ผ่องศรี แซ่จึง หารือปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้งที่เกิดขึ้นสลับกันในพื้นที่ราษีไศล พร้อมเสนอให้มีการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบโดยใช้ประโยชน์จากเขื่อนและฝายที่มีอยู่อย่างเต็มที่ และเรียกร้องให้แก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนแทนการเยียวยาชั่วคราว รวมถึงเน้นย้ำปัญหาที่ดินในพื้นที่อีสานที่ประชาชนขาดเอกสารสิทธิ์ จึงเสนอตั้งกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาแนวทางแก้ไขปัญหาที่ดิน น้ำ และทุนอย่างเป็นระบบเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน
ดิฉันได้รับมอบหมายให้เป็นผู้อภิปรายแทน ท่านประธานค่ะ ช่วง ๒-๓ เดือนที่ผ่านมา ดิฉันเชื่อว่าทุกท่านที่นั่งอยู่ในห้องประชุมแห่งนี้ ได้เห็น ได้ประจักษ์ชัดเลยว่าน้ําที่มันท่วมแล้วมันก็แล้ง แล้งก่อนอย่างสาหัสสากรรจ์ อย่างไม่เคยมีมาก่อน ในขณะเดียวกันแป๊บเดียวมันก็ท่วมอย่างสาหัสสากรรจ์เหมือนกัน สมัยก่อนดิฉันเชื่อเลยค่ะท่านประธาน ท่านเป็น ส.ส. ทุกสมัย ท่านเป็นดาว ดิฉันเห็นทุกสมัย ก็มีการอภิปรายญัตติแล้ง บางทีก็เป็นน้ําท่วม แต่ยังไม่เคยเห็นมีปีใดที่จะแล้งแล้วก็ท่วม พร้อมกันในเวลาใกล้เคียงกัน ท่านประธานเชื่อไหมว่าพี่น้องดิฉันในตําบลโนนคูณวันนั้น กํานันมาเล่าให้ฟังว่าพอน้ําลดไปเพียงแค่ ๑ เดือนครึ่ง พี่น้องต้องมาซื้อเครื่องสูบน้ํา สายยาง เพื่อจะสูบน้ําไปใส่นาข้าวที่น้ํามันหมดไปทันที ถามว่าทําไมน้ําเยอะ ๆ ทําไมมันหมดไปทันที เขาบอกว่าดินบริเวณนั้นมันไม่อุ้มน้ํา พอน้ําลดลงไปมันก็จะแห้งทันที จนร้านค้าไม่มีจะขายให้ อันนี้ท่านกํานันบอกเอง ก็เลยแปลกใจว่าเอ๊ะ ทําไมทั้งท่วมทั้งแล้งมาขนาดนี้มันเกิดอะไรขึ้น ในบ้านเมืองเรา ดิฉันย้อนไปสมัยดิฉันอายุยังไม่เยอะขนาดนี้หรอกค่ะ เขาสร้างฝายราษีไศล ฝายราษีไศลมันเป็นฝายที่ทําให้คนอําเภอราษีไศลมีประวัติ มีสตอรี (Story) มีความเจ็บปวด พี่น้องดิฉันบางคนเปลี่ยนนามสกุล ลูกศิษย์ลูกหาบางคนย้ายสําเนาทะเบียนบ้าน เพราะว่า มันมีการไปคัดค้านการก่อสร้างตอนนั้น สมัยนั้นไม่ได้ใช้ว่าเขื่อนนะคะ ที่จริงมันก็เป็นเขื่อน แต่ใช้คําว่าฝายราษีไศล เพราะฉะนั้นมันเป็นความเจ็บปวด แต่เราก็ดีใจที่เราได้ฝายมา ๑ ตัว แต่เราได้สูญเสียอะไรบางอย่างมากมายที่แลกมา แต่ท่านประธานเชื่อไหมว่าวันนี้เราไม่ได้ ใช้น้ําจากฝายราษีไศลหรือเขื่อนราษีไศลเท่าที่ควรจะเป็น ทั้ง ๆ ที่มันก่อสร้างเสร็จมานานแล้ว ปริมาณน้ําก็เพียงพอ เพราะฉะนั้นดิฉันคิดว่าถึงเวลาแล้วไหมค่ะที่วันนี้เราจะมาดูภาพรวม ภาพที่ ๑ ทุกท่านก็พูดไปแล้วก็คงจะพอมองเห็นว่าน้ํามันไปอย่างไร มาอย่างไร แต่ว่าในอําเภอราษีไศลดิฉันนี้มันจะมีน้ําอยู่ ๓ สาย ก็คือลําน้ําเสียว ลําน้ํามูล แล้วก็ลําน้ําชี ลําน้ํามูลนี้จะมีฝายอยู่ ๓ ตัวที่จะรองรับน้ําที่มาจากแม่น้ําสงครามพร่องลงมาแม่น้ําชี แล้วส่วนหนึ่งก็จะไหลมาเก็บที่ลําตะคองและลําน้ําสาขา แม่น้ํามูลก็จะไหลลงมาเรื่อย ๆ จนมาถึงลําน้ํามูลกระจายสู่พื้นที่มูลบน มูลกลางและสู่เขื่อน สู่ฝายชุมพวงและฝายยางหลายแห่ง เมื่อมาถึงราษีไศลลงไปมันจะมีเขื่อนอยู่ ๓ ตัว คือเขื่อนราษีไศล เขื่อนหัวนา และเขื่อนปากมูล ๓ เขื่อนนี้เป็นเขื่อนที่จะเก็บกักน้ํา น้ําท่วมคราวที่แล้วดิฉันต้องขอบคุณเจ้าหน้าที่ กรมชลประทานที่บริหารจัดการน้ํา แม้ว่าจะเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าลําบาก ถ้าเขื่อนราษีไศล เปิดน้ํามากทางจังหวัดอุบลราชธานีก็แย่ ถ้าเปิดน้อยน้ําก็ท่วมทางราษีไศล เพราะว่ามันเป็น การบริหารจัดการที่ยุ่งยากมากแต่มันก็ผ่านไปด้วยดี เพราะฉะนั้นเขื่อน ๓ ตัวนี้จะเป็นตัวที่ จะเก็บน้ําไว้ให้พี่น้องได้ใช้ในการบริหารจัดการในเรื่องของเกษตรกรรม แล้วอีกอย่างหนึ่ง ลําน้ําชีนั้นจะไหลลงสู่แม่น้ํามูลในตอนใต้ฝายหัวนาก่อนที่จะถึงเขื่อนปากมูล ทีนี้หาก โครงการโขง ชี มูล สําเร็จพร้อมวางระบบจัดการน้ําให้ดี มันจะเป็นประโยชน์แก่พี่น้อง ภาคอีสานอย่างมหาศาล แล้งก็จะไม่แล้งแล้ว ท่วมก็จะไม่ท่วมแล้วเพราะเราจะมีการบริหารจัดการเก็บด้วย แล้วก็กระจายด้วย มีอีกแหล่งหนึ่งที่ดิฉันอยากจะพูดถึงซึ่งอาจจะไม่ใหญ่ แต่มีความสําคัญ สําหรับคนราษีไศลและศิลาลาดก็คือลําน้ําชี น้ําชีก็ไหลลงสู่แม่น้ํามูลตอนล่างตรงเหนือฝาย พนมไพร จังหวัดร้อยเอ็ด แล้วมันก็จะไหลลงสู่อ่างเก็บน้ําชื่อมันว่าห้วยก๊ากว๊าก ชื่อไม่เพราะนะคะ ห้วยก๊ากว๊ากตัวนี้มันจะอยู่ตําบลคลีกลิ้ง อําเภอศิลาลาด แล้วจะไหลลงสู่ลําเสียวใหญ่ ลําเสียวใหญ่นี้จะผ่านตําบลกุง อําเภอศิลาลาด และไหลลงสู่ลําน้ํามูลบริเวณดงภูดิน ตําบลหนองแค มันก็มาบรรจบกับแม่น้ํามูล ท่านนึกภาพออกไหมว่ามันจะไหลลงมารวมกัน ขณะที่ผ่านตรงนั้นตรงนี้มาถ้าเราสามารถที่จะเก็บแล้วก็กระจายไปสู่ภูมิภาคต่าง ๆ น้ําอุปโภคบริโภคก็จะหมดไป เพราะฉะนั้นจากฝายพนมไพรถึงฝายราษีไศลที่น้ําเดินทาง มาถึงลําน้ําเสียว ระยะทางแค่ ๒๑ กิโลเมตรเท่านั้นเอง เพราะฉะนั้นถึงเวลาแล้วที่เรา จะหยุดการใช้เงินแบบเบี้ยหัวแตก กระจัดกระจาย เดี๋ยวท่วม เดี๋ยวแล้ง เดี๋ยวชดเชย เดี๋ยวเยียวยา วันนี้พี่น้องเกษตรกรเหมือนคนเป็นมะเร็งระยะสุดท้ายนะคะท่านประธาน ถูกกระทําอย่างรุนแรง ทั้งโดยภัยธรรมชาติ เช่นท่วม เช่นแล้ง ผลผลิตตกต่ํา อย่างเช่นที่ เขตอําเภอราษีไศลก็มีหนอนกระทู้ลงแล้วนะคะท่านประธาน เอาไม่ทันเลย ผลผลิตที่ควรจะได้ สัก ๔๐๐ กิโลกรัมต่อไร่ ก็ได้ประมาณ ๑ หรือ ๒๐๐ กิโลกรัม แล้วก็เอาไปขายไม่ได้ด้วย นะคะท่านประธาน พ่อค้าไม่ซื้อ แล้วตรงไหนที่เป็นน้ําท่วม ข้าวมีดํา ๆ ขายได้กิโลกรัมละ ๖-๗ บาทเท่านั้นเอง แล้ววันนี้ข้าวหอมมะลิกิโลกรัมละประมาณ ๑๑ กว่าบาทเท่านั้นเอง แล้วนอกจากเขาจะถูกกระทําจากภัยธรรมชาติแล้ว พี่น้องเกษตรกรของเรายังถูกกระทําจาก มนุษย์ด้วยกัน นั่นก็คือถูกกดราคา การเยียวยาช้าไม่ทันเหตุการณ์ เพราะฉะนั้นดิฉันว่า ถึงเวลาแล้วที่จะต้องแก้ปัญหาอย่างจริงจังเพราะว่าน้ําคือชีวิต ถ้ามีน้ํา ท่านไม่ต้องพูดถึง คนอีสานเขาไม่ไปหรอกค่ะ ที่จะไปหาเป็นลูกจ้างไปทํางานในกรุงเทพ ในจังหวัดระยอง ในจังหวัดชลบุรี เขาอยากอยู่กับครอบครัว เขาอยากอยู่กับภรรยา อยากอยู่กับลูก อยากมีความอบอุ่นมั่นคง เพราะว่าการที่เขาทิ้งบ้านทิ้งช่องไปทํามาหากินที่อื่นนั่นก็คือปัญหา ที่จะตามมาเยอะแยะมากมาย ทั้งความรุนแรง ทั้งปัญหายาเสพติด ปัญหาครอบครัว ปัญหาอื่น ๆ ตามมาหมดเลย ดิฉันเชื่อว่าท่านประธานและท่าน ส.ส. ทั้งหมดทั้งมวลรวมไปถึง รัฐบาล ไม่อยากให้เกิดปัญหาทางสังคม ไม่อยากให้พี่น้องของเราขาดความอบอุ่น อยากให้พี่น้อง มีความสุขกับครอบครัว กับสังคมของตนเอง น้ําค่ะท่านประธาน น้ําในเบื้องต้น
ที่ดินในเรื่องที่ ๒ ที่ดินเป็นปัจจัยที่สําคัญเหมือนกันจะเชื่อมโยงกัน ในที่ดิน ตอนนี้ไม่มีเอกสารสิทธิแม้จะอยู่มาเป็นร้อยปี ก็ยังไม่มีสิทธิเป็นเจ้าของนะคะท่านประธาน ต้องจัดการเรื่องนี้ ดิฉันดีใจมากเลยท่านนายกรัฐมนตรีไปบ้านดิฉัน ไปอําเภอราษีไศล ท่านบอกว่า มี ๓ เรื่อง อันนี้คนที่บอกเล่าให้ดิฉันฟังก็คือท่าน ส.ว. บอกว่าท่านนายกรัฐมนตรีบอกว่า มี ๓ เรื่อง ที่จะช่วยทําให้พี่น้องเรามีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น นั่นก็คือน้ํา ๒. ที่ดิน ๓. ก็คือทุน ท่านประธานคะ สิ่งเหล่านี้ดิฉันเชื่อมั่นว่าทุกคนอยากเห็นพี่น้องทุกภาคมีความสุข มีความอบอุ่น มีความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และมีความมั่นคงทางอาชีพ เพราะฉะนั้นหวังว่า การเสนอญัตตินี้เพื่อตั้งกรรมาธิการ เพื่อศึกษาพิจารณาหาแนวทางที่จะทําให้น้ําอุดมสมบูรณ์ ดิฉันไม่อิจฉาภาคกลาง ท่านทํานา ๒ ปี ๕ ครั้ง ดิฉันไม่อิจฉาเลย ดิฉันดีใจด้วย แต่ก็อยาก ให้โอกาสของคนอีสานบ้านดิฉัน บ้านพวกเราหลายคนอยู่ที่นี่ ได้มีโอกาสเช่นนั้นด้วย หวังว่าท่าน ส.ส. ทุกท่านคงไม่ขัดข้องที่จะลงมติร่วมกันเพื่อตั้งกรรมาธิการวิสามัญ พิจารณาเรื่องนี้ ขอบพระคุณท่านประธานค่ะ