สกุณา สาระนันท์ เสนอญัตติตั้งกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาผลกระทบจากการอนุญาตขุดเจาะสำรวจแร่โพแทชในจังหวัดสกลนครและพื้นที่อื่น ๆ ทั่วภาคอีสาน โดยชี้ว่าโครงการดังกล่าวส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน สิ่งแวดล้อม และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างไม่เป็นธรรม พร้อมเรียกร้องให้รัฐบาลทบทวนนโยบายการจัดสรรและอนุญาตสัมปทานอย่างเร่งด่วน มีการประชาพิจารณ์อย่างโปร่งใส และยืนยันจุดยืนในการสนับสนุนประชาชนที่คัดค้านโครงการอย่างต่อเนื่อง
กราบเรียนประธานที่เคารพ ดิฉัน สกุณา สาระนันท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดสกลนคร พรรคเพื่อไทย ดิฉัน ขอเสนอญัตติเรื่องขอให้สภาผู้แทนราษฎรตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาดําเนินการ ศึกษาและหาแนวทางการแก้ไขปัญหากรณีขออาชญาบัตรขุดเจาะเหมืองแร่โพแทช จังหวัดสกลนคร สาเหตุที่เสนอญัตติเนื่องจากว่าพื้นที่อําเภอวานรนิวาสซึ่งเป็นพื้นที่ในเขต ของดิฉันคือจังหวัดสกลนคร เขต ๕ ได้รับผลกระทบโดยตรงจากการที่รัฐบาลได้ให้การอนุญาต สํารวจขุดแหล่งแร่โพแทช (Potash) แล้วก็เจาะสํารวจ สิ่งที่สําคัญกว่านั้นก็คือดิฉันเห็นว่า ปัญหานี้ไม่ได้เป็นปัญหาเฉพาะในพื้นที่ แต่พบว่าเป็นปัญหาที่กระจายทั่วภาคอีสาน ในช่วง ๕ ปีที่ผ่านมา รัฐบาล คสช. ได้อนุมัติทั้งอาชญาบัตรและประทานบัตรหลายพื้นที่ในภาคอีสาน ได้สร้างความเดือดร้อน ความขัดแย้งให้กับประชาชนมาโดยตลอด ดิฉันก็ตั้งข้อสังเกตว่ามาถึง รัฐบาลนี้ ถึงแม้ว่าจะมีวิสัยทัศน์และแนวทางปฏิบัติต่อเรื่องนี้ไม่แตกต่างกัน ปัญหาเหมือง โพแทช(Potash) จะส่งผลกระทบต่อชีวิตความเป็นอยู่ ทําลายโอกาสของคนอีสาน และด้วยวิสัยทัศน์ที่มีต่อการจัดการทรัพยากรโดยมุ่งแต่ทําลายขายทรัพยากรกินลักษณะนี้ อาจจะส่งผลต่อพื้นที่อื่น ๆ ทั่วประเทศ ที่มีทรัพยากรแตกต่างกันไป ท่านประธานที่เคารพคะ ภายใต้กฎหมายที่ไม่เป็นธรรมและการปฏิบัติที่อยุติธรรมยิ่งกว่า ทําให้ดิฉันมีความห่วงใย ต่ออนาคตของประเทศในแง่การรักษาการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ นโยบาย การสํารวจแร่โพแทช (Potash) ของประเทศไทย มีตั้งแต่ พ.ศ. ๒๕๑๙ ถึง พ.ศ. ๒๕๒๐ ผ่านมาเป็นระยะเวลาถึง ๔๐ ปี ซึ่งในระยะเวลานั้นประเทศในอาเซียน (ASEAN) มีนโยบาย ร่วมลงทุนเพื่อสร้างเครือข่ายเศรษฐกิจอาเซียน ปี พ.ศ. ๒๕๓๒ มีเอ็มโอยู (MOU) กับประเทศไทยในการร่วมทุนทําเหมืองแร่โพแทช (Potash) ตามมติคณะรัฐมนตรีเศรษฐกิจ อาเซียน (ASEAN) และหลังจากนั้นก็มีนักลงทุนพยายามยื่นเอกสารเพื่อเข้ามาลงทุน แต่เนื่องจากอุตสาหกรรมแร่โพแทช (Potash) และอุตสาหกรรมที่มีความเสี่ยงต่อการ เป็นปัญหาต่อสุขภาพและสิ่งแวดล้อม จึงเป็นเรื่องที่ไม่ง่ายนัก โดยเฉพาะในยุคที่มีความเป็นประชาธิปไตยผู้แทนราษฎรจะออกมาปกป้องประโยชน์ ของพี่น้องประชาชนในพื้นที่ของเขาตลอดมาจนกระทั่งมาถึงยุค คสช. การอนุมัติสํารวจแร่ ก็เกิดขึ้นในหลายพื้นที่โดยทันที จังหวัดนครราชสีมามีถึง ๙,๐๐๐ ไร่ จังหวัดชัยภูมิ ๙,๗๐๐ ไร่ จังหวัดอุดรธานี ๒๕,๔๔๖ ไร่ และที่จังหวัดสกลนคร อนุมัติการสํารวจแร่ครอบคลุมพื้นที่ ๑๒๐,๐๐๐ ไร่ ที่น่าสนใจก็คือการอนุมัติครั้งนี้รัฐมนตรีผู้เซ็นอนุมัติท่านหนึ่ง ขออนุญาต ผ่านตรงนี้นะคะ
ขอกล่าวถึงประโยชน์ที่รัฐจะได้รับซึ่งจะมีไม่ค่อยคุ้มค่า ก็จะมีค่าภาคหลวง ๗ เปอร์เซ็นต์ ซึ่งประมาณ ๒๙,๐๐๐ ล้านบาท ซึ่งเป็นรัฐส่วนกลาง ๔๐ เปอร์เซ็นต์ อบจ. ๒๐ เปอร์เซ็นต์ อบต. ๒๐ เปอร์เซ็นต์ อปท. อื่นอีก ๑๐ เปอร์เซ็นต์ สัดส่วนในพื้นที่ ๒๐ เปอร์เซ็นต์ เป็นเงิน ๕,๗๐๐ ล้านบาท หากมีผู้ได้รับผลกระทบในพื้นที่ ๑๐๐,๐๐๐ คน เราตั้งโจทย์ไว้อย่างนี้ เท่ากับประชาชนได้รับค่าชดเชยเพียง ๕๗,๐๐๐ บาท ตลอดโครงการ เทียบกับประโยชน์ สิ่งที่เขาสร้างรายได้จากอาชีพเดิม จากทรัพยากรเดิมที่มีอยู่ จากนวัตกรรมใหม่ ๆ ที่จะสร้างมูลค่าเพิ่มแล้วไม่คุ้มค่ากันเลย เช่นเฉพาะกรณีที่ชาวบ้าน จะปลูกครามขายในพื้นที่ ๑ ไร่ ทํารายได้ได้ถึง ๔๐,๐๐๐-๕๐,๐๐๐ บาทต่อไร่ต่อปี หรือในพื้นที่ป่าครอบครัว ๑ ไร่ จะมีมูลค่าทรัพยากรธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นพืชพรรณต่าง ๆ เห็ด สมุนไพร แมลงมีค่ามีมูลค่าถึงหลักแสนบาทต่อไร่ ซึ่งเมื่อเทียบกับค่าภาคหลวง แล้วก็ ประโยชน์อื่น ๆ ที่เราจะได้จากการทําเหมืองนี้ไม่คุ้มค่ากันเลย ดิฉันจึงอยากจะตั้งคําถามว่า ประชาชนแล้วก็ประเทศของเราจะได้รับประโยชน์คุ้มค่าจริงหรือไม่จากการอนุญาตให้เข้ามา ทําเหมืองแร่โพแทช (Potash) นี้ หรือว่าประโยชน์นี่จะเป็นประโยชน์ของใครกันแน่ ในกระแสที่โลกกําลังตื่นตัวกับการสร้างมูลค่าความหลากหลายทางชีวภาพ ทรัพยากรชีวภาพ จะเป็นต้นทุนเศรษฐกิจที่สําคัญ แต่รัฐบาลชุดปัจจุบันกลับมุ่งจะทําลาย ไม่เห็นคุณค่า ของทรัพยากรหรืออาจจะเรียกได้ว่าเป็นการขายทรัพยากรกินโดยไม่ได้มองเห็นประโยชน์ ในการสร้างมูลค่าเพิ่มและยังเป็นการทําลายโอกาสด้านอื่น ๆ ของประเทศอีกด้วย ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาตั้งแต่ในพื้นที่เขตอําเภอวานรนิวาสจังหวัดสกลนคร รัฐบาลได้มอบ อาชญาบัตรให้บริษัท ไชน่า หมิงต๋า โปแตช เข้าไปขุดเจาะสํารวจ ชาวบ้านก็ได้มี การร้องเรียนอย่างต่อเนื่องเรื่อยมา จริง ๆ แล้วรัฐบาลจะปฏิเสธไม่ได้เลยว่าไม่รู้ไม่เห็น ชาวบ้านมีทั้งออกมาพบกับหน่วยงานภาครัฐต่าง ๆ ชาวบ้านมีการออกเดินเท้าเพื่อแสดง สัญลักษณ์ให้ทางภาครัฐทราบว่าชาวบ้านไม่เอาเหมืองแร่โพแทช (Potash) ชาวบ้าน ได้ออกมาปั่นจักรยาน จนกระทั่งที่ชาวบ้านได้มีตัวแทนของพวกเขา ก็คือมีการเลือกตั้ง และมี ส.ส. ในพื้นที่ ชาวบ้านรวมทั้ง ส.ส. ได้มาขอเข้าพบท่านรัฐมนตรีและได้รับการอนุญาต ให้เข้าพบ วันนั้นก็ได้มีการพูดหารือกัน ท่านรัฐมนตรีรับปากว่าจะไปดูในพื้นที่ ไปดูปัญหา ที่แท้จริง ได้รับปากแล้วก็หลังจากนั้นก็ได้ติดตามผลและส่งคนไปดูแล แต่คําตอบที่ได้รับ ตอนหลังมา ส.ส. ตัวแทนคือดิฉันเองก็ได้มาตั้งกระทู้ถามในห้องกระทู้แยกเฉพาะ แต่จาก บรรยากาศในห้องกระทู้อันนั้น ดิฉันได้ทราบว่าท่านรัฐมนตรีไม่ได้รับข้อมูลที่แท้จริงในพื้นที่ ท่านรัฐมนตรีฟังจากข้าราชการมาให้ข้อมูล แต่ท่านไม่ได้ไปเห็นด้วยตัวท่านเอง ในพื้นที่ จังหวัดสกลนครเรายินดีต้อนรับท่านมากนะคะ เพื่อได้เป็นกรณีศึกษาว่าเวลาระดับผู้บริหาร ฟังข้อมูลจากคนรอบ ๆ ตัวท่าน เป็นคนละเรื่องกับสิ่งที่เกิดขึ้นในพื้นที่ จนกระทั่งบัดนี้ดิฉันก็เลย อยากจะตั้งคําถามกับรัฐบาลว่ารัฐบาลจะให้ประชาชนทําอย่างไร ในเมื่อเจ้าหน้าที่รัฐเอง ก็ไม่ได้เห็นแก่ความเดือดร้อนของประชาชน แม้วันนี้ถึงแม้ว่าเขาจะมีตัวแทนของเขามายืนอยู่ ตรงนี้แล้ว รัฐบาลเองก็ไม่ได้เคยฟังเสียงของตัวแทนของพวกเขา แล้วจะให้ประชาชนทําอย่างไร วันนี้ที่ดิฉันมายืนอยู่ตรงนี้ ดิฉันอาจจะเป็นตัวแทนจากพื้นที่เล็ก ๆ ของประเทศไทย ปัญหา อาจจะเกิดจากพื้นที่กับคนไม่กี่คนเอง แต่ปัญหาในลักษณะเดียวกันนี้ถ้ายังปล่อยให้บุคคล ที่ไม่ได้เห็นความสําคัญของประชาชนยังกุมอํานาจอยู่เช่นนี้ ดิฉันเชื่อว่าอีกไม่นานอาจจะมีเพื่อน ส.ส. อยู่ตรงโน้น ตรงนี้ทั่วสภาออกมายืนในตรงที่ ดิฉันยืนอยู่ตรงนี้ ไม่สนุกนะคะ เบื้องหลังของเราก็คือความทุกข์ยาก ความเจ็บช้ําน้ําใจ ของประชาชน ดังนั้นวันนี้ดิฉันจึงอยากจะเชิญชวนเพื่อนสมาชิกทุกคนว่าถึงเวลาแล้วที่เราจะ ออกมาบอกกับรัฐบาลว่ารัฐบาลต้องทบทวนการออกอาชญาบัตร การออกอาชญาบัตรต้องมี ประชาพิจารณ์ ถึงเวลาที่พวกเราจะต้องพิจารณาว่าเราเองจะอยู่ข้างใคร แต่สําหรับดิฉันแล้ว สกุณา สาระนันท์ จะขอให้คํามั่นสัญญากับประชาชนผ่านสภาแห่งนี้ว่าไม่ว่ารัฐบาลจะตัดสินใจ ต่อเรื่องนี้อย่างไร ดิฉันเองพร้อมประชาชนจะไม่ยอมจํานน และดิฉันจะอยู่เคียงข้างประชาชน ตลอดไป ขอขอบคุณค่ะ