กราบเรียนท่านประธานสภา ผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม นายแพทย์บัญญัติ เจตนจันทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดระยอง พรรคประชาธิปัตย์ กระผมขอโอกาสท่านประธาน เพื่อนสมาชิกได้อภิปราย ติชม ตั้งข้อสังเกตประกอบรายงานผลการปฏิบัติงานประจำปี ๒๕๖๒ ขององค์การ กระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย หรือ ส.ส.ท. ตาม พ.ร.บ. องค์การ กระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. ๒๕๕๑ มาตรา ๕๒
ท่านประธานที่เคารพครับ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) หรือ ส.ส.ท. ขณะนี้มีอายุ ตาม พ.ร.บ. ๑๒ ปีแล้วครับ องค์กรนี้จัดตั้งขึ้นตามกฎหมายเมื่อปี ๒๕๕๑ กำหนดให้ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ทำหน้าที่เป็นองค์กรสื่อสาธารณะด้านวิทยุกระจายเสียงโทรทัศน์ เผยแพร่รายการในระบบอื่นหรือเทคโนโลยีทันสมัย ผมเองนั้นถือว่าเป็นแฟนคลับ (Fanclub) ตัวยงของไทยพีบีเอส (Thai PBS) นะครับ แล้วก็ติดตามข่าวสารจากหลายช่องทางของ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ไม่ว่าจะเป็นทีวี (TV) ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของแอปพลิเคชัน (Application) เรื่องของเฟซบุ๊ก (Facebook) เรื่องของสื่ออื่น ๆ ก็ได้รับประโยชน์จาก ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ซึ่งไทยพีบีเอส (Thai PBS) แหล่งที่มาของรายได้ก็เป็นภาษีบาป ๑.๕ เปอร์เซ็นต์ของภาษีจากสุราและบุหรี่เช่นเดียวกับองค์กร ส.ส.ส. เป็นต้น ซึ่งเงินจำนวน ประมาณปีละไม่เกิน ๒,๐๐๐ ล้านบาทก็เป็นแหล่งรายได้ของไทยพีบีเอส (Thai PBS) ทำให้ ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ไม่จำเป็นต้องพึ่งพาโฆษณา และไม่จำเป็นจะต้องเอาใจลูกค้ามาก จนเกินไป จึงมีความเป็นอิสระต่อนายทุน ต้องยอมรับว่าถ้าต้องการโฆษณาก็จะต้องพึ่งพา นายทุน ธุรกิจกลุ่มทุน ไม่ต้องพึ่งพาการเมือง และไม่ต้องพึ่งพาภาครัฐว่าจะต้องมาขอ งบประมาณรายจ่ายจากสำนักงบประมาณผ่านสภาผู้แทนราษฎร แต่อย่างไรก็ตามหน่วยงานที่มีเงินนอกงบประมาณเช่นนี้นาน ๆ ไปหน่วยงานเหล่านี้ มีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรหลายท่านปรารภที่จะต้องให้นำแผนการใช้งบประมาณประจำปี มาเสนอต่อสภาผู้แทนราษฎร เพราะฉะนั้นหน่วยงานของไทยพีบีเอส (Thai PBS) คงจะต้อง เตรียมตัวในส่วนนี้ไว้เหมือนกันว่าในอนาคตการปฏิรูปกฎหมายในส่วนของเงิน นอกงบประมาณซึ่งมีเงินจำนวนมหาศาลนับล้าน ๆ บาทต่อปีซึ่งเป็นเงินที่อยู่ นอกงบประมาณที่ไม่ได้มาขออนุมัติสภา อนาคตอาจจะต้องนำมาขอแผนการใช้งบประมาณ ประจำปีก็เป็นได้ เพราะฉะนั้นองค์กรของท่านเป็นองค์กรที่มีความเบ็ดเสร็จในตัวหลังจากที่ ได้รับงบประมาณจากภาครัฐ โดยการตัดเงินภาษีบาปจากสุราบุหรี่ไปแล้ว ท่านก็จะต้องใช้ให้ เกิดความโปร่งใสมากที่สุด การใช้เงินให้มีความโปร่งใสนั้นย่อมหมายความว่าจะต้องมีการตรวจสอบ มีส่วนร่วม ตรวจสอบได้ และไม่มีผลประโยชน์ทับซ้อน หน่วยงานที่มีผลประโยชน์ทับซ้อน ก็เสี่ยงที่จะถูกวิพากษ์วิจารณ์หรือดิสเครดิต (Discredit) ได้ เพราะฉะนั้นท่านต้องมีความ ระมัดระวังเรื่องของความโปร่งในการใช้งบประมาณ แต่ก็สบายใจระดับหนึ่งหลังจากที่ดู ในเล่มรายงานของท่านซึ่งจัดทำได้สวยงาม พบว่ามีทั้งอินเทอร์นัลออดิเตอร์ (Internal Auditor) มีผู้ตรวจสอบภายในที่น่าเชื่อถือ แล้วก็มีผู้ตรวจสอบภายนอกคือผู้สอบบัญชี งบการเงินที่น่าเชื่อถือ แต่อย่างไรก็ตามปัจจุบันนี้อย่าง สตง. จะตรวจการใช้เงินนั้น เขาไม่ได้ตรวจว่าใช้เงินแล้วก็ออกมาเป็นผลงานชี้วัดได้จะถือว่าสำเร็จ ต้องตรวจถึงผลผลิต ตรวจถึงผลผลิตหมายความว่าสิ่งที่เราสื่อออกไปจากการใช้ต้นทุนเม็ดเงินนั้น ทำให้คน ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมไหม อย่างเช่นคนออกไปวิ่งเพื่อจะลดน้ำหนัก วิ่งได้กี่กิโลเมตร อาจจะเรียกว่าผลลัพธ์ วันนี้วิ่งได้กี่กิโลเมตร แต่วิ่งเท่าไรก็น้ำหนักไม่ลดคือผลผลิตยังไม่เกิด เพราะฉะนั้นไทยพีบีเอส (Thai PBS) ต้องวัดถึงผลผลิตด้วยว่าสุดท้ายเมื่อถึงพี่น้องประชาชน พี่น้องประชาชนได้รับผลผลิตจากรายการของท่าน จนเขาสามารถที่จะปรับเปลี่ยนพฤติกรรม ในแง่ของถ้าท่านเป็นข่าวสารทางด้านสุขภาพ เขาสามารถมีอาชีพกรณีท่านเสนอข่าวสาร อาชีพ กรณีที่ท่านเสนอเรื่องลิงที่ทางประเทศยุโรปต่อต้านลิงเก็บมะพร้าว ถ้าท่านเสนอข่าว เป็นภาษาอังกฤษไป สื่อสารไปถึงเขา เขากลับมาซื้อมะพร้าวของเราได้ อันนี้ถือว่าเป็น ผลผลิตหรือผลสัมฤทธิ์ของการใช้จ่ายงบประมาณหรือการผลิตรายการ ท่านต้องวัดไปจนถึง ตรงนั้น อนาคตไปข้างหน้าโน้นต้องวัดถึงอิมแพกต์ (Impact) วัดถึงผลกระทบเลยทีเดียว เช่น สร้างอะไรขึ้นมาอย่างหนึ่งแล้วนึกว่าผลจะออกมาดี สุดท้ายกลายเป็นบูมเมอแรง (Boomerang) ย้อนกลับมามีผลกระทบมากมายเกิดขึ้น เพราะฉะนั้นท่านต้องประเมินถึง ผลสัมฤทธิ์และประเมินถึงผลกระทบรายการของท่านด้วย เมื่อได้ชมแล้วว่าหน่วยงาน ของท่านนั้นมีรางวัลต่าง ๆ แล้วก็มีการตรวจสอบภายในภายนอกที่มีความโปร่งใสระดับหนึ่ง แต่ใคร่อยากจะถามทางไทยพีบีเอส (Thai PBS) ว่ากรรมการที่อยู่ในเล่มนี้เป็นวาระตลอดชีพ กันหรือไม่ หรือว่ามีวาระเช่น ๑ วาระ ๒ วาระ อะไรอย่างนี้ ส่วนตัวผมเห็นว่าเพื่อไม่ให้มี ผลประโยชน์ทับซ้อนก็คงน่าที่จะต้องพิจารณาเรื่องวาระด้วย เช่นไม่เกิน ๒ วาระ ถ้าเกิน ๒ วาระก็ให้เป็นที่ปรึกษา เพราะว่าบุคคลผู้ทรงคุณวุฒิที่มีประสบการณ์ แล้วก็รักองค์กร บางทีก็ไม่ใช่หาง่าย เราต้องสงวนเขาไว้ แต่ว่าความที่เป็นกรรมการสามารถจะมีผลประโยชน์ ทับซ้อนได้ ก็เป็นที่ปรึกษาเสียบ้าง ฝากในส่วนที่เป็นข้อติติงไปด้วยนะครับ
ในส่วนที่จะเป็นประเด็นฝาก ก็อยากที่จะให้ไทยพีบีเอส (Thai PBS) เป็นที่พึ่ง ของคนตัวเล็ก ๆ ข่าวไหนที่มีสำนักข่าวพากันไปทำข่าวแล้ว เราไม่ต้องไปตะลุยกับเขา มากมายหรอก มีคนช่วยทำแล้ว ทำจากที่ลับให้เป็นที่แจ้งแล้ว ทำปัญหาที่คนมองไม่เห็น เป็นปัญหาที่มีคนเห็นแล้วก็แบ่งเบาไม่ต้องลงลึก ไม่ต้องลงเยอะก็ได้ เราหลบไปในพื้นที่ที่ไม่มี คนทำ อย่างที่ผมบอกว่าไทยพีบีเอส (Thai PBS) ต้องเป็นตัวแทนของคนตัวเล็ก ๆ ที่ไม่มีโอกาส และไม่มีช่องทางในการเข้าสู่อำนาจทางการเมือง ไม่มีโอกาสเข้าไปร่วมจัดสรรทรัพยากร เพื่อให้เกิดความเป็นธรรม ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ต้องเป็นที่พึ่งของเขาเพราะไทยพีบีเอส (Thai PBS) เป็นผู้ที่มีความเป็นกลาง แล้วก็เล็งเห็นผลประโยชน์ว่าจะต้องทำให้คนตัวเล็ก คนตัวใหญ่ คนได้เปรียบ คนเสียเปรียบต่าง ๆ ให้มีความเป็นธรรมในสังคม ลดความเหลื่อมล้ำ แล้วก็สามารถอยู่กันได้อย่างผาสุก อันนี้ผมคิดว่าเป็นหน้าที่ของไทยพีบีเอส (Thai PBS) ที่จะช่วยได้ อย่างเช่น สภาผู้แทนราษฎรท่านเชื่อไหมครับ ท่านประธานให้เพื่อนสมาชิกหารือ สัก ๒ นาทีเป็นมรรคเป็นผลมากเลย เพราะฉะนั้นถ้าคนที่ได้รับความเดือดร้อน ท่านมี รายการให้เขาปรึกษาหารือ หน่วยราชการเดี๋ยวนี้ทุกหน่วยราชการจะมีฝ่ายมอนิเตอร์ (Monitor) หรือติดตามข่าวสารจากสื่อหลักต่าง ๆ อะไรที่ได้ออกสื่อ รัฐมนตรีก็ดี ปลัดกระทรวง หรืออธิบดี ท่านจะรู้ข่าวสาร ผมเชื่อว่าความที่เป็นรัฐมนตรี ความที่เป็น ผู้ว่าราชการจังหวัด อธิบดี หรือหัวหน้าส่วนราชการ ท่านไม่นิ่งนอนใจต่อปัญหา ความเดือดร้อนของพี่น้องประชาชนหรอกครับ ปัญหาคือท่านไม่รู้ ท่านไม่มีโอกาสได้รู้ เพราะไม่มีผู้รายงาน เพราะฉะนั้นผมอยากให้ท่านมีรายการที่ให้คนได้ร้องเรียน ร้องทุกข์ ขึ้นมา แล้วถ้าท่านนำเรียนด้วยเอกสารด้วยก็ได้ไปถึงหน่วยงาน หน่วยราชการต่าง ๆ ให้เขา ได้รับรู้ รับทราบ และถ้าหน่วยงานต่าง ๆ เหล่านั้นได้มาตอบกระทู้ถาม ตอบข้อหารือของ พี่น้องประชาชนด้วย ก็เป็นช่องทางหนึ่งที่สภาแห่งนี้ช่วยบรรเทาเบาบางด้วยเช่นเดียวกัน
สิ่งที่อยากที่จะวิเคราะห์ก็คือว่าหน่วยงานของไทยพีบีเอส (Thai PBS) เหมือนกับจะเป็นทีวี (TV) ของประเทศไทยอย่างเดียว อยากที่จะให้มีภาคภาษาอังกฤษ ให้มากขึ้น ขณะนี้มีปัญหาเรื่องมะพร้าวไทยถูกกีดกันในเวทีของสหภาพยุโรปนะครับ ท่านทำ ทีวี (TV) ให้เป็นภาษาอังกฤษที่น่าสนใจ แทนที่จะให้เขามองว่าเราใช้ลิงเพื่อการใช้แรงงาน ทรมานกดขี่สัตว์เลี้ยง ก็กลายเป็นสิ่งที่เป็นวิถีวัฒนธรรมชีวิตต่าง ๆ สื่อไปถึงเขาได้ ผมก็ว่า ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ไม่น่าที่จะยุ่งยากเกินไปกว่าที่จะทำตรงนี้ได้ แล้วเรื่องข่าวสารจาก ต่างประเทศ ขณะนี้ต่างประเทศเขามีอะไร แต่ละเรื่องอย่างไร ที่เราในฐานะของพี่น้อง ประชาชน หรือผู้ประกอบการเอสเอ็มอี (SMEs) หรือนักธุรกิจต่าง ๆ ก็ดี ก็อยากที่จะรู้ ข่าวสารต่างประเทศว่าขณะนี้เรื่องไปถึงไหนแล้ว อาชีพเขาไปถึงไหนแล้ว โรคระบาด ไปถึงไหนแล้ว ก็ยังมองดูว่าสัดส่วนในส่วนนี้ของไทยพีบีเอส (Thai PBS) ยังค่อนข้างจะน้อยอยู่ ก็อยากที่จะให้โกอินเตอร์เนชันนัล (Go International) ให้มากกว่านี้ เรื่องสถานการณ์ของ แต่ละวัน อย่างเช่นโควิด (COVID) เมื่อวานนี้เองโควิด (COVID) ที่จังหวัดระยองขึ้นมา รายหนึ่ง ปัจจุบันระเนระนาดเลยครับที่จังหวัดระยอง ธุรกิจโรงแรม การท่องเที่ยวต่าง ๆ โรงเรียนตั้ง ๒๐๐ กว่าโรงเรียนก็ต้องปิด คนกระทบ คนระยองถูกบูลลี (Bully) บูลลี (Bully) เดี๋ยวนี้ก็รู้จักกันเยอะแล้ว ถูกแกล้งนะครับ ผมมาสภามาเซ็นชื่อยังมีแต่คนเดินหลบผมเลย อย่างนี้นะครับ แล้วคนระยองไปโคราช ไปไหน ๆ อย่าว่าแต่ชาวบ้านเลยส่วนราชการ แต่ละจังหวัดก็ยังบอกว่าถ้าใครมาจากจังหวัดระยองให้พัก ๑๔ วัน ซึ่งผมถามรัฐมนตรี แล้วเขาก็บอกไม่จำเป็นต้องถึง ๑๔ วันหรอก ต้องดูลักษณะว่าผลเพาะเชื้อเขาหมดไปอย่างไร เพราะฉะนั้นข่าวอย่างที่เป็นรายวัน มาเร็ว ไปเร็ว หมดเร็ว สร้างวิกฤติ สร้างผลกระทบเร็ว ๆ อย่างนี้ไทยพีบีเอส (Thai PBS) อาจจะไม่ค่อยคล่องตัวเท่าไรหรือเปล่า ผมก็เห็นสื่อบางช่อง เขาจะเกาะติดข่าวด่วนต่าง ๆ เหล่านี้ได้ดีทีเดียว ก็ฝากไทยพีบีเอส (Thai PBS) ด้วย แล้วอีก อย่างหนึ่งนะครับ โซเชียลมีเดีย (Social media) เดี๋ยวนี้ไม่ได้มีแต่ทีวี (TV) จอแบนที่บ้าน มาทางยูทูบ (YouTube) มาทางทวิตเตอร์ (Twitter) มาทางเฟซบุ๊ก (Facebook) และ อนาคตแอปพลิเคชัน (Application) ต่าง ๆ อีกมากมาย คนดูยูทูบ (YouTube) มากที่สุด เลยนะครับ ก็อยากที่จะให้ท่านทำข่าวสั้น ๆ คนเดี๋ยวนี้ไม่มีสมาธิพอที่จะดูข่าวยาว ๆ สารคดี ของท่านทำให้สั้น ๆ และส่งอินโฟกราฟิก (Infographic) สั้น ๆ แค่ ๑ ชิ้น แล้วก็แก้ข่าวร้าย กระจายข่าวดี เฟกนิวส์ (Fake news) นี่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาอย่างยิ่งเลย แล้วทำให้ คนสับสน ท่านก็สามารถแก้ข่าวผ่านอินโฟกราฟิก (Infographic) ที่ส่งไลน์ (Line) เพราะคนไทยคนสูงอายุใช้ไลน์ (Line) เยอะ ท่านก็ทำให้เป็นเฟรนด์ลีแอปพลิเคชัน (Friendly Application) ใช้ง่าย เข้าถึงง่าย ส่งต่อได้ง่าย สีสันสวยสด แล้วก็ทันเหตุการณ์ นะครับ ก็เท่ากับว่าแก้ข่าวลือได้ ท่านต้องเอาเงินงบประมาณมายิงแอดเวอร์ไทซิง (Advertising) ยิงโฆษณาด้วย ถ้าไม่ยิงโฆษณาคนก็กดไลก์ (Like) น้อย ท่านอย่าไปกังวลว่า ต้องไลก์ (Like) มากที่สุดนะครับ เพราะสถานีของเราเป็นสถานีเพื่อคนตัวเล็ก ๆ คนตัวเล็ก ๆ เขาเดือดร้อน เขาไม่ใช่คนกลุ่มใหญ่ คนกลุ่มใหญ่เขาก็อาจจะเป็นกลุ่มที่กดไลก์ (Like) ด้วยอารมณ์ก็ได้ เพราะฉะนั้นท่านอย่ากังวลมากจนเกินไป ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ช่วยแก้ เรื่องโควิด (COVID) ที่ตกไปที่จังหวัดระยองนี่อย่าให้ตกกับจังหวัดอื่น แล้วจังหวัดอื่นถูกบูลลี (Bully) หรือถูกกลั่นแกล้งเหมือนจังหวัดระยอง กระทบเรื่องเศรษฐกิจ เรื่องการท่องเที่ยว ต่าง ๆ ทุกจังหวัดมีสิทธิเป็นทั้งนั้น ถ้าหากว่าการ์ด (Guard) ตก หรือมาตรการเขาเรียกว่า สิทธิพิเศษหรือวีไอพี (VIP) นั้นยังไม่ได้รับการแก้ไข ท่านก็ตีแผ่สิ่งเหล่านี้ลงมาด้วยนะครับ ท่านจิรายุ ห่วงทรัพย์ ขอประทานโทษที่เอ่ยนามท่าน ท่านประสบปัญหาเช่นเดียวกับผม เรื่องบ่อนการพนัน เรื่องของตู้สล็อต (Slot) ท่านไปแอบถ่ายแล้วท่านก็มาตีแผ่นะครับ ผมว่าอะไรที่สภาแห่งนี้ได้พูดไว้ท่านก็มาเก็บประเด็นไปขยายผล เพราะพวกเราก็พูดได้แต่หัวเรื่อง แต่ส่วนรายละเอียดต่าง ๆ ท่านสามารถที่จะไปเจาะได้ เรื่องช้างป่าที่จังหวัดระยองบ้านผม ที่จังหวัดจันทบุรี แล้วก็บ้านท่านประธานแปดริ้ว ตอนนี้คนไม่ค่อยทำข่าวแล้วนะครับ เหมือนกับว่าเป็นของชิน ๆ ไปแล้ว แต่พี่น้องประชาชนไม่ชินหรอกครับ ท่านพยายามที่จะให้ คนที่อยู่ไกลแต่รักธรรมชาติ รักช้างป่า กับคนที่เผชิญกับปัญหาทุกวันให้เขาได้เข้าใจตรงกัน วิถีของคนเมือง วิถีของคนชนบท บางทีเป็นสิ่งที่มีแกป (Gap) มีช่องว่างเกิดขึ้น ท่านช่วยตีแผ่ ให้เขาด้วยนะครับ เรื่องปัญหาทางด้านชลประทาน น้ำเพื่อการเกษตร น้ำเพื่ออุตสาหกรรม จะต้องแบ่งปันกันอย่างไร ท่านสามารถที่จะมาเป็นตัวสะท้อนให้ได้ และโควิด (COVID) ทำให้คนตกงานเยอะ ท่านพยายามเอาตัวอย่างของคนตกงานแล้วประสบความสำเร็จ ในการประกอบอาชีพ จุดประกายให้เขาว่ามาทำอาชีพทางนี้สิ ท่านไม่ต้องรายละเอียดเยอะ ผมมองดูว่าไทยพีบีเอส (Thai PBS) จะชอบลงรายละเอียดเยอะ ท่านลงกว้าง ๆ ลงทั่ว ๆ แล้วก็มีรายละเอียดต่าง ๆ ก็ค่อยว่ากันในตอนต่อไปนะครับ อยากจะฝากท่านประธานถึง ไทยพีบีเอส (Thai PBS) ๔ ประการดังที่กล่าวมานี้ เพื่อให้พี่น้องประชาชนได้ใช้ไทยพีบีเอส (Thai PBS) เป็นที่พึ่งของเขาในการที่จะให้รัฐบาล แล้วก็ให้สังคมเข้าใจ จัดสรรงบประมาณมา ก็ดี หรือร่วมมือกันก็ดี ในการที่จะอยู่ร่วมกันในสังคมในหลาย ๆ ภาคส่วนได้อย่างปกติสุขครับ กราบขอบพระคุณครับ