สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๙ · ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓

อภิชาติ ศิริสุนทร หารือเรื่องการทําเหมืองแร่และผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อม และเรียกร้องการแก้ไขปัญหาโดยมีส่วนร่วมของประชาชน

นายอภิชาติ ศิริสุนทร แบบบัญชีรายชื่อ

เรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม อภิชาติ ศิริสุนทร สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล ท่านประธานครับ วันนี้ผมก็ ขออนุญาตอภิปรายเพื่อสนับสนุนญัตติของ ส.ส. พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรคของผม เรื่อง ขอให้สภาตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อเร่งรัดการแก้ปัญหาการให้ประทานบัตรเหมืองแร่ และการทําเหมืองแร่ที่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสุขภาพของประชาชน ท่านประธานครับ การสร้างความเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจโดยการนําทรัพยากรธรรมชาติหรือทรัพยากรแร่ธาตุ มาใช้ประโยชน์เราไม่ขัดข้องหรอกครับ แต่ประโยชน์นั้นต้องเป็นประโยชน์เพื่อทุกคน ประโยชน์นั้นต้องไม่ทําลายทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ท่านประธานครับ ที่ผ่านมาเราก็เห็น แล้วว่าการสัมปทานหรือการดําเนินการในอุตสาหกรรมเหมืองแร่มันมีปัญหาผลกระทบ ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อพี่น้องประชาชน ผลกระทบที่เกิดขึ้นต่อทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม ท่านประธานครับ ตัวอย่างมีมากมายให้เห็นอย่างที่เพื่อนสมาชิกได้อภิปรายไปก็หลายท่าน ไม่ว่าจะเป็นการทําเหมืองแร่ดีบุกจังหวัดนครราชสีมา การทําเหมืองแร่ตะกั่ว หมู่บ้านคลิตี้ การทําเหมืองถ่านหินแม่เมาะ เหมืองแร่ทองคําพิจิตร พิษณุโลก นี่เป็นตัวอย่างให้เห็น หลาย ๆ ในกรณี แต่ท่านประธานครับ เมื่อวานพี่น้องชาวจังหวัดเลยได้มายื่นข้อร้องทุกข์ กับผมในฐานะที่ผมเป็นผู้แทนราษฎรและกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและ สิ่งแวดล้อม พี่น้องเมืองเลยได้เอ่ยบอกผมว่าเมื่อปี ๒๕๔๖ มีบริษัท ทุ่งคํา จํากัด ได้สัมปทาน เหมืองแร่ทองคํา มีพื้นที่ ๖๙๗ ไร่ โดยประมาณในพื้นที่ของตําบลเขาหลวง อําเภอวังสะพุง จังหวัดเลย พี่น้องชาวจังหวัดเลยมีความกังวลเมื่อปี ๒๕๔๙ ได้คัดค้านว่าการดําเนินการ ที่ไม่มีส่วนร่วมชาวบ้านกังวลว่าจะกระทบต่อวิถีชีวิตและสิ่งแวดล้อมที่เกิดขึ้นบริเวณการทําเหมือง ดังนั้นพี่น้องกลุ่มคนรักษ์บ้านเกิดได้คัดค้านมาโดยตลอด แต่ท่านประธานครับ ความไม่เป็น ประชาธิปไตยในช่วงนั้นท่านทราบไหมว่าบริษัทผู้จัดสัมปทานได้ดําเนินการฟ้องร้องคดีความ เอาผิดพี่น้องชาวจังหวัดเลยที่ใช้เวทีที่เป็นประชาธิปไตยเพื่อตรวจสอบไปหลายคดีแล้ว ผมก็จะบอกท่านประธานว่านั่นคือการปิดปากพี่น้องประชาชน เมื่อวันที่ ๑๓ ธันวาคม ๒๕๖๑ ศาลจังหวัดเลย พิพากษาสั่งให้บริษัทฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมทั้งนอกเหมืองและในเหมืองและสั่งให้ มีการเยียวยากับพี่น้องประชาชน ๑๔๙ ครอบครัว ครอบครัวละ ๑๐๔,๐๐๐ บาท พร้อมดอกเบี้ย ท่านประธานครับ ท่านทราบหรือไม่ว่า ณ ปัจจุบันนี้พี่น้องประชาชนที่ได้รับผลกระทบ ยังไม่ได้รับการเยียวยาใด ๆ เลย ถึงแม้จะมีคําพิพากษาของศาลแล้วก็ตาม เพราะว่าบริษัท ที่ดําเนินการอุตสาหกรรมแร่เมืองเลยตรงนั้นได้ถูกฟ้องล้มละลาย แล้วใครจะรับผิดชอบ ต่อชีวิตของพี่น้องและทรัพยากรที่ถูกทําลายไป ถึงแม้ว่ากรมอุตสาหกรรมพื้นฐานและ การเหมืองแร่ หรือ กพร. ได้ทําการมีแผนฟื้นฟูตามคําสั่งศาลก็แล้วแต่ แต่ก็เป็นเพียงการทํา แผนฟื้นฟูเพียงฝ่ายเดียว โดยที่ขาดการมีส่วนร่วมของพี่น้องประชาชน อย่างนี้จะแก้ไขปัญหา ที่เกิดขึ้นโดยแท้ที่พี่น้องประชาชนมีความต้องการได้เช่นไร ผมขอตั้งข้อสังเกต เวลาผมเหลือน้อย สาเหตุทั้งหมดนี้ผมคิดว่าเกิดจากกฎหมาย เกิดจาก พ.ร.บ. แร่ ฉบับเมื่อปี ๒๕๖๐ ที่ไปลดขั้นตอน ลดระยะเวลา ลดการพิจารณาขออาชญาบัตรและประทานบัตร เอื้อต่อผู้ประกอบการ พ.ร.บ. แร่ฉบับนี้ไปลดหลักเกณฑ์การฟังความคิดเห็นของพี่น้องประชาชน ทั้ง ๆ ที่เป็น เรื่องละเอียดอ่อนที่มีผลกระทบในวงกว้าง ต้องรับฟังความเห็นของพี่น้องประชาชนมาก ๆ แต่กลับไปลดขั้นตอนในการรับฟังความคิดเห็นของพี่น้องประชาชน ไปปรับเปลี่ยนหลักเกณฑ์ การแต่งแร่และการประกอบโลหะกรรมแยกการขอ ในสมัยเดิมไม่มี ให้รวมกัน ท่านไหน โรงงานไหนที่มีอาชญาบัตรแล้วไม่ต้องขอ ในการขอใบอนุญาตปรับแต่งแร่อีกแล้ว ทั้ง ๆ ที่ การประกอบกิจการเหมืองแร่ใช้สารเคมีเป็นจํานวนมาก ต้องมีความละเอียดอ่อน ดังนั้น ไปลดขั้นตอนอย่างนี้ผมว่าไม่ถูกต้องครับ แม้กระทั่งหลักประกันการฟื้นฟูที่บัญญัติไว้ในกฎหมายและการเยียวยาที่เพื่อนสมาชิก ผมได้กล่าวไปแล้วเมื่อสักครู่นี้ ก็ไม่เหมาะสมกับสถานการณ์กับสภาพปัญหาที่มันเกิดขึ้น ตั้งหลักประกันไว้เพียงน้อยนิด ไม่รวมถึงการทําอีไอเอ (EIA) เพื่อนสมาชิกบอกว่าเป็นแค่ พิธีกรรม เป็นแค่ทําเพื่อรับรองให้ผู้ประกอบการได้รับการประกอบการโดยเร็ว ดังนั้น ท่านประธานครับ การทําเหมืองแร่เมื่อมีผลกระทบต่อทั้งพี่น้องประชาชนและสิ่งแวดล้อม การดําเนินการต้องมีความละเอียดอ่อน การทําเหมืองแร่ไม่ใช่แค่อุตสาหกรรม แต่เป็นเรื่อง ของสิทธิมนุษยชน เป็นเรื่องของสิ่งแวดล้อม เป็นเรื่องความเป็นประชาธิปไตยต้องมีการ มีส่วนร่วม ดังนั้นผมขอสนับสนุนญัตติให้ตั้งกรรมาธิการในครั้งนี้ครับ ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ