สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๒ · ๒๐ มกราคม ๒๕๖๔

นริศรา แดงไผ่ เสนอแก้ไขมาตรา 301 เพื่อลดระวางโทษสำหรับความผิดฐานทำแท้งให้สอดคล้องกับความผิดลักษณะที่ 10 และป้องปรามความไม่สงบในสังคม นอกจากนี้ยังเสนอกำหนดเหตุยกเว้นไม่มีความผิดในกรณีทำแท้งเพื่อให้มีความชัดเจนในโครงสร้างกฎหมาย

นางสาวนริศรา แดงไผ่ กรรมาธิการ

ขออนุญาตค่ะท่านประธาน ดิฉัน นริศรา แดงไผ่ ผู้แทนสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ในฐานะกรรมาธิการค่ะ ขออนุญาต เรียนชี้แจงถึงการกำหนดประเด็นแรกของมาตรา ๓๐๑ ก็คือเรื่องของการกำหนดระวางโทษ ที่มีผู้ตั้งข้อสงวนว่าเห็นควรที่จะแก้ไขให้ลดจากร่างที่รัฐบาลเสนอคือจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน หรือปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ เป็น จำคุกไม่เกิน ๓ เดือน หรือปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ขออนุญาตเรียนว่าในร่างมาตรา ๓๐๑ เป็นบทบัญญัติ ความผิดฐานทำแท้ง ซึ่งอยู่ในหมวด ๓ ในลักษณะสิทธิความผิดเกี่ยวกับชีวิตและร่างกาย ซึ่งความผิดเกี่ยวกับชีวิตและร่างกายเป็นความผิดที่ร้ายแรงเพราะมีผลกระทบกับชีวิต และร่างกาย ระวางโทษจะสูงคือตั้งแต่ประหารชีวิตจนกระทั่งถึงจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน ร่างที่รัฐบาลเสนอเราเห็นว่าควรที่จะลดระวางโทษจำคุกสำหรับหญิงที่ทำให้ตนเองแท้งลูก หรือยอมให้ผู้อื่นทำให้ตนเองแท้งลูก ให้ระวางโทษจากปัจจุบันคือจำคุกไม่เกิน ๓ ปี หรือปรับไม่เกิน ๖๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ลงมาถึง ๖ เดือนเพราะมองว่าเป็นกรณี ที่หญิงก็ได้รับ คือได้ถูกกระทำอยู่แล้ว คือมีอันตรายต่อร่างกายของตัวเองเนื่องจากการทำแท้ง เพราะฉะนั้นแล้วก็ควรที่จะมีการลด ระวางโทษให้ลงมาด้วย แต่ในขณะเดียวกันเราก็ต้องมองในลักษณะเป็นการป้องปรามด้วย เพราะว่าความผิดเกี่ยวกับเพศ ความผิดฐานทำแท้งนี้อย่างไรก็ตามก็ยังกระทบต่อร่างกาย ของหญิง แล้วก็ยังมีผลต่อชีวิตของทารกในครรภ์ การที่จะมาพิจารณาว่าระวางโทษใดที่จะ เหมาะสมเราก็ต้องมานั่งดูว่าในความผิดในลักษณะชีวิตและร่างกายนั้นควรจะเป็นได้เท่าไร มาพิจารณาก็คือดูในมาตรา ๒๙๗ ความผิดฐานผู้ใดทำร้ายร่างกายผู้อื่นให้ได้รับอันตราย สาหัส ซึ่งใน (๕) จะมีเรื่องของการทำแท้งและระวางโทษ คือจำคุกตั้งแต่ ๖ เดือน จนกระทั่ง ถึง ๑๐ ปี ซึ่งระวางโทษสูงและให้ลงโทษปรับด้วย ดังนั้นเราก็มองว่าระวางโทษที่น่าจะเหมาะสม ในเรื่องของการทำแท้งก็ควรที่จะมาเอาที่ต่ำสุดเลยคือจำคุกไม่เกิน ๖ เดือน หรือปรับไม่เกิน ๑๐,๐๐๐ บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ ซึ่งอันนี้ก็คือจะสอดคล้องในความผิดลักษณะที่ ๑๐ ความผิดเกี่ยวกับชีวิตร่างกาย แล้วก็เหมาะสมในเรื่องของความผิดฐานทำแท้ง อย่างไรก็ตาม ก็ต้องมีการป้องปรามนะคะ เพราะมันก็เกิดความไม่สงบเรียบร้อยในสังคมอยู่แล้วค่ะ อันนี้ เป็นประเด็นแรกนะคะ

ส่วนประเด็นที่ ๒ ที่ทางท่านณัฐวุฒิถาม ขออนุญาตนะคะที่ได้เอ่ยนาม ก็คือท่านได้เห็นว่าควรที่จะมีการแก้ไขนะคะ เพิ่มวรรคสองในมาตรา ๓๐๑ ความผิดฐาน หญิงทำให้ตนเองแท้งลูก เลยมองว่าเราควรที่จะมากำหนดข้อยกเว้นไว้ในมาตรา ๓๐๑ ให้เห็นภาพทั้งหมด อันนี้ขอเรียนชี้แจงค่ะว่าความผิดฐานทำแท้งในหมวดที่ ๓ มันจะมี ทั้งหมด ๕ มาตรา

ตั้งแต่มาตรา ๓๐๑ ก็คือพูดถึงว่าเป็นกรณีที่หญิงทำแท้งให้กับตนเอง หรือให้ผู้อื่นทำแท้งให้กับตน มีความผิดต้องระวางโทษคือหญิงนั้นเป็นผู้กระทำความผิด

มาตรา ๓๐๒ พูดถึงบทบาทความผิดด้วยเช่นกัน เป็นกรณีที่ผู้อื่นทำแท้ง ให้กับหญิง โดยหญิงยินยอม ผู้อื่นมีความผิดระวางโทษคือต้องรับผิดนะคะ อันนี้ก็เป็นฐาน ความผิดในมาตรา ๓๐๒

มาตรา ๓๐๓ เป็นกรณีที่ผู้อื่นทำแท้งให้กับหญิง โดยหญิงไม่ยินยอม มีความผิดต้องระวางโทษ อันนี้ก็เป็นฐานความผิด

ส่วนในมาตรา ๓๐๔ เป็นการกำหนดกรณีที่ผู้ใดพยายามทำแท้ง ผู้ใดนั่นก็คือ กรณีหญิงนั้นเองพยายามทำแท้ง หรือว่าผู้อื่นตามมาตรา ๓๐๒ วรรคหนึ่ง คือพยายาม ทำแท้ง ถ้าเกิดว่าทำแท้งไม่สำเร็จนี่ก็คือไม่ต้องรับโทษนะคะ

แล้วก็มาตรา ๓๐๕ อันนี้เป็นการกำหนดเหตุยกเว้นให้ผู้กระทำไม่มี ความผิดเลย นั่นก็คือว่าเป็นกรณีตามมาตรา ๓๐๑ คือหญิงนั้นเอง คือหญิงผู้ที่ทำแท้ง หรือมาตรา ๓๐๒ เป็นกรณีที่ผู้อื่นเป็นผู้ทำแท้งให้กับหญิง ซึ่งถ้าเกิดว่าเป็นการกระทำ ของผู้ประกอบวิชาชีพเวชกรรม ตามหลักเกณฑ์ของแพทยสภา แล้วก็เป็นไปตาม (๑) คือเป็นกรณีเกี่ยวข้องกับสุขภาพร่างกายของหญิง (๒) เป็นกรณีเกี่ยวกับสุขภาพของทารก ในครรภ์นะคะ (๓) เป็นเรื่องของการกระทำความผิดเกี่ยวกับเพศ (๔) เป็นกรณีที่หญิงยืนยัน ที่จะยุติการตั้งครรภ์ หญิงอายุครรภ์ไม่เกิน ๑๒ สัปดาห์ ยืนยันที่จะยุติการตั้งครรภ์ ทั้งหมด เหล่านี้จะเป็นกรณีที่เป็นเหตุยกเว้นให้ผู้กระทำไม่มีความผิด เพราะฉะนั้นเราไม่ต้องไปเขียน ค่ะว่าในมาตรา ๓๐๑ มันจะอยู่ในวรรคสอง แต่ถ้าเกิดพิจารณาโครงสร้างทั้งหมดแล้ว ในความผิดฐานทำแท้งก็จะเห็นว่ากฎหมายได้บัญญัติเป็นโครงสร้าง พูดถึงความผิดตั้งแต่ มาตรา ๓๐๑ มาตรา ๓๐๒ มาตรา ๓๐๓ มาตรา ๓๐๔ ไม่ต้องรับโทษ แล้วก็มาตรา ๓๐๕ ไม่ต้องรับผิด อันนี้ก็คือมีความชัดเจนอยู่แล้ว ขอบคุณค่ะ