รงค์ เสนอตั้งกรรมาธิการศึกษาพัฒนาพลเมืองรับการปฏิรูปประเทศ

รองศาสตราจารย์รงค์ บุญสวยขวัญ นครศรีธรรมราช

ท่านประธาน ที่เคารพครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ผม รองศาสตราจารย์ ดอกเตอร์รงค์ บุญสวยขวัญ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดนครศรีธรรมราช พรรคพลังประชารัฐ ขอขอบคุณ ที่ท่านประธานได้อนุญาตให้ผมนำเสนอญัตติ เรื่อง ขอให้สภาตั้งคณะกรรมาธิการ วิสามัญพิจารณาการศึกษาการสถานการณ์ กลไก กระบวนการสร้างความเป็นพลเมืองเพื่อ รองรับการปฏิรูปประเทศและยุทธศาสตร์ชาติครับ ท่านประธานครับ ผมคิดว่าเรื่องพลเมือง ก็คือคำสำคัญของวันนี้ ความเป็นพลเมืองวันนี้นะครับมีประเด็นที่พูดกันเยอะมาก พลเมือง ในสถานการณ์ปัจจุบันจึงเป็นพลเมืองที่มีการถกเถียงว่ามีคุณลักษณะอย่างไร นั่นประเด็นหนึ่ง

ประเด็นที่ ๒ ผมจะนำเสนอต่อไปว่าแล้วกลไกกับกระบวนการที่ดำเนินการ อยู่ในระยะที่ผ่านมาและควรที่จะเป็นไปในอนาคตเพื่อรองรับการปฏิรูปและยุทธศาสตร์ชาตินั้น เราควรจะทำอย่างไรครับ

ท่านประธานครับ ประเด็นแรกเลยนะครับก็คือว่าเวลาพูดถึงพลเมือง วันนี้เป็นคำที่กว้าง เป็นมโนทัศน์ที่มีความหลากหลาย หลายคนก็ให้ความหมายของพลเมือง ไปตามอคติหรือว่าค่านิยมของตัวเอง บางคนก็ให้ความหมายพลเมืองไปในทางที่บอกว่า ไม่เหมาะสม บางคนก็บอกว่าพลเมืองมีความเหมาะสมแล้ว นั่นคือการไปตัดสินแล้ว แต่ที่ สำคัญนะครับท่านประธานครับเวลาพูดถึงพลเมืองแล้วผมคิดว่าคุณลักษณะพื้นฐาน ของพลเมืองภายใต้แผนปฏิรูปประเทศเล่มนี้นะครับ บอกว่าพลเมืองก็คืออาจจะต้อง มีความรับผิดชอบนะครับ รู้สิทธิ หน้าที่ มีจิตสาธารณะ อันนี้ผมคิดว่าเป็นคุณลักษณะพื้นฐาน ของพลเมืองที่จะรองรับการปฏิรูปประเทศ ยุทธศาสตร์ชาติ หรือศตวรรษที่ ๒๑ ก็ว่ากันไปนะครับ แต่ผมคิดว่าสิ่งหนึ่งเวลาพูดถึงคุณลักษณะพื้นฐานของพลเมืองเพื่อที่จะรองรับการปฏิรูป ประเทศนะครับ สำหรับผมนะครับ ผมให้ความสำคัญกับคำว่า ความอดทนครับ ความอดทน ผมถือว่าความอดทนเป็นพื้นฐานสำคัญของปุถุชนอย่างเรา ๆ หรือเยาวชนของเรา หรือลูกหลานของเราที่จะประสบความสำเร็จครับ

ประการต่อมา คุณลักษณะของพลเมืองที่เราจะสร้างเขาจะต้องยอมรับ ความคิดเห็นที่แตกต่างหลากหลาย อันนี้เป็นเรื่องใหญ่ครับ วันนี้คำนี้ดูเหมือนประหนึ่งว่าใคร พูด ใครกล่าว ใครแถลง แล้วเท่ครับ แต่จริง ๆ แล้วคำนี้เวลาปฏิบัติแล้วยากมาก เพราะทุกคน ต่างก็พกเอาสิ่งที่ตัวเองยึดมั่น ถือมั่น มีความเชื่อสิ่งหนึ่ง แต่ถ้าหากที่เรารับรู้ หรือถกแถลง หรือชีวิตประจำวันไม่ตรงกับความคิด ความเชื่อที่ตัวเองเชื่อเราจะไม่ยอมรับเราปฏิเสธ อันนั้นก็หมายถึงว่าคุณลักษณะของพลเมืองที่ยอมรับความคิดหลากหลาย ยอมรับความเป็นอื่น สิ่งเหล่านี้มันเริ่มมีปัญหา ดังนั้นความเป็นพลเมืองจึงเป็นเรื่องที่เป็นพื้นฐาน ในขณะเดียวกัน บางคนก็บอกว่าความเป็นพลเมืองก็คือคนที่สามารถสร้างสรรค์ได้ แต่อีกกลุ่มหนึ่งก็บอกว่า ความเป็นพลเมืองก็คือต้องท้าทาย ต้องวิพากษ์ ต้องวิจารณ์ การวิพากษ์วิจารณ์จึงอาจจะ รวดเร็ว โด่งดัง และมีชื่อเสียง เพราะฉะนั้นความเป็นพลเมืองในความหมายที่ก้าวหน้าว่า จะต้องครีเอทีฟ (Creative) สร้างสรรค์ หรือจะต้องคริทิไซซ์ (Criticize) หรือการวิพากษ์วิจารณ์ ก็อาจจะเป็นความเชื่ออีกความเชื่อหนึ่ง ทั้งหมด ทั้งสิ้น ทั้งปวง ท่านประธานที่เคารพครับ นี่คือสิ่งที่บอกว่าพลเมืองที่เป็นอยู่ในปัจจุบันนี้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งความเป็นพลเมือง มันจะต้องสร้างครับท่านประธาน วันนี้เวลาสร้าง รัฐไทยจะสร้างอย่างไรเพื่อที่จะขับเคลื่อน หรือเพื่อจะไปให้ถึงจุดนี้ ที่เรียกกันว่าประเทศมีความเรียบร้อย มีความสามัคคี นี่คือ ยุทธศาสตร์ชาติ นี่คือแผนปฏิรูป เราจะทำอย่างไรให้สังคมมีความสงบสุข นี่คือแผนปฏิรูป เราจะทำอย่างไรให้ประชาชนมีความสุข มีคุณภาพชีวิต นี่คือผมคิดว่าสิ่งที่ประชาชนพลเมือง ของเราทั้งประเทศชาติ ทั้งสังคม ทั้งประชาชนเรามีคุณลักษณะที่ดี กลไกสำคัญ ในการขับเคลื่อนคนเพื่อที่จะนำไปสู่การเป็นคนที่อยู่ในประเทศชาติที่เรียบร้อย สามัคคี สังคมที่มีความสุข หรือว่าประชาชนที่มีคุณภาพ ผมคิดว่ากลไกทางพลเมืองก็คือกลไกทาง อุดมการณ์ กลไกทางอุดมการณ์ เช่น สถาบันการศึกษา ศาสนา สื่อ สถาบันทางวัฒนธรรม ท่านประธานที่เคารพครับ สถาบันเหล่านี้วันนี้สถาบันสื่อมีอิทธิพลมาก

ผมกำลังจะกล่าวไปถึงประเด็นที่ ๒ ว่าถ้าเราจะเอากลไกและกระบวนการ มาสร้างความเป็นพลเมืองนั้น เรื่องการศึกษา วันนี้ผมคิดว่าเรื่องการศึกษาเราจะต้อง คิดทบทวนกัน จึงอยากจะฝากไปถึงกรรมาธิการสามัญ เพราะว่าทราบว่าสภาไม่ได้ ตั้งกรรมาธิการวิสามัญ ซึ่งก็ด้วยความเคารพต่อคณะกรรมการประสานงานว่ากรรมาธิการ สามัญจะต้องไปคิด ไปจี้กันว่ากลไกทางด้านอุดมการณ์เพื่อสร้างความเป็นพลเมืองนั้น วันนี้เขาทำกันอยู่อย่างไรนะครับ

อันแรกเลย กลไกก็คือสื่อทำอย่างไร อะไรเป็นการควบคุม อะไรควรจะเป็น สื่อที่นำไปสู่ปลุกเร้า อะไรที่เป็นสื่อที่จะนำไปสู่การสร้างสมานฉันท์ การดำรงชีวิตอยู่ อย่างปรองดอง การดำรงอยู่อย่างก่อให้เกิดความเคารพ ความรัก สื่อสิ่งเหล่านี้เป็นเรื่องใหญ่ มีอิทธิพลมาก แต่สื่อจำนวนมากก็ไม่อาจจะควบคุมได้นะครับ โดยเฉพาะอย่างยิ่งสื่อในด้าน โซเชียลมีเดีย (Social media) นะครับ

กระบวนการกลไกอีกตัวหนึ่งที่ผมคิดว่ามีความสำคัญมากก็คือกลไก ทางการศึกษา ซึ่งเป็นกลไกสำคัญนะครับ ท่านประธานครับผมนี่เคยเป็นครูประถมศึกษาอยู่ เกือบ ๒๐ ปี เห็นเลยวันนี้โรงเรียนประถมศึกษาถ้าจะปฏิรูปเราจะปฏิรูปอย่างไร ในเล่มนี้ หน้า ๘ บอกว่าการปฏิรูปการศึกษามี (๑) (๒) บอกว่าพัฒนาการจัดการเรียนการสอน เรียนรู้ สมรรถนะเพื่อตอบสนองการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ ๒๑ ท่านประธานครับอันนี้เป็น คำสวย อยากฝากท่านกรรมาธิการสามัญไปจี้ ไปกระตุ้น ไปย้ำ ไปตรวจสอบต่อหน่วยงาน ที่รับผิดชอบหรือผู้รับผิดชอบว่าการพัฒนาการเรียนการสอนทำอย่างไร วันนี้โรงเรียน ประถมศึกษาเวลาการเรียนการสอนเราก็มุ่งผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน คณิตศาสตร์ต้องสุดยอด เด็กที่เรียนวิทยาศาสตร์ต้องสุดยอด ภาษาอังกฤษต้องชัวร์ (Sure) สิ่งเหล่านี้ผมเห็นด้วย อย่างยิ่งครับ ทักษะในการได้คะแนน ทักษะในการเอาคะแนน ทักษะได้คะแนนสูง ๆ ทางด้านวิทยาศาสตร์ ทางด้านคณิตศาสตร์ จำเป็นอย่างยิ่ง ไม่มีใครปฏิเสธครับ เพราะเป็น พื้นฐานสำคัญ แต่ทักษะแห่งการอยู่ร่วมในสังคมที่พี่น้องครูการศึกษาขั้นพื้นฐาน ประถมศึกษา มัธยมศึกษา ต้องเร่งครับ ในการปฏิรูปประเทศ อยากจะรู้ว่าโรงเรียนอยากจะ มอบหมายให้ทางกระทรวงศึกษาธิการ อยากจะมอบหมายให้ทางหน่วยงานส่วนกลาง สพฐ. ไปดูหน่อยครับ สร้างแผนปฏิบัติการเรื่องการพัฒนาการเรียนการสอนสู่การเรียนรู้สมรรถนะ หมายถึงว่าสมรรถนะที่จะอยู่รวมกันในสังคมตรงนี้ให้ดีหน่อยครับ ผมไม่ทราบนะครับว่า เขาจะเรียนกันสอนกันอย่างไรในรายละเอียดเพราะออกมาจากโรงเรียนประถมศึกษามานาน แต่รู้ว่าโรงเรียนประถมศึกษากับโรงเรียนมัธยมศึกษามีกลุ่มสาระการเรียนรู้ ๘ กลุ่มสาระ เมื่อก่อนประถมศึกษานี่ ๕ สาระการเรียนรู้ ตอนนี้เพิ่มมาเป็น ๘ สาระการเรียนรู้ เท่ากับ มัธยมศึกษา สาระการเรียนรู้สังคมศึกษาก็แบ่งเป็น ๕ สาระ มีประวัติศาสตร์เพิ่มเข้ามา ดีนะครับที่คณะกรรมาธิการการศาสนา ศิลปะและวัฒนธรรม ได้กระตุ้นแล้วก็ส่ง ความต้องการไปยังฝ่ายรัฐบาลเกี่ยวกับเรื่องหน้าที่ศีลธรรม วิชาศีลธรรม ก็จะทำให้นำไปสู่ การปรับเนื้อหา วิชาประวัติศาสตร์ ที่เราบอกว่าคนทิ้งประวัติศาสตร์ คนไม่รู้ประวัติศาสตร์ ผมไม่บอกว่าการเอาประวัติศาสตร์ออกจากหลักสูตรแห่งชาติในสมัยปี ๒๕๐๓ หรือหลักสูตร ที่ถัด ๆ มาปี ๒๕๒๑ ใครเอาออก เอาออกกันอย่างไร ด้วยวัตถุประสงค์อะไร แต่พอ เอาออกแล้วเราเห็นเลยนะครับว่าวิชาประวัติศาสตร์ถ้าคนไม่รู้รากเหง้าของชุมชนตัวเอง ถ้าคนไม่รู้รากเหง้าถิ่นฐานบ้านเกิดบ้านเมืองของตัวเองก็จะเป็นปัญหาเหมือนกัน เพราะฉะนั้นสาระการเรียนรู้ทางสังคมศึกษาเหล่านี้ต้องใส่เข้าไป

แต่ประเด็นอย่างนี้ท่านประธานครับ อยากฝากไปยังคณะกรรมาธิการครับ การสร้างความเป็นพลเมืองให้รัก ให้ตระหนัก ให้เรียนรู้ ให้อดทน ให้อดกลั้น ให้มี ความรับผิดชอบ มันไม่สามารถที่จะเปิดอยู่ในวิชาใดวิชาหนึ่ง กระบวนการเรียนการสอนของ ท่านครูบาอาจารย์ทางกระทรวงศึกษาธิการ ทาง สพฐ. หรือทางสำนักงานเขตพื้นที่ แม้กระทั่งท่านศึกษา คณะกรรมการสามัญศึกษาจังหวัด ต้องไปกำชับ ต้องไปเอื้อ ต้องไป สร้างโอกาส หรือไปกระตุ้นให้พี่น้องผู้ประกอบวิชาชีพครูได้จัดการเรียนการสอน เพื่อเสริมสร้างสิ่งเหล่านี้ให้แรงขึ้น เพียงพอกับที่เราเพิ่มคะแนนวิชาคณิตศาสตร์ เพียงพอกับ เราเพิ่มผลสัมฤทธิ์ทางวิชาวิทยาศาสตร์ เพราะฉะนั้นวิชาทางด้านสาระสังคมพวกเหล่านี้ การดำรงชีวิตอยู่ การอยู่ร่วมกับคนอื่น การปฏิบัติตามกฎหมาย สิ่งเหล่านี้นะครับ เป็นเรื่องที่ จะต้องบูรณาการการเรียนการสอน สิ่งที่ท้าทายและอยากจะฝากไปตรงนี้ก็คือว่า กระทรวงศึกษาธิการจะต้องเอาใจใส่ต่อตรงนี้นะครับ ผมไปตรวจสอบดูครับท่านประธาน ไปตรวจสอบดูรายงานความคืบหน้าในการดำเนินงานตามแผนการปฏิรูปประเทศ อันนี้ เอาเดือนมกราคม เดือนมีนาคม ปีที่แล้วนะครับ บอกว่าเขาทำอะไรด้านการศึกษา เขาบอกว่า ด้านการศึกษาได้บุกเบิกการจัดการศึกษาระดับโรงเรียน กลุ่มโรงเรียน การจัดการระดับพื้นที่ โดยให้โรงเรียนเป็นศูนย์กลางยกระดับคุณภาพการศึกษาผ่านการขับเคลื่อนการศึกษา ที่เป็นอิสระ ดอต ดอต ดอต (Dot dot dot) ว่าให้เสร็จนะครับ สิ่งที่เป็นรูปธรรมก็คือ กระทรวงศึกษาธิการ (สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดระยอง) ดำเนินการขับเคลื่อนพื้นที่ นวัตกรรมศึกษาจังหวัดระยอง หมายถึงแอกชันแพลน (Action plan) ประจำปี ๒๕๖๓ จบแค่นั้น ท่านประธานครับ ยังไม่เห็น ยังไม่อาจคาดหวังได้ว่ากระบวนการเรียนการสอน ถูกหยิบมาเป็นส่วนหนึ่ง มาเป็นคีย์เวิร์ด (Keyword) มาเป็นสาระสำคัญในรายงาน การปฏิรูปประเทศ ผมจึงอยากจะฝากนะครับว่าครูวันนี้เขาคาดหวังมาก เด็กก็มีน้อย โรงเรียนก็ยุบกันไปเรื่อย ๆ หรือขนาดเล็กลงไปเรื่อย ๆ แต่พี่น้องครูเขาอยากจะทำงาน การเรียนการสอนเพื่อให้ลูกหลานที่เขาสอนกลายเป็นคนดี ปัจจัยที่เอื้อต่อการจัดการเรียน การสอนของเขา งบประมาณ ท่านครับ ท่านประธานที่เคารพ เรื่องงบประมาณก็เป็น กระบวนการอีกอันหนึ่งที่ต้องไปดูกันนะครับ ต้องไปดู หลายโรงเรียน ผมยกตัวอย่างก็ได้ครับ ท่านประธาน ที่โรงเรียนวัดมะม่วงสองต้น อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช ใกล้ ๆ กับ องค์พระธาตุนครศรีธรรมราช วันนี้ครูไม่พอนะครับ เด็กก็ลดน้อยลง แต่ผู้ปกครอง คณะกรรมการสถานศึกษา คณะครู จำเป็นจะต้องจัดการเรียนการสอน ซึ่งครูมีน้อยอยู่แล้ว ก็ต้องไปเลี้ยงน้ำชาเพื่อเอาเงินมาเป็นค่าตอบแทนให้กับครู ใน ๑ ปี อันนี้เกิดขึ้นอยู่ตอนนี้ครับ ที่ผ่านมา เพราะฉะนั้นตัวงบประมาณเหล่านี้จะต้องเติมเข้าไปเพื่อที่จะเป็นเงื่อนไข ปัจจัย ที่จะทำให้พี่น้องครูได้จัดการเรียนการสอนเชิงบูรณาการเพื่อพัฒนาทักษะ นั่นเป็นประการหนึ่ง

อีกประการหนึ่ง อีกขั้นตอนหนึ่งนะครับ ก็คือมหาวิทยาลัยครับท่านประธาน การพัฒนาเรื่องความเป็นพลเมืองนี่ ในระดับประถม ในระดับมัธยมคล้าย ๆ กัน แต่พอไปสู่ มหาวิทยาลัยครับท่านประธาน มีวิชาอะไร มีใครรับผิดชอบเรื่องความเป็นพลเมืองดี ความเป็นนักศึกษาที่ดี ความเป็นบัณฑิตที่ดี ซึ่งเป็นภาษาสวย ๆ ท่านประธาน หน่วยงานที่รับผิดชอบในมหาวิทยาลัยเรื่องนักศึกษาที่ดี หรือความเป็นพลเมืองดี กู้ดสติวเดนต์ (Good Student) ก็คือฝ่ายกิจการนักศึกษา ส่วนกิจการนักศึกษา หรือรองอธิการบดี ฝ่ายกิจการนักศึกษา ซึ่งไม่ได้มีผลต่อการประเมินคะแนนเลยครับท่านประธาน ท่านประธานครับ นอกจากนั้นในวิชาอื่น ๆ วิชาไหนบ้างครับ ในมหาวิทยาลัยท่านประธานครับ กลุ่มที่มี อิทธิพลต่อพฤติกรรมของลูก ๆ นักศึกษาของเราก็คือกลุ่มเพื่อน กลุ่มชมรม กลุ่มสโมสร นักศึกษา รวมไปจนถึงหลักสูตรครับ เช่น หลักสูตรที่ผมสอนอยู่ที่มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร์ ผมยกตัวอย่างนะครับว่าทั่วประเทศมหาวิทยาลัยต่าง ๆ มีหลักสูตร หลักสูตรไหน หลักสูตรรัฐประศาสนศาสตร์ หลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์ หลักสูตร พยาบาล แต่ละหลักสูตรเหล่านี้ครับท่านประธาน จะต้องเป็นกลไกสำคัญ จะต้องท็อปอัป (Top up) ทรัพยากรลงไป เพื่อที่จะให้คณาจารย์บริหารหลักสูตรเพื่อที่จะสร้างความเป็น พลเมืองดีให้ได้ ความเป็นพลเมืองดีไม่ปรากฏอยู่ในวิชาใดวิชาหนึ่ง แต่ความเป็นพลเมืองดี จะต้องถูกบูรณาการจากคณะกรรมการบริหารหลักสูตร ในมหาวิทยาลัยหลักสูตรจึงเป็น หน่วยสำคัญรองจากฝ่ายกิจการนักศึกษาที่จะดูแลหรือมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมอันพึงประสงค์ ของนักศึกษา ท่านประธานที่เคารพ หลักสูตรที่สำคัญนะครับ ในหลักสูตรนั้นก็มีวิชา กลุ่มวิชาหนึ่งเขาเรียกวิชาพื้นฐานครับท่านประธาน ถ้าสมมุติว่าเรามี ๑๔๕ หน่วยกิต วิชาพื้นฐานหรือวิชาจีอี (GE) ก็มีประมาณ ๑๕ หน่วยกิต ๒๐ หน่วยกิต ก็แล้วแต่มหาวิทยาลัย ไหนจะกำหนดรายละเอียดนะครับ วิชาพื้นฐานเหล่านี้จะต้องถูกสอนให้เด็กนักศึกษา รักความเป็นสังคม รักในการอยู่ร่วมกัน รักเคารพความคิดเห็นที่แตกต่าง ยอมรับกฎเกณฑ์ ในมหาวิทยาลัยจึงไม่ใช่เป็นพื้นที่ของการวิพากษ์วิจารณ์ ผลิตคนวิพากษ์วิจารณ์แบบ ไม่รับผิดชอบ แต่ในมหาวิทยาลัยจะต้องผลิตบัณฑิต หรือผลิตนักศึกษา หรือเบ้าหลอม นักศึกษาให้เป็นคนที่สร้างสรรค์ อยู่ร่วมกับคนอื่น มีจิตสาธารณะ ไม่เห็นแก่ตัว อดทนสู้ต่อ สิ่งยาก สิ่งไหนยาก ๆ สู้ ท่านประธานครับ ลองดูนะครับ วันนี้เราเห็นคนรุ่นใหม่เปลี่ยนงาน กันเป็นว่าเล่น เห็นกับวัตถุมากกว่าความรู้สึกของจิตใจ อันนี้มีตัวอย่างมากมาย สิ่งเหล่านี้ ผมคิดว่าเนื้อหาสาระของหลักสูตรพื้นฐานหรือจีอี (GE) วิชาเจเนอรัล เอดดูเคชัน (General Education) หรือว่าจีอี (GE) ในมหาวิทยาลัยจะต้องถูกบูรณาการ ฝากกรรมาธิการเข้าไปดูว่าในมหาวิทยาลัย ช่วยพี่น้องคณาจารย์เขาว่าวิชาเหล่านั้นเขาจะอยู่ อย่างไร การบริหารหลักสูตรเขาจะอยู่อย่างไร ฝ่ายกิจการนักศึกษาเขาจะอยู่อย่างไร ผมเชื่อมั่นนะครับว่าวันนี้รัฐบาลเราเก่ง ส่งเสริมให้มหาวิทยาลัยพัฒนา ทำวิจัย ทำโน่นทำนี่ คณาจารย์ทำโน่นทำนี่ได้ นักศึกษาทำโน่นทำนี่ได้ มีความก้าวหน้า ผมเชื่อมั่นนะครับ ได้ฟังรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม หรือรัฐมนตรี อว. เรากำลังจะผลิตวัคซีนโดยคนไทยตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ ปลายน้ำเองได้ โควิด (COVID) มันมีการวิจัยกันอยู่แล้ว เชื่อครับ ผมเชื่อ เก่งเหล่านั้นเชื่อ ทักษะในการดำรงอาชีพในการที่ จะเอาเงินเดือนต่อไปนี่ผมเชื่อแล้วก็ต้องทำเต็มที่ แต่ในขณะเดียวกันทักษะในความเป็นสังคม ในการอยู่ร่วมกับคนอื่น ในความมีอดทน สิ่งเหล่านี้อยากจะให้กรรมาธิการ อยากจะให้ กระทรวง อยากจะให้คณะกรรมการการอุดมศึกษาจี้ลงไป กำชับ ติดตามผล หรือแม้กระทั่ง อาจจะเปลี่ยนครับท่านประธานครับ เปลี่ยนโครงสร้างหน่อยวันนี้ได้ไหม ลองให้ชุมชน ให้พื้นที่ ให้ปราชญ์ชาวบ้าน สามารถที่จะประเมินผลการเรียนรู้ของเด็กได้ทั้ง ระดับอุดมศึกษาหรือระดับประถม สิ่งเหล่านี้ผมคิดว่าวันนี้ด้วยความเป็นห่วงครับ ท่านประธานว่าความเป็นพลเมืองของเรา เราจะมีปัญหาในอนาคต เหมือน ๆ กับที่เรากำลัง มีประเด็นปัญหาเรื่องความคิด ความเชื่อของผู้คนซึ่งแสดงออกในคุณลักษณะของความเป็น พลเมือง เพราะฉะนั้นหน่วยงานหลายหน่วยงาน กลไกหลายกลไก แต่ผมกล่าววันนี้กล่าวเฉพาะเรื่อง ในอุดมศึกษากับประถมศึกษา ก็อยากให้ประถมศึกษา หรือการศึกษาขั้นพื้นฐาน และมหาวิทยาลัยมีความตื่นตัว หรือได้รับการสนับสนุน ได้รับการดูแล มีแผนปฏิบัติการ ที่ชัดเจน ระยะ ๕ ปี ปี ๒๕๖๕ ปี ๒๕๗๐ ปี ๒๕๗๕ มีแผนที่ชัดเจนว่าเรามีแผนที่จะสร้าง ความเป็นพลเมืองอย่างไรในแต่ละสถาบันอุดมศึกษา หรือแต่ละโรงเรียน หรือแต่ละเขตพื้นที่ แล้วก็จะได้เอาแผนการสร้างความเป็นพลเมืองเหล่านั้นละครับ มาเป็นส่วนหนึ่งประกอบกัน ในการขอรับงบประมาณ แล้วก็จะทำให้ครูบาอาจารย์เขามีความรู้สึกว่าเขาทำงานเต็มที่ อยากทำ ในขณะเดียวกันรัฐบาลกลางก็เอาใจใส่ งบประมาณก็เอาใจใส่ ไม่ต้องไปคิดมาก เรื่องการเปลี่ยนโครงสร้าง เปลี่ยนตำแหน่ง เปลี่ยนซี (C) เปลี่ยนตามโน้นเปลี่ยนตามนี้ พี่น้อง ครูบาอาจารย์ไม่ว่าจะเป็นชาวมหาวิทยาลัยหรือชาวการศึกษาขั้นพื้นฐานก็พร้อมที่จะ ขับเคลื่อนประเทศภายใต้การปฏิรูป แต่ว่าตัวงบประมาณแน่ งบประมาณแน่ก็จะต้องมาจาก แผนปฏิบัติการหรือแผนพัฒนาที่ถูกสปลิต (Split) ออกมาจากเล่มนี้นะครับ ผมจึงฝากให้ทาง กรรมาธิการเข้าไปดูเรื่องนี้เพื่อที่จะติดตามทวงถาม เพื่อที่จะตรวจสอบ หรือกระตุ้นต่อ หน่วยงานที่รับผิดชอบครับ ก็ขอฝากสิ่งเหล่านี้ หวังกันอย่างยิ่งว่าถ้าทำได้แบบนี้ อย่างน้อย ที่สุดความเป็นพลเมืองที่ดี การที่เราเห็นลูกหลานของเรามีพฤติกรรมน่ารัก ในขณะเดียวกัน ไม่ก่อให้เกิดความขัดแย้งระหว่างพลเมืองที่เป็นหนุ่มสาวกับพลเมืองที่เป็นผู้ใหญ่ เราคงไม่ได้ ยินคำว่า มนุษย์ลุง มนุษย์ป้า ซึ่งหมายถึงการดูถูกระหว่างวัย เราต้องการลดช่องว่าง สิ่งเหล่านี้ ถ้าสิ่งเหล่านี้ที่จะลดช่องว่างได้สภาแห่งนี้จะต้องจี้ไปยัง หรือชี้ไป หรือนำเสนอแนะ ไปหน่วยงานที่ปฏิบัติให้ช่วยกันว่าพลเมืองต้องช่วยกันทำนะครับ ทำเรื่องพลเมืองด้วย ส่วนจะไปทำทักษะอย่างอื่นทางอาชีวะที่เพื่อนสมาชิกสภาผู้ทรงเกียรติได้พูดแล้ว ดีทั้งนั้น ละครับ แต่ผมขอฝากสิ่งเหล่านี้เพื่ออะไรครับ เพื่อประเทศชาติสงบเรียบร้อย สามัคคี เพื่อสังคมเราจะได้มีความสุข และประชาชนจะได้มีคุณภาพตามเป้าหมายของการปฏิรูป ประเทศครับ ท่านประธานครับ ขอขอบคุณครับ