมกำลังจะสื่อว่าถึงแม้ว่าเอางบประมาณไปให้เขาแล้วเขาก็ต้องไปบรรจุ สร้างบุคลากรขึ้นมาใหม่ ไปสร้างสถานที่ใหม่ รับบรรจุคนเข้ามาใหม่ เทรน (Train) คน ขึ้นมาใหม่เพื่อที่จะทำงานงานนั้น มันถึงต้องใช้เวลานานใช่ไหมครับ เราก็เลยบอกกันว่า การกระจายอำนาจก็เลยต้องใช้เวลานาน แต่ผมกำลังจะบอกว่าจริง ๆ มันไม่จำเป็นต้องทำ ขนาดนั้นนะครับ ถ้าเราทำวิธีที่ผมพูดไปเมื่อสักครู่นี้ก็คืออยู่ดี ๆ ก็ให้อำนาจเขาไปเฉย ๆ อาจจะให้งบเขาไปด้วย มันก็จะมีข้าราชการเพิ่มขึ้นมา ล้นเต็มไปหมดเลยใช่ไหมครับ มีข้าราชการที่ขึ้นกับ รัฐส่วนกลางด้วยที่ทำงานเดิม แล้วก็จะมีข้าราชการท้องถิ่นที่ทำงานที่เรามอบอำนาจเขา ไปใหม่ วิธีที่ผมจะเสนอก็คือเราก็เอาข้าราชการเดิมที่ขึ้นอยู่กับกระทรวงก็โอนเขาไปเลย ความชำนาญของคนก็มีอยู่แล้วครับ ออฟฟิศก็มีอยู่แล้ว ผมคิดว่ามันเป็นวิธีที่ทำให้เรา กระจายอำนาจได้แผล็บเดียวก็สามารถกระจายได้อย่างรวดเร็วมากนะครับ เวลาหมดแล้ว ก็ขอเรียนเท่านี้นะครับ ขอบคุณครับ