มานพ วิจารณ์แผนปฏิรูปไม่ลึก ชี้กฎหมายป่าไม้เก่าถ่างช่องโหว่

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๘ · ๕ สิงหาคม ๒๕๖๓

มานพ คีรีภูวดล วิพากษ์เอกสารการปฏิรูปประเทศที่ยังไม่สะท้อนการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างอย่างแท้จริง ทั้งตั้งคำถามต่อความหมายของกิจกรรมที่ดำเนินการและเรียกร้องให้เห็นแผนปฏิรูปเชิงลึกในอนาคต โดยเฉพาะการท้วงติงการปฏิรูปกฎหมายที่ยังค้างอยู่ เช่น กฎหมายป่าไม้ พ.ศ. 2484 ที่ส่งผลกระทบต่อประชาชน และเสนอให้ใช้ผลการศึกษาของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายชุดเดิมที่มีข้อเสนอครอบคลุม เพื่อนำไปสู่การปฏิรูปอย่างจริงจัง มีความสมบูรณ์และเป็นธรรมในระยะยาว

นายมานพ คีรีภูวดล แบบบัญชีรายชื่อ

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ท่านประธานครับ การอภิปรายเรื่องการปฏิรูปประเทศตามมาตรา ๒๗๐ ตามรัฐธรรมนูญ เป็นการอภิปรายของผมครั้งที่ ๒ สิ่งที่ผมเจอก็คือว่าเอกสารไม่มีอะไรก้าวหน้า ผมคาดหวังว่า การปฏิรูปประเทศที่มีเจตนาที่จะมีการปฏิรูปมีเนื้อหาเอกสารที่เป็นเรื่องการปฏิรูปจริง ๆ ถึงแม้ว่าผมจะเรียนมาน้อย จะอยู่บ้านป่าบ้านดอย ผมก็อ่านดูแล้วอย่างไรในเอกสาร ไม่ได้เกี่ยวข้องเรื่องการปฏิรูป การปฏิรูปผมเข้าใจว่าต้องพูดถึงเรื่องโครงสร้าง กลไกที่มีปัญหา การปฏิรูปต้องพูดถึงเรื่องข้อกฎหมายหลาย ๆ เรื่อง แต่ที่ผมดูเป็นโครงการและกิจกรรม ที่หน่วยงานปกติเขาก็ทำกันอยู่แล้วครับ ผมยกตัวอย่างครับท่านประธาน ในกิจกรรมที่ ๔ ว่าด้วยแผนการปฏิรูปด้านการเมือง ท่านประธานลองเปิดดูนะครับว่าข้อที่ ๔ เสริมสร้าง การสร้างวัฒนธรรมทางการเมือง กิจกรรมที่ทำนะครับ ให้ กสทช. ไปทำละครสั้น หนังสั้น ๒ เรื่อง แล้วก็เผยแพร่ มีตัวชี้วัดอย่างไรครับตรงนี้ อยากจะรู้ว่าตัวชี้วัดที่ไปสอดคล้องกับ โครงสร้างการปฏิรูปที่ท่านวางไว้คืออะไร ถ้าเป็นความเข้าใจของผม การสร้างวัฒนธรรม ทางการเมืองที่ดี อันที่ ๑ ก็ต้องพูดถึงหลักเรื่องของเสรีภาพ อันที่ ๒ พูดถึงเรื่องของพื้นที่กลาง ที่มีความปลอดภัย เสรีภาพการพูด การสื่อสาร การแสดงออกเหล่านี้จะต้องมีความปลอดภัย อันที่ ๓ คือการออกแบบกลไกที่นำไปสู่คนเล็กคนน้อย มีอำนาจในการตัดสินใจ คือเรื่องของ การกระจายอำนาจ แต่ที่ออกมาอย่างนี้เป็นเรื่องของการผลิตสื่อให้หน่วยงานเอาไปทำ อันนี้ก็เป็นกิจกรรมของหน่วยงานปกติที่ต้องทำอยู่แล้ว ไม่ได้เรียกว่าการปฏิรูป เพราะฉะนั้น เอกสารอย่างที่ผมบอกครับ ถึงแม้ว่าผมจะมาจากบ้านป่าบ้านดอย เรียนมาน้อยแต่ผมอ่านแล้ว อย่างไรก็คือไม่ใช่การปฏิรูป แล้วคาดว่าครั้งต่อไปจะเห็นตัวโครงสร้างจริง ๆ ที่จะปฏิรูปครับ

ผมกลับไปเนื้อหาอีกเรื่องหนึ่งครับ ในแผนการปฏิรูปด้านกฎหมาย ในข้อที่ ๒ ที่สรุปไว้ ในช่อง ๒ บอกว่ายกเลิกหรือปรับปรุงกฎหมายที่ล้าสมัยและเป็นอุปสรรคต่อการ ดำรงชีวิตและการประกอบอาชีพของประชาชน อันนี้ยังไม่ได้ทำ การแก้ไขกฎหมายเหล่านี้ คือการปฏิรูปครับท่านประธาน ปัญหาชีวิตพี่น้องของผมแล้วก็พี่น้องประชาชนที่อยู่ต่างจังหวัด ผมยกกฎหมายก็คือว่า พ.ร.บ. ป่าไม้ถาวร ปี ๒๔๘๔ นิยามความหมายของคำว่า ป่า คือที่ดิน ที่ไม่มีเอกสารสิทธิ ไม่ขึ้นเกี่ยวกับประมวลกฎหมายที่ดิน ซึ่งหมายความว่าเมื่อประกาศ ปี ๒๔๘๔ ๓๒๐ ล้านไร่ อันที่ไม่มีโฉนดก็คือป่าหมด อันนี้คือตัวปัญหา ท่านจะต้องหยิบ ประเด็นนี้ขึ้นมาว่าจะแก้กฎหมายเหล่านี้ได้อย่างไร ท่านจะต้องเอากฎหมายที่ไม่ทันสมัยแล้ว ไม่สามารถที่จะใช้กับพี่น้องประชาชนในยุคนี้ขึ้นมา แต่ว่าในรายงายบอกว่ายังไม่ได้ทำ ท่านไปทำหนังสั้น ทำคลิป (Clip) อะไรพวกนี้ มันเกี่ยวข้องกับเรื่องของโครงสร้างและกลไก การปฏิรูปให้ประเทศเดินหน้าต่อไปอย่างไร อันนี้เป็นสิ่งที่ผมคิดว่าในเอกสารนี้ ผมคิดว่า ผมรับไม่ได้ ผมอยากจะแนะนำคณะกรรมการปฏิรูปตรงนี้นะครับ จริง ๆ แล้วผมดูเอกสารเรื่อง การปฏิรูป ก่อนที่จะเกิดชุดนี้ผมคิดว่ามีคณะกรรมการชุดหนึ่งที่น่าสนใจนะครับ แต่ถูกยุบไป โดยคำสั่ง มาตรา ๔๔ ของผู้นำรัฐประหารในตอนนั้น คือคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมายหรือ คปก. ผมมีเอกสารทั้ง ๖ เล่มครับ ผมอ่านแล้วผมว่าน่าสนใจครับ เขามีข้อเสนอว่าด้านสังคม ต้องปรับปรุงกฎหมายเรื่องอะไร จะต้องบูรณาการกฎหมายตรงไหนบ้าง ด้านสิ่งแวดล้อม ด้านสิทธิชุมชน จะต้องปรับปรุงกฎหมายตรงไหนบ้าง จะต้องบูรณาการกฎหมายตรงไหนบ้าง ด้านแรงงาน ด้านสุขภาพ ด้านการศึกษา เรื่องของสวัสดิการ กรรมการชุดนี้ครับ มีเอกสาร ที่ศึกษามาเป็นอย่างดี ๖ เล่มครับท่านประธาน ผมขอจากคณะกรรมการชุดนี้ ผมอ่านแล้วว่า ถ้าหากว่าคณะกรรมการปฏิรูปประเทศในแผนงานด้านกฎหมายท่านไม่มีเวลาไปศึกษา ท่านหยิบเอาของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย คปก. นี่เลยครับ คณะกรรมการชุดนี้แต่งตั้ง ในรัฐธรรมนูญปี ๒๕๕๐ แต่ถูกยุบโดย มาตรา ๔๔ เสียดายมากครับเอกสารชิ้นนี้นะครับ ซึ่งจริง ๆ แล้วผมก็อยู่ในกระบวนการแสดงความคิดเห็นว่าแต่ละเรื่องด้านสิ่งแวดล้อม ด้านสังคม ด้านสวัสดิการพี่น้องประชาชนควรจะเป็นอย่างไร ข้อเสนอของพี่น้องประชาชน ได้ถูกบรรจุไว้ในเอกสารของการศึกษาของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย คปก. ๖ เล่ม มีครบเกือบทุกด้านครับท่านประธาน เพราะฉะนั้นผมอยากจะขออย่างนี้ครับ หากว่าท่าน อาจจะมีเวลาน้อยหรือบุคลากรไม่พอหรืออย่างไรก็ตามแต่ ผมคิดว่าถ้ามีความตั้งใจ ที่จะปฏิรูปประเทศจริง ๆ ถ้าอยากจะเห็นอนาคตของคนรุ่นใหม่ คนทุกชนชั้น คนทุกกลุ่ม ทุกชาติ ทุกภาษา มีความเท่าเทียมและมีที่ยืน มีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์เท่าเทียมกัน ผมคิดว่าเอกสารแบบนี้ครั้งต่อไปมันต้องดีกว่านี้ และที่สำคัญผมแนะนำให้ไปเอาผลการศึกษา ของคณะกรรมการปฏิรูปกฎหมาย คปก. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ มาตรา ๘๑ (๓) รัฐธรรมนูญ ปี ๒๕๕๐ ท่านประธานครับ ผมดูแล้วเป็นการศึกษาที่มีองค์ประกอบมีเนื้อหาและ มีประเด็นครอบคลุมเกือบทุกด้าน อยากจะวิงวอนท่านคณะกรรมการปฏิรูปประเทศนะครับ โปรดได้ไปเอาเอกสารชุดนี้มาศึกษาเพื่อที่การรายงานครั้งต่อไปของท่านจะมีความสมบูรณ์ มากขึ้นครับ ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ