สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๔ · ๒๙ กันยายน ๒๕๕๔

พีรยศ ราฮิมมูลา หารือเรื่องเหตุการณ์ระเบิดที่สุไหงโก-ลก และสถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเรียกร้องให้มีการพูดคุยอย่างจริงจังในสภาและให้รัฐบาลพิจารณามิติทางประวัติศาสตร์ สังคม วัฒนธรรม วิธีการศึกษา และนโยบายในการแก้ไขปัญหา

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดอกเตอร์พีรยศ ราฮิมมูลา บัญชีรายชื่อ

กราบเรียน ท่านประธานที่เคารพ และเพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติทุกท่านนะครับ กระผม ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดอกเตอร์พีรยศ ราฮิมมูลา สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรบัญชีรายชื่อ พรรคประชาธิปัตย์ ผมรอคอยตั้งแต่เมื่อวานและวันนี้คิดว่าจะไม่ทันเสียแล้วนะครับ ก่อนอื่น ผมก็ต้องขอขอบคุณท่านประธานที่เปิดโอกาสให้ผมได้มาพูดคุย เรื่องประเด็นญัตติ ที่ถูกนําเสนอโดย ส.ส. สุรเชษฐ์ แวอาแซ เรื่อง เหตุการณ์ระเบิดที่สุไหงโก-ลก แล้วก็ สถานการณ์ความไม่สงบในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ผมเองนาน ๆ ครั้งที่จะลุกขึ้นมาอภิปราย ในสภา ถ้าไม่ใช่เป็นเรื่องสําคัญที่จะต้องนํามาพูดคุยนั้น ผมก็พยายามจะเปิดโอกาสให้ เพื่อนสมาชิกอีกหลาย ๆ ท่านได้มาพูดในสภานะครับ

ประเด็นสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ หลายท่านไม่ว่าจะเป็นเพื่อน ผู้ทรงเกียรติ จะซีกฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านได้นําเสนอในหลายมิติ สําหรับตัวกระผมเอง ในฐานะที่เคยเป็นนักวิชาการมาก่อน และได้ศึกษาเรื่องปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้นี้ เป็นเวลานาน สิ่งที่อยากจะทําความเข้าใจเบื้องต้นก็คือ ในเรื่องที่เราพูดกันมากนะครับ เรื่องคําว่า โจรกระจอก นี่นะครับ จริง ๆ แล้วความหมายของคําว่า โจรกระจอก หมายถึง โจรที่ไม่มีประสิทธิภาพและไม่มีคุณภาพ อันนั้นเป็นการดูถูกนะครับ ไม่ใช่เราจะไปยกย่อง พวกโจร ความหมายว่าสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้นมันเรื่องใหญ่ มันเรื่องสําคัญ ถ้ามองลักษณะอย่างนั้นทําให้เราแก้ปัญหาไม่ได้นะครับ อันนี้เป็นประเด็นเบื้องต้น ที่ผมจะพูดนะครับ ทีนี้ปัญหาสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ได้ปรากฏมาเป็นเวลา อันยาวนาน ถ้าผมจะวิเคราะห์ในฐานะนักวิชาการ ผมจะยึดวันที่ ๑๐ มีนาคม ปี ๑๙๐๙ ค.ศ. นะครับ หรือ พ.ศ. ๒๔๕๒ มาถึงปัจจุบันนี้ประมาณ ๑๐๒ ปี ทําไมผมจึงยกประเด็นตรงนี้ เนื่องจากว่าวันที่ ๑๐ มีนาคม ปี ๑๙๐๙ เป็นวันที่ได้ลงสนธิสัญญาระหว่างอังกฤษ-สยาม หรือไทย ในการที่ประเทศไทยยกเลิกสิทธิสภาพนอกอาณาเขตให้กับประเทศอังกฤษ ที่ยึดครองมาลายาในขณะนั้น โดยการยกกลันตัน ปะลิส ตรังกานู เกดะห์ ให้แก่อังกฤษ แล้วปัตตานีนั้นให้คงไว้อยู่ในประเทศไทย และอีกส่วนหนึ่งก็คือจังหวัดสตูลในวันนี้ซึ่งเป็น ส่วนหนึ่งของรัฐเกดะห์มาอยู่ในประเทศไทย ซึ่งนับตั้งแต่วันที่ ๑๐ มีนาคม ๒๒๕๒ ถือว่า เป็นการสิ้นสุดอํานาจการปกครองของบรรดาเจ้าผู้ครองนครในบริเวณนั้นรวมทั้งปัตตานีด้วย จาก ๑๐๒ ปีมาถึงวันนี้ เราจะเห็นการพัฒนาการของกลุ่มขบวนการต่าง ๆ แม้ว่าจะอยู่ในยุค ในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ก็ดี แล้วมาถึงยุคหลังการเปลี่ยนแปลง ๒๔๗๕ และการพัฒนาหลังจากมีการแก้ไขเรื่อง พ.ร.บ. การจัดตั้ง ศอ.บต. ในอดีต ในสมัย ฯพณฯ เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีในขณะนั้น ขออภัยที่เอ่ยนามท่าน ถ้าเราดูการพัฒนาการตรงนี้ เราจะเห็นว่าขั้นตอนการต่อสู้ของกลุ่มขบวนการต่าง ๆ นั้น มันเป็นการต่อสู้ในระยะเวลา เป็นร้อย ๆ ปี ไม่ได้เป็นการต่อสู้อย่างธรรมดา มันเป็นระบบเป็นขั้นตอน เพราะฉะนั้น การที่กระผมพยายามจะนําเสนอในวันนี้ อยากจะให้เพื่อนสมาชิกผู้ทรงเกียรติ ทุกท่านได้เข้าใจร่วมกันว่าสถานการณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้นั้น เราไม่สามารถที่จะมอง เพียงมิติเดียว ที่ผ่านมาเรามักจะมองในมิติความมั่นคง นั่นหมายถึงการบูรณาการ แห่งดินแดนนะครับ ถ้าใครมีความคิดแตกต่างกับรัฐบาลกลางถือว่าไม่มีความมั่นคง แต่สถานการณ์โลกปัจจุบันนี้ได้เปลี่ยนไปแล้วเรายอมรับ เรามีความแตกต่างทั้งวัฒนธรรม และอารยธรรม ซึ่งประเด็นปัญหามีอีกหลายประเด็น ก็คือมิติด้านอื่น ๆ ที่เราไม่เคยนํามา พิจารณาในการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ซึ่งมิตินั้นก็คือมิติทางประวัติศาสตร์ มิติทางสังคม วัฒนธรรม วิธีการศึกษา และด้านการศึกษา และมิติทางด้านนโยบาย เพราะเราไปให้ความสําคัญมิติด้านความมั่นคงเพียงอย่างเดียว แม้กระทั่งปัจจุบันนี้ เราก็ยังมองว่าความมั่นคงนั้นมาอันดับหนึ่ง ทั้ง ๆ ที่มิติอื่น ๆ มีส่วนเชื่อมโยงกับมิติ ความมั่นคงที่นําไปสู่การแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ได้ถูกต้องถ้าเราได้เข้าใจมิติต่าง ๆ ที่ผมกล่าวมาเมื่อสักครู่นี้นะครับ เพราะฉะนั้นการแก้ไขปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ ผมถือว่าเป็นโอกาสที่ดีของรัฐบาลชุดนี้ที่จะได้นําข้อคิด ข้อคิดเห็นจากทั้ง ๒ ฝ่าย ทั้งฝ่ายรัฐบาลและฝ่ายค้านในการนําเสนอข้อมูลเพื่อที่จะนําไปแก้ไขปัญหาในพื้นที่ อย่างน้อยที่สุดรัฐบาลภายใต้การนําของ ฯพณฯ ทักษิณ ชินวัตร ขออภัยที่เอ่ยนามท่านนะครับ ได้กระทําอะไรในพื้นที่ ทุกคนก็ทราบดีอยู่แล้ว ผมไม่จําเป็นจะต้องไปตอกย้ําตรงนั้น และเมื่อรัฐบาลชุดนี้ภายใต้การนําของ นางสาวยิ่งลักษณ์ ชินวัตร ซึ่งมีโอกาสที่จะไปแก้ไข ปัญหาที่ความผิดพลาดในเชิงนโยบายที่เคยดําเนินในสมัยของ ฯพณฯ ทักษิณ ชินวัตร เพราะผมมองว่ามิตินโยบายเป็นมิติที่สําคัญไม่ได้แพ้มิติความมั่นคง เราต้องย้อนไปดูว่า ในอดีตที่ผมยกเมื่อสักครู่นี้ ในยุคสมบูรณาญาสิทธิราชย์มีรัฐประศาสนโยบาย ล้นเกล้า รัชกาลที่ ๖ เป็นอย่างไร และหลังการเปลี่ยนแปลงปี ๒๔๗๕ ทุกคนคิดว่าประเทศไทย เข้าไปสู่บรรยากาศของความเป็นประชาธิปไตยแล้ว แต่ในที่สุดก็เกิดการยึดอํานาจ เกิดการ ปฏิวัติรัฐประหารจนเกิดอํานาจเผด็จการขึ้นมา นโยบายในยุครัฐบาลเผด็จการมา ๑๐-๒๐ ปี ที่มีต่อจังหวัดชายแดนภาคใต้ ส่งผลกระทบต่อความรู้สึกของประชาชนในพื้นที่ตรงนั้น อย่างไร อันนี้ก็เป็นส่วนหนึ่งและดําเนินมาเรื่อย ๆ จนกระทั่งมาถึงปี ๒๕๒๔ ที่ในยุครัฐบาล ของ ฯพณฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี ได้ตั้ง ๒ หน่วยงานในการแก้ไข ปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้ก็คือ หน่วยงาน ศอ.บต. ในขณะนั้น แล้วก็ พตท. ๔๓ พลเรือน ตํารวจ ทหาร เมื่อดําเนินนโยบาย ๒ หน่วยงานนี้รับผิดชอบในพื้นที่ สถานการณ์ในจังหวัด ชายแดนภาคใต้เริ่มคลี่คลายลงมาเรื่อย ๆ จนกระทั่งเราคิดว่าสังคมไปสู่ประชาธิปไตยมากขึ้น และการเลือกตั้งในระยะต่อ ๆ มารัฐบาลหลายรัฐบาลที่บริหารประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในสมัยรัฐบาลของ ขออภัยที่เอ่ยนามท่านตรงนี้ คือ ฯพณฯ ชวน หลีกภัย ก็ได้ดําเนินสานต่อ นโยบายของ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ ในขณะนั้น ทําให้สถานการณ์ความรุนแรง ความไม่เข้าใจในพื้นที่ลดลงไปโดยปริยาย แต่มันก็เกิดการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลในขณะนั้น ซึ่งมีความเข้าใจ เพราะว่าได้รับรายงานจากเจ้าหน้าที่บางท่าน ผมขออนุญาตไม่เอ่ยนามนะครับ ว่าสถานการณ์จังหวัดชายแดนภาคใต้นั้นกลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดนได้ลดลงแล้ว เหลือแต่อาชญากรธรรมดา จากคําว่า อาชญากรธรรมดา อันนี้แหละที่ ฯพณฯ อดีต นายกรัฐมนตรีทักษิณ ที่ได้รับรายงานจากผู้ใหญ่คนหนึ่งที่รับผิดชอบ ที่ออกคําพูดว่า มันเป็น โจรกระจอก มันเป็นโจรกระจอก เพราะว่าที่มีอยู่นั่นมันไม่มีโจรขบวนการแบ่งแยกดินแดน ที่แท้จริงแล้วขบวนการแบ่งแยกดินแดนนั้นได้มีการพัฒนาในตัวของมันเป็นเวลานาน และสิ่งที่ผมอยากจะเสนอแนะตรงนี้ให้แก่ผู้รับผิดชอบ เสียดายที่ไม่มีท่านรัฐมนตรี นายกรัฐมนตรี หรือรองนายกรัฐมนตรี ขอฝากท่านประธานก็แล้วกันนะครับว่า โลกปัจจุบันนี้ ได้เปลี่ยนแล้ว ที่เราเรียกว่า ยุคโกลบัลไลเซชั่น (Globalization) ยุคโลกโลกาภิวัตน์ กระแส โลกาภิวัตน์มันนําไปสู่การสื่อสารระหว่างประเทศหนึ่งกับอีกประเทศหนึ่ง หรือว่า คนหนึ่งกับอีกคนหนึ่งอย่างสะดวกสบาย อย่างเช่นปัจจุบันนี้เราจะเห็นว่ากระบวนการพัฒนา ทางด้านโซเชียลมีเดีย (Social media) กลุ่มขบวนการหรืออดีตนักศึกษาที่มาจาก จังหวัดชายแดนภาคใต้ที่เดินทางไปศึกษาในตะวันออกกลาง เรียนในอินเดีย ปากีสถาน และเรียนในประเทศอินโดนีเซีย ประเทศมาเลเซีย ในยุคนั้นถูกกล่าวหา หรือถูกใส่ร้าย หรือถูกสงสัยโดยอํานาจรัฐว่าบุคคลเหล่านี้เป็นแนวร่วมขบวนการแบ่งแยกดินแดน ทําให้เขา เหล่านั้นเมื่อสําเร็จการศึกษาแล้วไม่กล้าที่จะเดินทางกลับประเทศไทย ในที่สุดเขาเหล่านั้น ส่วนหนึ่งก็ข้ามแม่น้ําหรือบินตรงจากประเทศที่ตัวเองไปศึกษากลับมาสู่ในประเทศเพื่อนบ้าน อีกกลุ่มหนึ่งก็เดินทางไปสู่ประเทศในยุโรป รวมทั้งยุโรปตะวันตก ตะวันออกก็อยู่ที่นั่น บัดนี้ กลุ่มเหล่านั้นได้ตั้งสมาคมการปฏิวัตินักศึกษาปัตตานีที่อยู่ในซีกยุโรปตะวันตกและตะวันออก และอีกหลาย ๆ ประเทศ แม้กระทั่งในอเมริกาเองก็มีกลุ่มเหล่านี้ เพราะฉะนั้นการแก้ไข ปัญหาของจังหวัดชายแดนภาคใต้ อย่าไปมองว่าเป็นเรื่องที่เล็ก และกลุ่มขบวนการแบ่งแยก ดินแดนวันนี้มันก้าวไปข้างหน้ามากแล้ว แต่ในขณะที่กลไกรัฐหน่วยรับผิดชอบของประเทศ ไทยยังย่ําอยู่กับที่ ยังไม่ได้เปลี่ยนวิธีคิดแบบเดิม ๆ อย่างที่เราเห็นทุกวันนี้นะครับ เพราะฉะนั้นการระเบิดตรงนั้น การยิงตรงนั้น ผมถือว่าเป็นส่วนหนึ่งในการสะท้อน ความเจ็บปวดของคนที่นั่น ในเมื่อพูดไปแล้ว คุยกันแล้ว คุณไม่ได้ยิน คุณไม่ฟัง ทําบันทึก ไปแล้วขอให้แก้ปัญหา คุณก็เฉย ๆ มันก็ต้องใช้วิธีการอย่างนี้และเพื่อให้ผู้ใหญ่ของบ้านเมืองได้ยินบ้าง ได้เห็นบ้าง อันนี้เป็นส่วนหนึ่ง เพราะฉะนั้นเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ การระเบิด การยิง อย่าเพิ่งด่วนสรุปว่าเป็นของกลุ่มขบวนการอย่างเดียว เพราะในระยะหลัง ๆ นี้ มันมีกลุ่มขบวนการอื่น ๆ อีกมากมายที่ผสมรวมอยู่ในพื้นที่ตรงนั้น เช่น กลุ่มขบวนการยา เสพติด กลุ่มขบวนการน้ํามันเถื่อน โสเภณี การพนัน อาวุธสงคราม ค้าอาวุธสงครามมากมาย อยู่ในพื้นที่ตรงนั้น เพราะฉะนั้นกลุ่มต่าง ๆ เหล่านี้มีส่วนในการที่สร้างสถานการณ์อยู่ด้วย ผมอยากจะเสนอแนะตรงนี้นะครับ ให้ผู้มีความรับผิดชอบในพื้นที่นะครับ วันนี้ท่านทั้งหลายคงจะได้ยินว่ากลุ่มอาร์เคเค อาร์เคเคคืออะไรครับ หลายคนในสภานี้ผมคิด ว่าอีกจํานวนมากยังไม่ทราบ ได้ยินแต่คําว่าอาร์เคเค อาร์เคเคนี้เป็นคําย่อในภาษามลายูหรือ อินโดนีเซีย คําว่า อาร์เคเค คือ รุนด้า (Runda) กัมปูลัน (Kumpulan) เคชิล (Kcul) อาร์ตัวแรก รุนด้าแปลว่ากงล้อ ตัวเคที่ ๒ หมายถึง กัมปูลัน แปลว่า กลุ่มเคตัวที่ ๓ คือเคชิล แปลว่าเล็ก ถ้าเราแปลตามอักขระหรือตัวอักษร ก็หมายถึงกงล้อขนาดเล็ก แต่จริง ๆ แล้ว ความหมายที่แท้จริงก็คือขบวนการหน่วยจรยุทธ์ขนาดเล็ก เพราะฉะนั้นกลุ่มหน่วยจรยุทธ์ ขนาดเล็กในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้มันแบ่งเป็น ๒ กลุ่มครับ ท่านสมาชิกผู้มีเกียรติ ทุกท่านครับ กลุ่ม ๑ เป็นกลุ่มอาร์เคเคที่สังกัดต่อกลุ่มขบวนการเดิม คือกลุ่มแบ่งแยก ดินแดน ไม่ว่าจะเป็นพูโล (Pulo) บีอาร์เอ็น (BRN) บีเอ็นพีพี (BNPP) มูจาฮีดีน แต่ที่ น่าเป็นห่วงที่สุดก็คือกลุ่มอาร์เคเคแอบแฝง ถ้าในอดีตสิบยี่สิบปีที่ผ่านมากลุ่มเหล่านี้ เราเรียกว่า หน่วยงานของรัฐหรือฝ่ายความมั่นคงเลี้ยงโจรไว้ปราบโจร แต่คํานี้มันล้าหลังแล้ว มันก็กลายมาเป็นอาร์เคเค เวลาเกิดเหตุการณ์ในพื้นที่ทุกอย่างก็ลงไปที่อาร์เคเค ผมอยากจะ ฝากตรงนี้นะครับว่าท่านต้องแยกให้ชัดเจนว่าอาร์เคเคที่วางระเบิดหรือยิงใครต่อใครนี่มันเป็น อาร์เคเคที่สังกัดกลุ่มไหน ถ้าท่านเหมารวมอย่างนี้เราจะไม่ทราบว่ากลุ่มขบวนการแบ่งแยก ดินแดนแต่ละกลุ่มที่ผมกล่าวมาสักครู่นั้นมันยังมีบทบาทขนาดไหนในพื้นที่ เพราะเรา เหมารวมหมดเลย เวลาจับอาร์เคเคได้นี่ต้องสืบให้ได้ว่าอยู่กลุ่มอาร์เคเคกลุ่มไหนอย่างไร อันนี้มันจะมีเรคคอร์ด (Record) ของมัน แต่ส่วนใหญ่แล้ววันนี้มันลงอาร์เคเคกันทั้งหมด จนในที่สุดเราแก้ปัญหาอะไรไม่ได้ เพราะฉะนั้นผมอยากจะฝากเพิ่มเติมว่ากระแสของโลก ได้เปลี่ยน การต่อสู้ในโลกปัจจุบันนี้มันไม่ใช่ต่อสู้ทางอาวุธอย่างเดียว มันต่อสู้ด้านความคิด การประสานระหว่างกลุ่มองค์กรต่าง ๆ สามารถประสานได้อย่างง่ายดายเพราะอาศัย สื่อทางด้านมีเดีย (Media) หรือทางด้านเทคโนโลยี เหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในที่หนึ่ง สามารถประสานไปยังอีกที่หนึ่ง เพราะฉะนั้นจุดตรงนี้เราอย่าด่วนสรุปว่าทั้งหมดเหตุการณ์ ที่เกิดขึ้นในพื้นที่นั้นมันเป็นของกลุ่มขบวนการแบ่งแยกดินแดน มันจะมีกลุ่มที่ผมกล่าว เมื่อสักครู่ กลุ่มแอบแฝง ความขัดแย้งหลาย ๆ อย่าง เราจะต้องวิเคราะห์ให้ชัดเจนมันเป็น ประเด็นอะไร ผมยอมรับครับว่าขบวนการแบ่งแยกดินแดนนั้นมันมีพลังอยู่ และน่าเป็นห่วง ในอนาคตถ้าเราไม่สามารถแยกแยะกลุ่มต่าง ๆ ในพื้นที่ให้ชัดเจน จะทําให้การแก้ไขปัญหา ในพื้นที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ของเรานั้นผิดพลาด ผิดแล้วผิดอีก เพราะฉะนั้นขอฝากตรงนี้ ภายใต้เวลาอันจํากัดนี้ ขอบคุณครับ