จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ วิพากษ์วิจารณ์ความล้มเหลวของการปฏิรูปประเทศ โดยชี้ว่าขาดกลไกบังคับ บทลงโทษ และอิทธิพลต่อนโยบาย จึงเรียกร้องให้แก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้การปฏิรูปในด้านกฎหมาย สาธารณสุข และการเมืองเกิดผลเป็นรูปธรรม พร้อมตั้งข้อสังเกตถึงการไม่เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างแท้จริง และการหลีกเลี่ยงประเด็นสำคัญเช่นการรัฐประหารและการสืบทอดอำนาจ จึงเรียกร้องให้คณะกรรมการปฏิรูปชี้แจงทิศทางและเป้าหมายของคำว่า "การปฏิรูป" อย่างชัดเจนเพื่อวางรากฐานอนาคตของประเทศ
ท่านประธานที่เคารพครับ ผม จุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจากจังหวัดเชียงใหม่ พรรคเพื่อไทยครับ ก็มาอภิปราย ถึงรายงานความคืบหน้าในการดำเนินการตามแผนการปฏิรูปประเทศไตรมาสที่เมษายน ถึงมิถุนายน ๒๕๖๓ ก็เจอกันมา ๔-๕ รอบแล้วนะครับ ผมก็อภิปรายเกือบทุกครั้ง ท่านก็เหนื่อย ผมก็เหนื่อย ด้วยรัฐธรรมนูญกำหนดให้ท่านต้องมารายงานต่อสภา แต่ความน่าเสียดาย ของมันรัฐธรรมนูญซึ่งออกมาในปี ๒๕๖๐ เรื่องของการปฏิรูปก็เขียนไว้สวยหรู แต่ใน การปฏิบัติจริงมันเกิดขึ้นได้ยาก รัฐมนตรีอนุชามาเป็นท่านแรกก็มาเข้าสู่รายงานฉบับนี้ ก็พูดกับพวกเราชัดเจนว่าในช่วง ๓ เดือนที่ผ่านมาที่มารายงานมันไม่มีความคืบหน้า เพราะอะไร อะไร อะไร ก็ว่าไป เข้าใจได้ ๓ เดือนมันถี่มาก แต่ท่านประธานครับ ผมเรียน อย่างนี้ครับ วันนี้เรามาดูในรายงานที่ท่านได้นำเสนอต่อสภานี่พวกผมต้องเรียนเลย ว่ามันเหมือนกับว่าพวกผมพูดไปแล้วมันสะท้อนกับกำแพงในช่วงหลายครั้งที่ผ่านมา สาเหตุ มันไม่ยากเพราะว่าตามรัฐธรรมนูญกำหนดพวกท่านมีหน้าที่มารายงานต่อสภา วาระที่เรา อยู่ในสภา ณ เวลานี้เขาเรียกวาระรับทราบคือท่านมาแจ้งเพื่อทราบเฉย ๆ พวกเราก็ท้วงติง ไปบ้าง พูดไปบ้าง ทำ ไม่ทำ พวกผมไม่มีบทกำหนดโทษ ไม่มีผลได้ผลเสีย ให้คุณให้โทษ พวกท่านไม่ได้เลย ในขณะเดียวกันการปฏิรูปที่มันล้มเหลวส่วนหนึ่งก็เพราะว่าสิ่งที่พวกท่าน ทำในฐานะที่เป็นคณะกรรมการปฏิรูปท่านก็ให้คุณให้โทษกับฝ่ายราชการประจำอื่น ๆ ไม่ได้ เช่นเดียวกัน เพราะว่าสุดท้ายท่านก็มีข้อเสนอแนะในการปฏิรูปต่าง ๆ นานา คนปฏิบัติจริง คือนายกรัฐมนตรีกับ ครม. บางเรื่องท่านทำออกมาเขาไม่พยักหน้ามันก็ไม่เกิดประโยชน์ มันก็ไม่เกิดรูปธรรม มันก็ไม่เกิดขึ้นจริงนะครับ ปัญหาเหล่านี้มันเป็นปัญหาซึ่งเป็นระดับ รัฐธรรมนูญ ก็ต้องมาว่ากันในเรื่องของการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้กระบวนการปฏิรูป มันสามารถเดินหน้าผลักดันไปข้างหน้าได้จริง ๆ สักทีนะครับ ท่านประธานครับ ผมเองต้องเรียนอย่างนี้ครับ ดูในเรื่องของการปฏิรูปผมจะพูดอยู่แค่สั้น ๆ เท่านั้นครับ ๑. ด้านกฎหมาย ๒. ด้านสาธารณสุข ๓. ด้านการเมือง พวกผมเป็นนักการเมืองผมก็ต้องพูด ด้านการเมือง
ด้านกฎหมาย ท่านก็มาพูดบอกว่าในช่วงไตรมาสที่ท่านนำมารายงาน มีเรื่องของการให้ประชาชนสามารถทำแล้วก็เสนอร่างกฎหมายได้ ท่านประธานครับ มันไม่เกิดขึ้นจริง ดูง่าย ๆ เลยร่างกฎหมายของประชาชนอย่างเช่นที่ไอลอว์ (iLaw) เขาทำหลายฉบับ รวมถึงร่างรัฐธรรมนูญที่นำเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎรนี่ผมถามพวกท่านว่า ท่านมีบทบาทอะไรกับเขาไหม ท่านมีการผลักดันช่วยเหลือหรือว่าเข้าไปซัปพอร์ต (Support) เขาอย่างไร หรือไม่ ผมเห็นมีแต่การป้องกันขัดขวางมาจากกำลังของฝ่ายรัฐด้วยซ้ำ ถ้าจะมอง ในแง่ร้าย นี่หรือคือการปฏิรูปในเรื่องของกฎหมายเพื่อให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วมจริง อย่างที่ท่านได้เคลม (Claim) ไว้ อย่างที่ท่านได้บอกไว้ในตัวรายงานของท่าน
เรื่องการสาธารณสุข มีการพูดถึงเรื่องของการสร้างการรับรู้ในเรื่องโควิด (COVID) ดูแลเรื่องของข่าวเฟกนิวส์ (Fake News) ในเรื่องสาธารณสุขอะไรต่าง ๆ สิ่งต่าง ๆ เหล่านี้ไม่ควรอยู่ในรายงานของท่านครับ มันไม่ใช่งานในเรื่องของการปฏิรูป มันเป็นแค่รูทีน (Routine) ปฏิบัติของฝ่ายราชการประจำซึ่งเขาก็ทำโดยหน้าที่ของเขาอยู่แล้ว มันไม่ใช่สิ่ง ซึ่งเรียกว่าการปฏิรูปเพื่อให้มันดีขึ้น เราอยากจะมองเห็นการปฏิรูปที่อะไรต่าง ๆ มันสามารถ พัฒนาขึ้นได้ ผมติดตามเรื่องการปฏิรูปในด้านการเมืองจากในรายงานที่ท่านส่งให้สภามาโดยตลอด ทุกไตรมาส ไม่เคยมีการพูดถึงเรื่องของการพัฒนาระบบการเมืองการปกครอง โดยเฉพาะ ในประเด็นที่เกี่ยวกับเรื่องของการปฏิวัติรัฐประหาร ในเรื่องของการสืบทอดอำนาจอะไร ต่าง ๆ เราจะปิดตาข้างหนึ่งบอกว่าสังคมนี้มันไม่มีเหตุการณ์นั้น ๆ เกิดขึ้นหรือมันทำไม่ได้ เราต้องเดินหน้าไปสู่การปฏิรูปเพื่อบอกว่าวันนี้ประเทศไทยมันจะมุ่งสู่ความเป็นประชาธิปไตย ที่สมบูรณ์ โดยที่ไม่มีความเสี่ยงเรื่องปฏิวัติ ไม่มีนายกรัฐมนตรีที่ออกมาบอกว่าไม่แน่หรอก มันอาจจะเกิดก็ได้การปฏิวัติอย่างนี้หรือครับ เราจะปล่อยให้เป็นอย่างนี้ต่อไปในระบอบ การปกครองของเราในระบบของเราอย่างนี้หรือครับ ถ้าตราบใดที่คณะกรรมการปฏิรูป โดยเฉพาะด้านการเมืองนี่นะครับไม่พูดถึงประเด็นเหล่านี้ ไม่หาทางออกประเด็นเหล่านี้ และไม่ใส่ใจประเด็นเหล่านี้ ผมมองว่ากระบวนการมันไม่มีทางไปถึงจุดสุดท้ายที่เป็น จุดสำเร็จไปได้ อย่าให้เขาครหาว่าคณะกรรมการปฏิรูปได้มีอำนาจวาสนา ได้มีเงินเดือน จากรัฐต่าง ๆ นานา กระบวนการมันเกิดเพราะว่าการปฏิวัติรัฐประหาร แล้วท่านก็มา กินเงินเดือนหลวง สุดท้ายประเด็นซึ่งควรจะต้องไปพูดถึงเขา เราไม่กล้าพูด อย่าปล่อยให้เป็น อย่างนั้นครับ การปฏิรูปที่ผ่านมานี่ผมต้องเรียนว่ามองอย่างไรก็ตามมันไม่มีความคืบหน้า แล้วอยู่ในแนวโน้มที่จะล้มเหลวด้วย วันนี้ผมฝากคำถามสุดท้ายไปยังคณะกรรมการปฏิรูป จริง ๆ อยากจะฝากถามไปยัง ครม. ด้วยนะครับ การปฏิรูปท่านแปลว่าอะไรกันแน่ ผมนี่การปฏิรูปคือการทำสิ่งที่มีอยู่มันพัฒนาและดีขึ้น วันนี้นอกสภานี่เขาแปลกันไป หลายแบบนะท่าน แปลไปถึงการทำลาย การล้มล้างเลย ท่านช่วยตอบผมด้วยนะครับว่า การปฏิรูปในความหมายของท่านนี่คืออะไร เราอยากจะเห็นว่าประเทศไทยของเรามี กระบวนการปฏิรูปขึ้นแล้ว สิ่งที่ผมอยากจะเห็นในรายงานของท่านคือหลังจากนี้ ๓ ปี ๕ ปี แสงปลายอุโมงค์ที่พวกผมในฐานะสภาผู้แทนราษฎรและในฐานะประชาชนจะเห็นกับ การปฏิรูปในประเด็นต่าง ๆ คืออะไร ไม่ใช่งานรูทีน (Routine) ที่มารายงานทุก ๓ เดือน แล้วก็บอกว่าพวกผมทำปฏิบัติภารกิจนี้ ๑ ๒ ๓ แต่เราไม่เห็นเลยว่าเอามาประกอบ ต่อจิกซอว์ (Jigsaw) กันแล้วสุดท้ายมันคืออะไรกันแน่ ขอบคุณครับ