ปลอดประสพ สุรัสวดี หารือเรื่องนโยบายการป้องกันและแก้ไขปัญหาน้ำท่วม โดยเน้นย้ำถึงหลักคิดในการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม 3 ประการ ได้แก่ มีที่อยู่ มีที่ไป และการเผชิญเหตุ และเสนอแนวทางการดำเนินการแก้ไขปัญหาน้ำท่วม เช่น การขุดลอกแม่น้ำ การซ่อมแซมคันประตูบังคับน้ำ การป้องกันพื้นที่สำคัญ และการเพิ่มเครื่องสูบน้ำและเครื่องดันน้ำ นอกจากนี้ยังหารือเรื่องการดูแลระบบน้ำท่วม และการระบายน้ำ โดยมีแผนการเตรียมการซ้อมระบบน้ำท่วมอย่างเต็มที่ และระบายน้ำอย่างเหมาะสม เพื่อให้กรุงเทพมหานครปลอดภัยจากการน้ำท่วม และหารือเรื่องประตูน้ำที่มีปัญหา โดยขอให้ตรวจสอบสถานะการซ่อมแซมประตูน้ำที่ 14 บานที่มีปัญหา
กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่านสมาชิกที่เคารพ กระผม ปลอดประสพ สุรัสวดี รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคเพื่อไทย ผมจะตอบแบบเร็ว ๆ แล้วกันเพราะว่าถามเยอะ ไม่อยากพูดเยอะด้วย คือพร้อมไหม พร้อม ถามว่าพร้อมอะไร พร้อมทั้งหลักคิดและพร้อมทั้งการด้าเนินการ หลักคิดมีอะไร มี ๓ ข้อนะครับ น้ามีที่อยู่ มีที่ไป ภาษาอังกฤษเขาเรียกรูม ฟอร์ เดอะ ริเวอร์ (Room for the river) นะครับ หลักคิดข้อที่ ๒ คือแบ่งภารกิจ ต้นน้า กลางน้า ปลายน้า หลักคิดข้อที่ ๓ การเผชิญเหตุก็คือ ๒ พี ๒ อาร์ (2P2R)
ข้อต่อไปการด้าเนินการท้าอย่างไร ต้นน้า กลางน้า ปลายน้า ท้าอย่างไร ไม่รู้ท่านไปดูหรือเปล่า ถ้าไปดูผมก็ไม่ต้องอธิบาย เอาว่าท่านไม่ได้ไปเพราะผมไม่เจอท่าน ผมเจอ ๓-๔ ท่านแล้วผมก็ไปทักทุกคน ผมจะเอาให้สั้นนะครับ ต้นน้าท้า ๓ อย่าง เรื่องป่า เรื่องแฝก เรื่องฝาย ท้าไปแล้ว ปล่อยน้าในเขื่อนปล่อยไปแล้ว ตอนนี้สามารถเก็บน้าได้ ประมาณ ๑๐,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์มิลลิเมตร ตกเท่าปีที่แล้วก็เก็บได้ไม่ให้ไหลลงมาประมาณ ๔๐ เปอร์เซ็นต์ แล้วก็ปิดแล้วเพื่อรองรับน้าฝน เพราะฉะนั้นปีหน้าแล้งก็ไม่แล้งด้วย ผมตอบก่อนถามเลย ขุดลอกแม่น้านี่คือต้นน้า กลางน้าท้าไป ๕ อย่างก็ขุดลอกกันทั้งระบบ ท้าแก้มลิง ๒.๑ ล้านไร่ ซ่อมแซมคันประตูบังคับน้าทั้งหมด รวมทั้งประตูระบายน้าบางโฉมศรี ซึ่งส้าคัญมาก แล้วก็ป้องกันพื้นที่ส้าคัญ เช่น จังหวัดนครสวรรค์ หรือมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ หรือพวกนิคมอุตสาหกรรม แล้วก็สุดท้ายเป็นครั้งแรกเป็นการผันน้าในล้าน้า แต่เดิมผันน้า ในอ่างเก็บน้าเราก็ไม่ค่อยท้า ชั้นต้นเราผันที่ตัวเขื่อนก่อน วันนี้เราผันที่ในตัวกลางน้า วันนี้ผันกรุงเทพมหานครเลย ผมหมายถึงในตัววอเตอร์ แชนแนล (Water channel) นะครับ คราวนี้ปลายน้าท้าอะไร ท้า ๖ ข้ออย่างรวดเร็ว ขุดลอก ซ่อมแซมคันประตูบังคับน้า รักษาพื้นที่ส้าคัญ เพิ่มเครื่องสูบน้า เครื่องดันน้า ระบายน้า ทดสอบ
อีกเรื่องหนึ่งในการด้าเนินการคือเรื่องแมนเนจเมนท์ (Management) เรื่องดาต้าแบงค์ (Databank) เรื่องระบบเตือนภัย เรื่องซิงเกิล คอมมานด์ (Single command) ทีนี้มาถึงค้าถามท่านเลยนะครับ ท่านถามว่าปีนี้ท่วมไหม ไม่ท่วม ข้อ ๒ ท่านว่าเอาอยู่ไหม ตอบว่าบริหารได้ ข้อ ๓ ท่านว่าปีที่แล้ว ที่จริงผมไม่อยากพูด เรื่องนี้นะ พูดแล้วเดี๋ยวจะพาลโกรธกัน เราคนรู้จักกัน ท่านบอกว่าปีที่แล้วเปิดพรวดพราด ๆ น้าเลยท่วม มันไม่ใช่ครับ มันล้นของมันมาเองครับ ตอนผมมาเป็นรัฐบาล วันที่ ๒๕ สิงหาคม เขื่อนภูมิพล ๙๐ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนสิริกิติ์เข้าไป ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์พอดี ผมโทรไปโวยวายกับ ผู้ว่าราชการ ผู้ว่าราชการบอกว่าท่านสั่งสิไม่ให้เปิดหรือไม่ให้ล้น ถ้าเขื่อนพังท่านรับผิดชอบ ผมก็ไม่รู้จะพูดอย่างไร ตอนนั้นฝนตกเหนือเขื่อน ๔๐ เปอร์เซ็นต์ เกินกว่าปกติ ท้ายเขื่อน ๔๐๐ เปอร์เซ็นต์ เพราะฉะนั้นตกมาเท่าไรหลังจากที่เราเป็นรัฐบาลออกมาหมด เพราะว่า มันไม่มีที่เก็บ ทีนี้ถ้าถามว่าอยากจะมีที่เก็บท้าอย่างไร ก็ต้องระบายน้า ระบายน้าวันเดียว ได้ไหม ไม่ได้หรอกครับ ต้องระบายก่อนเป็นเดือน สมัยผมระบายตั้งแต่พฤษภาคม มิถุนายน กรกฎาคม สิงหาคม ได้อย่างเก่งวันหนึ่ง ๕๐ ล้านคิวบิกเมตร เพราะระบายมามาก แม่น้าข้างใต้ ก็ท่วมหมดชาวบ้านเดือดร้อนอีก มันต้องค่อย ๆ ระบาย ไม่ใช่มาเป็นรัฐบาลวันเดียว ระบายหมด เรียบร้อย เจ๊ง เพราะฉะนั้นที่ท่านกล่าวหาว่าปล่อยน้าอย่างรวดเร็วจนท่วม ก็ไม่จริงก็แล้วกันนะครับ แล้วก็ไม่เถียงกับท่านด้วยขี้เกียจเถียง ทีนี้ท่านก็บอกว่าเอาละ จะถามแล้ว พร้อมหรือไม่พร้อมอย่างไร ท่านถามมา ๖ ข้อ ท่านถามว่าท้าไมไม่ซ้อมทั้งระบบ มาซ้อมท้าไมที่กรุงเทพฯ ซ้อมครับ ซ้อมมาตลอดครับ ซ้อมปลูกป่า ซ้อมปลูกแฝก ซ้อมท้าฝาย ซ้อมเก็บน้า ตอนกลางน้าก็ไปซ้อมผันน้าข้ามลุ่มน้ายม ลุ่มน้าน่าน ซึ่งเป็นทรานส์ เบซิน ไดเวอร์ชันส์ (Transbasin diversions) ครั้งแรกในเมืองไทย เพราะฉะนั้นก็แปลว่าซ้อมมา ตั้งแต่ต้น แล้วเราก็บอกว่ามิถุนายน กรกฎาคม มิถุนายนต้นน้าคุณต้องพร้อมให้ผมทดสอบ ซ้อมไปแล้ว คนท้าดีก็ได้ดีไปแล้ว คนท้าไม่ดีก็เดือดร้อนไปแล้วบางคน กลางน้ากรกฎาคม ซ้อมแล้ว วันที่ ๓๑ สิงหาคม ก็ถึง กทม. เพราะฉะนั้นที่มาซ้อมหลังวันที่ ๓๑ สิงหาคม ก็ด้วยคอมมิทเมนท์ (Commitment) อันนี้ ตอนนี้ท่านถามบอกคลองประปา ตอนนั้นใช้เป็น คลองระบายน้าไม่จริงหรอก ใช้คลองประปาระบายน้าไม่มีในห้องนี้ เป็นอหิวาตกโรคตายหมด มันล้นข้ามเพราะมันมีไซฟอน (Syphon) ไม่เอาหรอกครับ ทีนี้ถามว่าแล้วจะท้าคันไหม ก็ไม่ต้องท้าครับ เพราะจะไม่ให้น้าเข้ากรุงเทพฯ อย่างไรก็ไม่ให้น้าเข้ากรุงเทพฯ ปีนี้รับรอง เพราะฉะนั้นเสริมคันคลองประปาจึงไม่ท้า เพราะว่าเรากันน้าไม่ให้เข้ากรุงเทพฯ ตั้งแต่ ชั้นคลองรังสิตแล้ว ตอนนี้ต่อไปท่านบอกว่าแนวพระราชด้าริมีช่องโหว่ที่บริเวณ ต้นคลองรังสิต ปีนี้ท้าแล้ว เพราะว่าท้าคัน ท้ารีเทนนิง วอล (Retaining wall) ตลอดแนว คลองรังสิต เพราะฉะนั้นเรื่องที่น้าจะเข้ามาจากทางเหนือมาท่วมกรุงเทพฯ ตอนบน ท่วมดอนเมือง ท่วมเมืองเอกไม่มี แล้วก็เพื่อให้ชัวร์ (Sure) จริง ๆ ว่ามันเป็นอย่างนั้น ก็เลื่อนประตูน้าจุฬาลงกรณ์ออกไปทางซ้ายเกือบถึงแม่น้าเจ้าพระยา ก็จะท้าให้เมืองเอก กับนิคมอุตสาหกรรมบางกระดีเซฟ (Safe) ไปด้วย ผมไม่รู้บ้านท่านอยู่ตรงไหน ถ้าบ้าน อยู่แถวนั้นท่านไม่ต้องขนของ รับรอง ทีนี้เอาอีกท่านถามว่าคลองระพีพัฒน์ คลองรังสิต คลองหกวา ไปขวางทางน้า แล้วก็มีใครก็ไม่รู้เพื่อนท่านไปวางกระสอบทรายท้าน้าล้น วางกระสอบทรายจนน้าล้นเข้าไปในแม่น้าเจ้าพระยา ไม่ใช่ ท่านพูดผิด ต้องพูดกลับใหม่ ท่านคงพูดภาษาอังกฤษ ภาษาอังกฤษ ภาษาไทย มันพูดสลับกัน ปัญหาปีที่แล้วน้ามันล้น ออกมาจากล้าน้าสายหลักคือแม่น้าทั้งหลายแหล่ โอเวอร์โฟล (Overflow) เข้ามาในทุ่ง เกิดเป็นโอเวอร์แลนด์ โฟล (Overland flow) วันซ์ (Once) เมื่อเป็นโอเวอร์แลนด์ ฟลัด ไม่มีเครื่องมืออะไรจะไปบังคับมันได้ เพราะฉะนั้นหน้าที่ปีนี้ต้องรีเทน (Retain) น้าเอาไว้ใน วอเตอร์ แชนแนลเท่านั้น อย่าได้ล้นออกมาเป็นอันขาด เพราะที่ท่านบอกว่ากั้น กั้น กั้น จนลงไปแม่น้าเจ้าพระยา ไม่ใช่หรอกครับ
ต่อไปอีกท่านก็บอกว่าประตูน้า ๑๔ บาน แถว ๆ นั้นซ่อมหรือยัง พูดด้วยความสัตย์จริงไม่รู้ แต่ว่ามันต้องท้า ผมไม่เชื่อว่าไม่ท้า เดี๋ยวผมจะไปเช็ก (Check) ว่าท้าหรือยัง อันนี้ผมขี้เกียจโกหก เพราะท่านถามละเอียดขนาดนี้ ไม่รู้ แต่เดี๋ยวจะไปถามให้ แต่ว่าถ้าต้องซ่อมไม่เชื่อว่าไม่มีอันไหนที่ไม่ซ่อม เป็นไปไม่ได้ มีแต่คนอยากได้เงินไปซ่อม แล้วมันจะไม่ซ่อมได้อย่างไรนี่ข้อ ๑ ข้อ ๒ ซึ่งเป็นเรื่องน่าสนใจ เป็นความรู้ส้าหรับพวกเรา ก็คือว่าสมัยก่อน