กราบเรียน ท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ และเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติทุกท่าน ดิฉัน นางสุกุมล คุณปลื้ม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดชลบุรี พรรคพลังชล ในฐานะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ขอกล่าวตอบกระทู้ถามของคุณบุศริณธญ์ วรพัฒนานันท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่ท่านได้ให้เกียรติสอบถามเรื่องราวเกี่ยวกับการสร้างความเข้มแข็ง ทางด้านวัฒนธรรมดังต่อไปนี้

ดิฉันในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ตั้งแต่ได้รับการมอบหมาย จากท่านนายกรัฐมนตรีให้เข้ามาบริหารงานราชการตามนโยบายทางด้านศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ที่รัฐบาลได้แถลงไว้ต่อสภาแห่งนี้ ดิฉันได้ให้ความส้าคัญกับการด้าเนินงานของกระทรวงวัฒนธรรม ในการรักษาสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่าของชาติ และการด้ารงความหลากหลาย ทางวัฒนธรรมให้อยู่อย่างมั่นคง โดยใช้มิติทางวัฒนธรรมเข้ามามีบทบาทส้าคัญ ในการเสริมสร้างค่านิยม จิตส้านึกและภูมิปัญญา เพื่อเป็นภูมิคุ้มกันวิกฤติทางสังคมไทย ต่อภาวะผันผวนของสังคมโลกปัจจุบัน ตลอดจนเป็นสื่อกลางเสริมสร้างมิตรภาพ และความสัมพันธไมตรีกับอารยประเทศ โดยเฉพาะประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ที่ก้าลังจะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้นี้ ในการพิจารณาแนวทางเพื่อพัฒนาประเทศชาติของเรานั้น ดิฉันพบข้อมูลว่าต้นทุนทางสังคมยังคงมีความเชื่อมโยงและเป็นปัจจัยสนับสนุนทุนอื่น ๆ ของประเทศ ให้มีความเข้มแข็งมากยิ่งขึ้น โดยเฉพาะการน้าทุนทางวัฒนธรรมของประเทศมาต่อยอด สร้างสรรค์อารยธรรมที่ดีงามสู่วิถีชีวิตและสังคมคุณภาพที่ดียิ่งขึ้นแก่ชุมชน ท้องถิ่น และประเทศชาติอย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคต แต่เท่าที่ผ่านมาทุนทางสังคมยังได้รับ การเสริมสร้างและน้าไปใช้ประโยชน์ค่อนข้างน้อย โดยเฉพาะทุนทางวัฒนธรรม ทั้ง ๆ ที่เรื่องวัฒนธรรม ถือว่าเป็นเรื่องที่ส้าคัญ เพราะเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับชีวิตของผู้คนโดยตรง ดังนั้นถ้าเราน้ามิติ ทางวัฒนธรรมมาใช้ประโยชน์อย่างถูกต้องและเหมาะสมแล้วจะเป็นการก่อร่างสร้างฐาน ความเข้มแข็งให้กับสังคมได้อย่างแท้จริง ท่านประธานครับ นอกจากนี้มิติทางวัฒนธรรมยังมีส่วนช่วยสนับสนุนในการฟื้นฟูเศรษฐกิจ และเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันกับนานาประเทศด้วยการมองวัฒนธรรมให้เป็นจุดได้เปรียบ ของประเทศในฐานะทุนทรัพย์ของประเทศที่มีประวัติศาสตร์อันยาวนานและมีวัฒนธรรมที่เป็น เอกลักษณ์เฉพาะตัว โดยการกระตุ้นและส่งเสริมให้พี่น้องคนไทยในชาติได้เล็งเห็นถึงความส้าคัญ และร่วมสนับสนุนการใช้ประโยชน์จากทุนวัฒนธรรมกันอย่างจริงจัง เนื่องจากประเทศไทย ยังมีศักยภาพอีกมากในการสร้างนวัตกรรมทางด้านธุรกิจ โดยใช้ความร่้ารวยทางด้าน วัฒนธรรมของประเทศต่อการพัฒนาสินค้าทางด้านความคิดสร้างสรรค์ ผลิตภัณฑ์ และบริการทางด้านวัฒนธรรม ซึ่งล้วนก่อให้เกิดคุณค่าทางสังคมและน้ารายได้มาสู่ชุมชน ตลอดจนสามารถต่อยอดไปสู่อุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ได้อย่างครบวงจร เพื่อการพัฒนาประเทศชาติในด้านเศรษฐกิจ สังคมให้มีความยั่งยืนและมั่นคงต่อไปในอนาคต

ส้าหรับค้าถามข้อแรกของท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในการตระหนักถึง ความส้าคัญและเสนอแนวนโยบายต่อวาระครบรอบ ๗๕๐ ปีของเมืองเชียงรายนั้น ดิฉันขอเรียนว่า ในฐานะที่เมืองเชียงรายถือว่าเป็นศูนย์กลางของอาณาจักรไทยในภาคเหนือตอนบน ที่มีประวัติศาสตร์ความเป็นมาอย่างยาวนานนับตั้งแต่พระยาเม็งรายมหาราช องค์ประถมกษัตริย์ ผู้ทรงสร้างเมืองเชียงรายให้เป็นเมืองศูนย์กลางการปกครองของราชอาณาจักรล้านนา มาตั้งแต่ปีพุทธศักราช ๑๘๐๕ ซึ่งกระทรวงวัฒนธรรมได้ให้ความส้าคัญและเข้าไปมีส่วนร่วมกับ งานเฉลิมฉลองสมโภช ๗๕๐ ปีของเมืองเชียงราย ซึ่งถือเป็นส่วนหนึ่งของเส้นทางมรดก ทางวัฒนธรรมล้านนานะครับ และเป็น ๑ ใน ๙ ของเส้นทางมรดกวัฒนธรรมที่ทาง กระทรวงวัฒนธรรมได้รณรงค์ กรมศิลปากรได้ร่วมกับองค์การบริหารส่วนจังหวัดเชียงราย จัดตั้งศูนย์วัฒนธรรมนิทัศน์และพิพิธภัณฑ์เมืองเชียงราย ๗๕๐ ปี เพื่อพัฒนาให้เป็นแหล่งเรียนรู้ ทางด้านประวัติศาสตร์และวิถีชีวิตวัฒนธรรมล้านนาให้กับเด็ก เยาวชน ประชาชนทั่วไป ได้มีโอกาสศึกษาค้นคว้าเรื่องราวต่าง ๆ นอกจากนี้ส้านักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย ยังเข้าไปมีส่วนสนับสนุนการจัดแสดงผลงานศิลปกรรมของ ๒๙ ศิลปินชาวเชียงราย น้าโดยอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ นอกจากนี้กระทรวงวัฒนธรรม ยังได้ให้การสนับสนุนทางด้านวิชาการอื่น ๆ เพื่อให้การด้าเนินงานเฉลิมฉลองวาระพิเศษนี้ บรรลุผลในที่สุด ส้าหรับตัวดิฉันเองได้รับเชิญไปเป็นประธานเปิดงานเฉลิมฉลองสมโภช ๗๕๐ ปี ของเมืองเชียงราย ณ สวนตูมโคมเฉลิมพระเกียรติเมื่อวันที่ ๒๖ มกราคมที่ผ่านมา ซึ่งท้าให้ได้มี โอกาสได้พบเห็นความร่วมมือร่วมใจของพี่น้องชาวเชียงรายในการจัดกิจกรรมร่วมกันของทุกภาคส่วน เพื่อแสดงความกตัญญูกตเวทีและร่วมส้านึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระยาเม็งรายมหาราช ผู้สร้างเมืองเชียงราย รวมทั้งการอนุรักษ์ขนบธรรมเนียมประเพณีวัฒนธรรมของชาวล้านนา ที่มีอยู่อย่างยาวนานและยังคงมีกลิ่นอายที่แทรกอยู่ในวิถีชีวิตของชาวเชียงรายเรื่อยมาจนถึง ปัจจุบันนี้ ซึ่งทุกสิ่งทุกอย่างล้วนเป็นปัจจัยส่งผลให้การจัดงานดังกล่าวประสบความส้าเร็จ สร้างความภาคภูมิใจและเป็นที่ประทับใจของบรรดาประชาชนและนักท่องเที่ยวทั้งชาวไทย ทั้งชาวต่างประเทศที่ได้มาเที่ยวในงานดังกล่าวอย่างล้นหลาม

ส้าหรับค้าถามข้อที่ ๒ ของท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรที่มีค้าถามเกี่ยวกับ มาตรการบูรณะฟื้นฟูโบราณสถานที่ได้รับความเสียหายจากอุทกภัย ดิฉันขอเรียนว่า กระทรวงวัฒนธรรมมีนโยบายในการด้าเนินงานอนุรักษ์โบราณสถานให้คงสภาพอยู่ได้ และไม่เสื่อมค่าลงไป เพื่อให้มีความพร้อมในการเป็นแหล่งเรียนรู้และเป็นแหล่งท่องเที่ยว ทางประวัติศาสตร์ที่มีศักยภาพ รวมทั้งสร้างเรื่องราวให้เป็นส่วนหนึ่งในวิถีชีวิตของคนไทย ไปพร้อม ๆ กัน โดยที่ตัวดิฉันเองได้มีโอกาสเดินทางไปตรวจเยี่ยมความคืบหน้าในการฟื้นฟูบูรณะโบราณสถาน ที่ได้รับความเสียหายจากอุทกภัยด้วยตัวเองอยู่หลายครั้ง ท้าให้ทราบว่ากรมศิลปากร ได้ด้าเนินการบูรณะไปแล้วในหลาย ๆ จุดด้วยกัน ส้าหรับบางส่วนที่ยังไม่ได้ด้าเนินการ ดิฉันก็ได้ก้าชับและเร่งให้ด้าเนินการโดยเร็ว พร้อมให้รายงานความคืบหน้าเป็นระยะอย่างต่อเนื่อง เพื่อที่จะรายงานให้ทางรัฐบาลได้รับทราบต่อไป โดยเฉพาะเมื่อครั้งที่ท่านนายกรัฐมนตรี ได้เดินทางมาตรวจพื้นที่ในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในช่วงกลางเดือนกุมภาพันธ์ที่ผ่านมา ทางกรมศิลปากรได้รายงานให้ทราบถึงแผนการบูรณะโบราณสถานซึ่งแบ่งเป็น ๓ ระยะด้วยกัน

โดยแผนระยะแรกจะมุ่งเน้นให้โบราณสถานกลับสภาพปกติโดยเร็ว เช่น เป็นการท้าความสะอาดและปรับสภาพภูมิทัศน์ให้กลับคืนสู่สภาพเดิม และมีการจัดท้าป้าย น้าทางประชาสัมพันธ์ให้นักท่องเที่ยวได้เข้ามาเที่ยวได้อย่างปกติ ซึ่งได้ด้าเนินการเสร็จสิ้นแล้ว

ส้าหรับในระยะที่ ๒ เป็นแผนงานด้าเนินการต่อเนื่องที่จะท้าควบคู่ไปกับระยะแรก ตั้งแต่เรื่องของการส้ารวจความเสียหาย การตรวจสอบความมั่นคงทางด้านวิศวกรรมโครงสร้าง ของโบราณสถาน การบูรณะอนุรักษ์ตามหลักวิชาการ การจัดท้ารายงานผลการด้าเนินงาน ตลอดจนการท้าหนังสือจดหมายเหตุ

จากนั้นจะเป็นการด้าเนินการในแผนระยะ ๓ ซึ่งเป็นแผนระยะยาวในการป้องกัน ผลเสียหายจากน้าท่วม เช่น การส้ารวจลักษณะทางกายภาพของโบราณสถานแต่ละแห่ง เพื่อจัดท้าแนวป้องกัน การก้าหนดรูปแบบการก่อสร้างเขื่อนให้เหมาะสมกับโบราณสถาน ซึ่งท่านนายกรัฐมนตรีได้ให้ข้อเสนอแนะในการขุดลอกคูคลองโบราณเพื่อช่วยในการระบายน้า จ้านวน ๑๙ คลอง รอบโบราณสถานในพื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยคลองที่จะขุดต้อง เชื่อมโยงไปกับแม่น้าสายหลักเพราะเมื่อเกิดน้าท่วมขังบริเวณนี้น้าจะได้มีทางระบาย และด้าเนินการไปพร้อมกับการท้าก้าแพงป้องกันรอบเกาะเมือง ทั้งนี้ท่านนายกรัฐมนตรีได้ มอบหมายให้กระทรวงมหาดไทยท้างานควบคู่กับคณะกรรมการยุทธศาสตร์เพื่อวางระบบ บริหารจัดการทรัพยากรน้า เพื่อวางรูปแบบโครงการก้าแพงที่แข็งแรงและเตรียมแผนป้องกัน รอบเกาะเมืองอย่างถาวรต่อไป ทั้งนี้กระทรวงวัฒนธรรมได้รับงบกลางจากงบประมาณ รายจ่ายประจ้าปีเพื่อใช้ในการด้าเนินการตามโครงการบูรณะโบราณสถานที่ได้รับ ความเสียหายจากอุทกภัย ตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๒ ธันวาคม ๒๕๕๔ จ้านวน ๓๑๒ โครงการ คิดเป็นเงิน ๑,๔๗๐ ล้านบาท โดยได้รับอนุมัติเงินงวดไปแล้วเกือบ ๘๐ เปอร์เซ็นต์ และอยู่ในกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างในส่วนที่เหลืออยู่อยู่ระหว่างการท้าความตกลง กับส้านักงบประมาณเพื่อจัดสรรเงินงวดต่อไป นอกจากนี้กระทรวงวัฒนธรรมยังได้เชิญชวน การระดมทุนจากภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคธุรกิจทั้งภายในและต่างประเทศ ด้วยการเปิดบัญชี รองรับการบริจาคเงินทุนในการบูรณะฟื้นฟูโบราณสถานอีกทางหนึ่งด้วย ในช่วงระหว่าง วันที่ ๒๓-๒๔ มีนาคมที่จะถึงนี้ กระทรวงวัฒนธรรมได้มีโครงการวัฒนธรรมสัญจร แหล่งมรดกโลก ณ นครประวัติศาสตร์ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ในการน้าคณะทูตานุทูต และคู่สมรสเดินทางไปเยี่ยมชมแหล่งโบราณสถานในพื้นที่ที่ส้าคัญ เพื่อจะเป็นการแสดงให้เห็น ถึงความคืบหน้าในการบูรณะฟื้นฟูโบราณสถานที่ได้รับผลกระทบจากน้าท่วม อีกทั้งยังขอรับฟัง ความคิดเห็นและข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการบริหารจัดการเรื่องดังกล่าวจากคณะทูตานุทูต อีกทางหนึ่งด้วย อย่างไรก็ตามดิฉันขอย้าว่ากระทรวงวัฒนธรรมให้ความส้าคัญกับเรื่องนี้ เป็นอย่างมากและเราจะพยายามอย่างดีที่สุดที่จะแก้ไขปัญหานี้อย่างรอบคอบเพื่อป้องกัน ไม่ให้เกิดปัญหาซ้า แต่การฟื้นฟูบูรณะโบราณสถานจะสิ้นสุดอย่างสมบูรณ์ได้จะต้องใช้ระยะเวลา เนื่องจากถือว่า เป็นเรื่องละเอียดอ่อน โดยกระทรวงวัฒนธรรมยึดถือกระบวนการที่มีส่วนร่วมของทางสังคม เป็นแนวหลักในการปฏิบัติงาน เนื่องจากโบราณสถานเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ เป็นเรื่องของส่วนรวม นอกจากนี้กระทรวงวัฒนธรรมพร้อมที่จะรับฟังความคิดเห็น และข้อเสนอแนะทางด้านวิชาการจากผู้เชี่ยวชาญต่างประเทศที่มีความรู้ความสามารถ และมีประสบการณ์ในการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีที่จะแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด ท้ายที่สุดนี้ ดิฉันใคร่ขอฝากเพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรทุกท่านน้อมน้าพระราชด้ารัส ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่ว่าการรักษาวัฒนธรรมคือการรักษาชาติ ด้วยการสนับสนุนการปฏิบัติงานของกระทรวงวัฒนธรรมในการเร่งส่งเสริมทุกวิถีทาง เพื่อให้คนไทยทุกคนในฐานะเจ้าของวัฒนธรรมให้มีความตื่นตัว มีความภาคภูมิใจ และตระหนักถึงคุณค่าของวัฒนธรรมไทยอันเป็นต้นทุนทางสังคมที่ส้าคัญและยิ่งใหญ่ของเราสืบไป ขอขอบคุณค่ะ