บัญญัติ เจตนจันทร์ หารือเรื่องการสร้างความปรองดองในชาติ โดยเรียกร้องให้รัฐบาลดำเนินการตามรายงานของคณะกรรมาธิการเพื่อแก้ไขปัญหาความขัดแย้งทางการเมืองและอุดมการณ์ที่ทำให้สังคมไทยบอบช้ำ และเสนอแนวทางในการปรับปรุงความสามัคคีในชาติ โดยเฉพาะการนิรโทษกรรม ซึ่งเขาเห็นด้วยกับการอภัยโทษมากกว่า
กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายแพทย์บัญญัติ เจตนจันทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จากจังหวัดระยอง พรรคประชาธิปัตย์ ผมขออภิปรายรับทราบรายงานพิจารณาศึกษา เรื่อง แนวทางการสร้างความปรองดอง สมานฉันท์ของคนในชาติ ของคณะกรรมาธิการ การกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร ท่านประธานที่เคารพครับ กระผมขอชื่นชมคณะกรรมาธิการที่ได้หยิบยกเรื่องนี้นำมาศึกษา แล้วก็จัดทำรายงานด้วยความพยายาม แล้วก็บรรจุรายละเอียดต่าง ๆ ที่ทรงคุณค่า แก่การบันทึกไว้เป็นผลงานของการกลั่นความคิด ความนึกคิด และการส่งผ่านสิ่งดี ๆ ต่าง ๆ ไปให้รัฐบาลเพื่อดำเนินการ ซึ่งก็จะทันยุคทันสมัยในปัจจุบันนี้ โดยปรารภถึงเหตุความไม่สงบ และความรุนแรงทางด้านการเมืองในช่วง ๑๖ ปีที่ผ่านมาที่ทำให้ประเทศไทยมีความบอบช้ำ ในเรื่องของความขัดแย้งทางการเมืองและอุดมการณ์ที่มีต่อรัฐบาล ทำให้สังคมไทยนั้น แบ่งเป็นฝักเป็นฝ่าย และเกิดผลกระทบทางด้านสังคม วัฒนธรรม เศรษฐกิจ และเรื่องอื่น ๆ ซึ่งเป็นความสูญเสียอย่างยิ่ง แล้วก็เป็นทางออกของสังคมไทยไปสู่สังคมที่ปกติสุขดังเดิม
ท่านประธานที่เคารพครับ เมื่อผมรับทราบรายงานนี้แล้วแต่ก็มีข้อสังเกต ที่ผมคิดว่ามีความไม่สมบูรณ์ในรายงานฉบับนี้ ในความเห็นส่วนตัวผมนะครับ ก็คือเรื่องของ ข้อสังเกตในบางข้อบางประการที่อาจจะมีมุมมองที่แตกต่างจากท่านกรรมาธิการนะครับ ก่อนอื่นผมจะต้องขอนำคำจำกัดความของคำว่าสมานฉันท์ และคำว่าปรองดอง ให้มาตรงกัน เสียก่อน ถ้าข้อความหรือใจความสำคัญไม่ตรงกันอาจจะคุยกันไปคนละเรื่อง คำว่า สมานฉันท์แปลว่าความเห็นพ้องต้องกันนะครับ เรื่องใด ๆ ที่จะสมานฉันท์กันได้คนในชาติ จะต้องเห็นพ้องต้องกัน เพราะฉะนั้นเรื่องใดที่ไม่เห็นพ้องต้องกันในยุคนี้ในสมัยนี้ก็อย่าได้ นำมาเป็นเงื่อนไขที่จะทำให้เอ่ยคำว่าดำเนินการไปด้วยความสมานฉันท์นะครับ คำที่ ๒ คำว่า ปรองดอง คำว่าปรองดองแปลได้หลายอย่าง แต่ว่าในที่นี้แปลว่ายอมกัน คนในชาติ จะปรองดองกันได้ต้องยอมกัน ไม่ว่าจะเรื่องใดที่มีความเห็นแตกต่างกันแต่ยอมกันได้ ก็ปรองดองกันได้ เพราะฉะนั้นสมานฉันท์และปรองดองก็จะแปลได้ว่าต้องมีความเห็นพ้องกัน และยอมกันได้ ท่านประธานที่เคารพ วิธีการที่จะทำให้สังคมหรือคนในชาติมีความสมานฉันท์ และมีความปรองดองกันนั้นจะต้องแสวงหาจุดร่วมกัน ผมอยู่จังหวัดระยองผมอาจจะถูกกันบ้าง ไม่ถูกกันบ้างกับคนระยอง แต่ถ้าผมไปอยู่ต่างประเทศ ผมเจอคนระยองผมต้องรู้สึกว่ามีความ สมานฉันท์กันมีความปรองดองกันมากกว่าต่างชาติอย่างแน่นอน เพราะเรามีจุดร่วมกัน เรามีภาษาระยองเหมือนกัน เรามีสุนทรภู่ที่ระยองเหมือนกัน เรามีคำว่าฮิ ด้วยกัน อันนี้ก็คือ ว่าเป็นจุดร่วมกัน ซึ่งหลายชาติหลายสังคมหาจุดร่วมกันยาก เพราะมีหลายวัฒนธรรมต่าง ๆ เพราะฉะนั้นเรื่องจุดร่วมกันเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่ง เรามีพระมหากษัตริย์อันเป็นที่เคารพร่วมกัน สิ่งนี้เป็นจุดที่นำไปสู่การสมานฉันท์และปรองดองเป็นอย่างยิ่ง เราเป็นประเทศที่มีเอกราช ร่วมกัน เรามีวัฒนธรรมที่มีคุณค่าร่วมกัน แต่เราก็ต้องสงวนจุดต่างในประเด็นที่ ๒ นะครับ จุดต่างของแต่ละคนมีแน่นอน ไม่ว่าจะเป็นเรื่องเพศ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องผิวสี ผิวพรรณ เชื้อชาติ ศาสนา ฐานะ อาชีพต่าง ๆ การศึกษาเป็นจุดต่าง เราก็ต้องสงวนจุดต่าง อย่านำจุดต่างมาเป็นจุดแตกแยกกัน เพื่อให้เราไม่สมานฉันท์และ ไม่ปรองดองกัน โบราณท่านบอกว่ามี ๓ อย่างที่ไม่ควรที่จะมาวิจารณ์ ให้ถือว่าเป็นสิ่งที่แต่ละคน เป็นสิทธิเฉพาะตัว คือ ๑. วัด ๒. วิว (View) ๓. วัง คำว่าวัดก็คือศาสนา จะมาบอกว่า ศาสนานี้ดีกว่าศาสนาโน้นศาสนานี้ รังแต่จะทะเลาะเบาะแว้งกันเพราะเป็นศรัทธาความเชื่อสูงสุด ๒. วิว (View) วิว (View) ที่จังหวัดระยองไม่เห็นสวยเลย หรือวิว (View) ที่จังหวัดโน้น จังหวัดฉันสวยกว่า มันแก้ได้ไหม มันแก้ไม่ได้ วิว (View) ก็ไม่ควรจะมาวิจารณ์ ๓. วัง วังคือพระมหากษัตริย์ เรามีความกตัญญูต่อพระมหากษัตริย์ เพราะพระมหากษัตริย์ ท่านสละเลือดเนื้อรวบรวมประเทศชาติบ้านเมือง เรามีความกตัญญูต่อพระมหากษัตริย์ ของเรา เพราะฉะนั้นใครก็แล้วแต่ถ้ามาแตะเรื่องวัด เรื่องวิว เรื่องวัง ก็คงไม่สมานฉันท์และ ไม่ปรองดองกัน
ต่อไปหลักนิติธรรม การนิรโทษกรรมในข้อสังเกตนั้นพวกผมประสบปัญหานี้ มาเลย การนิรโทษกรรมสุดซอยทำให้ทำลายหลักนิติรัฐ นิติธรรม ผมไม่เห็นด้วยกับ การนิรโทษกรรม แต่ผมเห็นด้วยกับการอภัยโทษ ซึ่งพระมหากษัตริย์ท่านจะทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ อภัยโทษ ต้องรับโทษก่อนแล้วอภัยโทษ ดังนั้นผมจึงอยากจะให้กรรมาธิการสามัญ ชุดนี้เพื่อความสมบูรณ์ของข้อสังเกต ได้ถอนรายงานฉบับนี้ไปปรับปรุงข้อสังเกตโดยเฉพาะ เรื่องนิรโทษกรรม เพื่อให้รายงานนี้มีความสมบูรณ์พอที่จะส่งไปให้รัฐบาลดำเนินการได้ กราบขอบพระคุณครับ