เบญจา แสงจันทร์ หารือปัญหาที่ดินและผลกระทบจากการพัฒนาพื้นที่ภาคตะวันออก ทั้งกรณีการถมทะเล การจัดตั้งนิคมอุตสาหกรรม และผังเมืองที่ไม่เป็นธรรม ซึ่งส่งผลให้ประชาชนถูกไล่ที่และสูญเสียที่ทำกิน พร้อมเรียกร้องให้ตั้งกรรมาธิการวิสามัญเพื่อศึกษาและแก้ไขปัญหาอย่างเป็นระบบ โดยเน้นความเสมอภาคและการมีส่วนร่วมของประชาชนในการวางแผนพัฒนาอย่างยั่งยืน
กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎร ดิฉัน เบญจา แสงจันทร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคอนาคตใหม่ ดิฉันและคณะเห็นว่ามีความจำเป็นที่จะต้องเสนอให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการ วิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาปัญหาที่ดินในทุกมิติอย่างครบถ้วน อย่างเป็นระบบ และบรรจุ ให้เป็นวาระเร่งด่วนแห่งชาติ ท่านประธานคะ ปัญหาที่ดินเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นสะสมมานาน อีกทั้งการแก้ปัญหาเรื่องที่ดินก็เป็นปัญหาเรื่องระดับชาติเกิดขึ้นในหลายรัฐบาลมาแล้ว ดิฉันรู้สึกโกรธทุกครั้งที่มีการพูดเรื่องปัญหาที่ดินและผังเมืองซ้ำไปวนไปวนมา แต่การแก้ปัญหา ก็ยังไม่เคยสามารถแก้ได้สักที ๕๐ ปีผ่านไปแล้ว มีการออกกฎหมายลิดรอนสิทธิประชาชน จับประชาชนคนตัวเล็กตัวน้อยติดคุกไปก็แล้ว แต่การแก้ปัญหาก็เหมือนวนอยู่ที่เดิมแล้วก็ กลับมาเริ่มต้นนับศูนย์ใหม่ทุกครั้ง ดิฉันเกิดและโตมากับโครงการอีสเทิร์นซีบอร์ด (Eastern seaboard) ในภาคตะวันออก ดิฉันก็ได้เห็นการต่อสู้เรื่องที่ดินที่ทำกินของพี่น้องประชาชน มาตลอด ปัจจุบันปัญหาเหล่านั้นยังไม่ได้รับการแก้ไข เขตเศรษฐกิจพิเศษอีอีซี (EEC) กำลัง จะเข้ามาทดแทนเป็นเหล้าเก่าในขวดใหม่ เหมือนหนังเก่าแต่เป็นหนังม้วนเก่าที่กำลังเข้ามา รีเมก (Remake) อีกด้านหนึ่งก็คือรัฐบาลไม่เคยสนใจและไม่เคยได้ทำเลยก็คือการทบทวน บทเรียนกับหนังเรื่องก่อนว่ามีผลเสียอย่างไร ทั้งเรื่องที่ดิน สิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจและสังคม ท่านประธานคะ อีสเทิร์น ซีบอร์ด (Eastern seaboard) ซึ่งในยุคของรัฐบาลพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ มีวรรคทองหนึ่งที่ติดหูมากว่า โชติช่วงชัชวาล ดังมากในสมัยนั้น การเปลี่ยนเมือง จากพื้นที่เกษตรกรรมเป็นอุตสาหกรรมนำมาซึ่งผลกระทบอย่างวงกว้างอย่างเห็นได้ชัด ข้อเท็จจริงคือมีประชาชนอาศัยอยู่ในพื้นที่และสิ่งแวดล้อมได้รับผลกระทบเป็นวงกว้าง เช่นกัน คงไม่มีใครในที่นี้ที่ไม่รู้จักนิคมอุตสาหกรรมมาบตาพุดและท่าเรือแหลมฉบัง ถ้าเราลองกูเกิล (Google) ดู เราก็จะทราบว่าเกิดผลกระทบเลวร้ายอะไรบ้างในพื้นที่เหล่านั้น แม้กระทั่งเวลานี้ ๔๐ ปีผ่านไปแล้วคำถามสำคัญก็คือคนข้างล่าง คนตัวเล็กตัวน้อยและประชาชนได้อะไร จากอภิมหาโครงการที่ต่อยอดจากความโชติช่วงชัชวาลไปสู่มหานครแห่งอนาคตนี้ ในปัจจุบัน สิ่งที่ดิฉันยังเห็นอยู่ ดิฉันยังเห็นประชาชนจำนวนหนึ่งในแหลมฉบัง จังหวัดชลบุรีที่ยังไม่ได้รับ การเยียวยา ๔๐ กว่าปีผ่านไปแล้ว เปลี่ยนรัฐบาลมาหลายสมัยชาวบ้านก็ยังไม่ได้รับค่าเวนคืน จนเป็นปัญหามาจนกระทั่งปัจจุบันนี้ค่ะ
ตำบลห้วยโป่ง ตำบลสำนักท้อน จังหวัดระยอง เกิดปัญหาความเดือดร้อน เกี่ยวกับที่ดินซึ่งรัฐได้ประกาศเป็นเขตหวงห้ามตาม พ.ร.ก. ประกาศเขตหวงห้าม ปี ๒๔๙๒ แต่ประชาชนได้เข้ามาครอบครองทำประโยชน์ในพื้นที่นี้มาก่อนปี ๒๔๗๓ พื้นที่นี้เป็นเขตหวงห้าม มีจำนวนประมาณ ๔๓,๐๐๐ กว่าไร่ ทำให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับความเดือดร้อน ๘,๐๐๐ กว่าครัวเรือน และมีชาวบ้านได้รับความเดือดร้อน ๓๒,๐๐๐ กว่าคน
ตำบลแสมสาร อำเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุรี ประชาชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ ตำบลแสมสารมีมากกว่า ๗,๐๐๐ คนค่ะ เป็นพื้นที่ซึ่งมีประวัติศาสตร์อันยาวนาน ประชาชน ในพื้นที่อาศัยอยู่ที่นี่มายาวนานนับร้อยปี มีการแจ้งครอบครองที่ดิน ส.ค.๑ แล้วก็ที่ดินตรงนี้ มีปัญหาข้อพิพาทกับฐานทัพเรือมากว่า ๕๐ ปี ปัจจุบันเราก็ยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาได้ค่ะ ในขณะที่พื้นที่อีอีซี (EEC) ได้เปิดโอกาสให้มีการเช่าที่ดินได้ชั่วลูกชั่วหลาน ๙๙ ปี เปิดโอกาส ให้นักลงทุนมาลงทุนโดยไม่ต้องเสียภาษี เปิดโอกาสให้ชาวต่างชาติมาซื้อห้องชุดได้ยกตึก ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ แต่น่าเศร้าเสียใจมาก โมเดล (Model) แบบนี้ ให้สิทธิพิเศษแบบนี้แบบอีอีซี (EEC) กำลังจะเคลื่อนย้ายไปไว้ในภาคใต้แล้วใช้ชื่อมันว่า จะนะเมืองต้นแบบอุตสาหกรรม ก้าวหน้าแห่งอนาคต ต้องถามก่อนว่าอนาคตของใคร อนาคตของนายทุนหรือว่าอนาคต ของประชาชน เป็นเรื่องน่าเศร้าอีกครั้งค่ะ ที่พื้นที่เขตเศรษฐกิจเหล่านี้ประชาชนคนไทย กลับถูกไล่ที่ค่ะ อย่างน้อยเขาก็อาจจะได้เช่าแค่ ๓-๕ ปี แต่ก็ต้องมีการต่อสัญญาทุก ๆ ปี แต่นายทุนต่างชาติกลับได้เช่าพื้นที่ ๙๙ ปีค่ะ
ท่านประธานคะ พื้นที่บริเวณเขาดิน อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา เกษตรกรที่เคยเช่าที่ดินทำเกษตรและทำประมงมายาวนาน พื้นที่นี้ถูกยกเลิกสัญญาเช่าโดยทันที เมื่อนิคมอุตสาหกรรมเข้ามาตั้งในพื้นที่เกษตรชั้นดีที่พวกเขาทำกินกันมาตลอดชั่วอายุคน
อำเภอพานทอง อำเภอบ้านโพธิ์ อำเภอบางปะกง จังหวัดฉะเชิงเทรา พื้นที่นี้ มีคนพยายามกำลังจะปั้นให้เป็นนิคมอุตสาหกรรม แต่พื้นที่นั้นเป็นพื้นที่ผลิตข้าวปลาอาหาร ให้คนทั้งประเทศกินและเป็นพื้นที่ที่เป็นแหล่งอาหารส่งออกนำรายได้เข้าสู่ประเทศด้วยค่ะ แหลมฉบัง จังหวัดชลบุรี มีชาวประมงมากกว่า ๑,๐๐๐ คนที่กำลังจะถูกทำลายอาชีพ จากนโยบายรัฐที่กำลังส่งเสริมเรื่องการถมทะเลเพื่อเอื้อประโยชน์ให้กับนายทุนค่ะ
ตำบลเขาไม้แก้ว อำเภอบางละมุง มีประชาชนมากกว่า ๑,๐๐๐ คนค่ะ คนเหล่านี้กลายเป็นคนไร้ที่อยู่อาศัยไปแล้ว ไร้ที่ทำกิน ถูกขับไล่ออกจากพื้นที่และได้รับ ผลกระทบจากผังเมืองที่ไม่มีประชาชนมีส่วนร่วมด้วยเลย ผู้ได้รับความเดือดร้อนตามแนว เวนคืนที่ดินรถไฟฟ้าความเร็วสูงมีไม่น้อยกว่า ๕,๐๐๐ ครัวเรือน และมีประชาชนได้รับ ความเดือดร้อนมากกว่า ๑๖,๐๐๐ คนแน่ ๆ ที่ผ่านมาสิ่งที่น่าห่วงมากที่สุดของผังเมืองก็คือ การใช้อำนาจพิเศษตามมาตรา ๔๔ เพื่อยกเลิกผังเมืองเดิมและให้อำนาจกับคณะกรรมการ ผังเมืองใหม่ ถ้าที่ดินคือชีวิต ผังเมืองคือหัวใจค่ะ การออกแบบวางเขตการใช้ประโยชน์ที่ดิน ควรจะแบ่งที่อย่างไร รัฐบาลควรจะเรียนรู้จากผลจาก อีสเทิร์น ซีบอร์ด (Eastern seaboard) เป็นต้นมา และเดิมทีพื้นที่อุตสาหกรรมกับพื้นที่ชุมชนก็แยกจากกันโดยมีบัฟเฟอร์ โซน (Buffer zone) กันเอาไว้ แต่พอเศรษฐกิจขยายตัวค่อนข้างดีผังเมืองก็ได้ถูกแก้ไขและ ให้ขยายไปทับพื้นที่ชุมชนมากขึ้น ทั้งหมดนี้โรงงานจะไปตั้งอยู่ตรงไหนก็ได้ โรงงานอุตสาหกรรม สามารถไปตั้งอยู่ข้างบ้านท่านได้ทุกที่เลยค่ะ นี่คือการออกแบบหัวใจที่ทำให้ชีวิตมีปัญหา จริง ๆ ผู้ที่ต้องเรียนรู้และแก้ไขคือรัฐบาลที่บอกว่าจะเข้ามาปฏิรูปประเทศค่ะ เรามีทั้งสภาปฏิรูปแห่งชาติและสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศก่อนที่จะมีคำสั่งหัวหน้า คสช. ตามมาตรา ๔๔ และสุดท้ายสิ่งที่ออกมาคืออะไร คือการยกเลิกกระบวนการจัดทำ ผังเมืองและมีการจัดทำผังเมืองที่คณะกรรมการกำหนดเอง ดิฉันไม่เห็นประโยชน์ของ การเสียเวลาไปมากกว่า ๕ ปี แต่มีสภาปฏิรูป ๒ สภาไปเพื่ออะไร ดิฉันขอสรุปว่าเราทุกคน ในที่นี้มักจะพูดกันอยู่เสมอและทราบกันดีว่าประเทศนี้เป็นของคนไทยทุกคนเท่า ๆ กัน มีประชาชนคนไทยอาศัยอยู่ในพื้นที่ของการพัฒนาเหล่านั้น เขาส่งเสียงตะโกนบอกเสียง ของเขาว่าเขาไม่เคยขัดขวางการพัฒนา ไม่เคยขัดขวางความเจริญเลยค่ะ เขาเห็นด้วย และเขาต้องการให้พื้นที่ที่เขาอยู่มีความเจริญทัดเทียมนานาอารยประเทศ แต่ไม่เห็นด้วยกับ การพัฒนาที่ไม่นับรวมพวกเขา ขอสรุปว่าดิฉันอยากจะเชิญชวนสมาชิกทุกท่านร่วมกัน สนับสนุนให้มีการตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญเพื่อพิจารณาศึกษาและออกแบบผังเมือง เพื่อพิจารณาศึกษาปัญหาที่ดินในทุกมิติอย่างครบถ้วนเพื่อคำนึงถึงประชาชนทุกคน เพื่อช่วย ออกแบบชีวิตและหัวใจให้กับพวกเขาและดิฉันอยากจะขอบอกว่าพื้นที่เหล่านี้ประชาชน ส่งเสียงตะโกนของเขาว่าเขาลำบากมากขนาดไหน เราต้องไม่ยอมปล่อยให้เสียงตะโกน ของพี่น้องประชาชนดังเบาไปกว่าเสียงกระซิบของนายทุนนะคะท่านประธาน ขอบคุณค่ะ