สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๐ · ๑๙ มีนาคม ๒๕๕๑

นคร มาฉิม หารือเรื่องการบริหารจัดการน้ำในประเทศไทย โดยเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการพัฒนาระบบการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบและยุทธศาสตร์เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมและฝนแล้ง นคร มาฐม ยังเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาน้ำท่วม เช่น การอนุรักษ์ต้นน้ำ ปรับสภาพป่าให้ตรงกับความเป็นจริง และส่งเสริมให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการรักษาป่า นอกจากนี้ ยังเสนอให้ผ่อนปรนให้เกษตรกรที่ครอบครองที่ดินมือเปล่า สามารถขุดสระและกั้นน้ำได้ และจัดตั้งกระทรวงทรัพยากรน้ำเพื่อแก้ไขปัญหาน้ำท่วมอย่างมีประสิทธิภาพ

นายนคร มาฉิม พิษณุโลก

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ กระผม นายนคร มาฉิม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดพิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์ ท่านประธานที่เคารพครับ ประเทศไทยมีทรัพยากรน้ําที่อุดมสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งของโลก มีแม่น้ําหลักถึง ๒๕ ลุ่มน้ําและมีลุ่มน้ําสาขาอีกจํานวนมาก แต่เพราะขาดการบริหาร จัดการอย่างเปึนระบบ เปึนยุทธศาสตร์และมีประสิทธิภาพอย่างพอเพียงทําให้เกิดวิกฤติ น้ําท่วม ฝนแล้งต่อเนื่องมายาวนานยิ่งนับวันก็จะยิ่งวิกฤติขึ้นทุกขณะ โดยเฉพาะปัญหา น้ํากิน น้ําใช้ น้ําอุปโภคบริโภคและน้ําเพื่อการเกษตร เพื่อให้การแก้ไขปัญหาเรื่องน้ํา ของประเทศเปึนไปอย่างมีประสิทธิภาพ ยั่งยืน เริ่มต้นในการพัฒนาตั้งแต่ห้วย หนอง คลอง บึง บาง ลุ่มน้ําสาขา ทะเลสาบ ลุ่มน้ําหลักอย่างมีบูรณาการ และเปึนโครงการ ให้ทั่วถึงไปทุกหมู่บ้าน ทุกตําบล อําเภอและจังหวัดในทุกภาคทั่วประเทศ ให้ประชาชน โดยเฉพาะพี่น้องเกษตรกรและผู้ที่ใช้น้ําเพื่อการอุปโภคและบริโภคได้มีอย่างทั่วถึง และพอเพียง กระผมและคณะซึ่งประกอบไปด้วย ส.ส. อีกจํานวน ๗ ท่านก็คือ ท่านนายแพทย์วรงค์ เดชกิจวิกรม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดพิษณุโลก พรรคประชาธิปัตย์ ส.ส. สัมพันธ์ ตั้งเบญจผล ส.ส. จังหวัดสุโขทัย ส.ส. นราพัฒน์ แก้วทอง ส.ส. จังหวัดพิจิตร ส.ส. พุฒิพงศ์ สงวนวงศ์ชัย ส.ส. ระบบสัดส่วนจากจังหวัดชัยภูมิ ส.ส. สามารถ วิริยะปัญญา ส.ส. จังหวัดราชบุรี ส.ส. สุพัชรี ธรรมเพชร ส.ส. ไมตรี สอยเหลือง จากจังหวัดชลบุรี ท่านประธานที่เคารพครับ เนื่องจากว่าประเด็นที่กําหนดไว้ค่อนข้างมาก กระผมเอง จะใช้เวลาที่จํากัดแล้วก็ให้สั้นที่สุด ให้ตรงประเด็นที่สุด

แต่อีกประเด็นหนึ่งที่จะขออนุญาตท่านประธานล่วงหน้าก่อนก็คือ จะขออนุญาตให้ท่านนราพัฒน์ แก้วทอง ซึ่งเปึนผู้ร่วมเสนอญัตติที่สําคัญญัตตินี้ได้ อภิปรายเฉพาะประเด็นบางจุดที่ได้แบ่งกันไว้ ขออนุญาตท่านประธานไว้ล่วงหน้า

ท่านประธานที่เคารพครับ ที่กระผมได้กราบเรียนท่านประธานตั้งแต่ต้นก็คือ การบริหารจัดการทรัพยากรน้ําของประเทศนั้นค่อนข้างที่จะขาดเอกภาพ ขาดการบริหาร จัดการอย่างมีประสิทธิภาพ จําได้ครับ กรมชลประทาน กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กรมทรัพยากรน้ํา และอีกหลาย ๆ กรมในหลาย ๆ กระทรวงซึ่งกระจัดกระจายอยู่ในแต่ละ กระทรวง ในแต่ละกรมมีจํานวนมาก แต่ว่าการบูรณาการอย่างเปึนระบบนั้นค่อนข้าง ที่จะขาดการเชื่อมโยงกันอย่างมีประสิทธิภาพและมีเอกภาพ นําไปสู่ปัญหาการพัฒนา ลุ่มน้ําต่าง ๆ การพัฒนาห้วย หนอง คลอง บึงต่าง ๆ ขาดประสิทธิภาพด้วย ส่งผลให้เปึน ปัญหาดังที่ท่านสมาชิกหลาย ๆ ท่านที่ได้ร่วมเสนอญัตติ แล้วก็ได้อภิปรายมาก่อนหน้านี้ซึ่งเปึนที่รับทราบรับรู้ แล้วก็ได้สะท้อนปัญหาความเดือดร้อน ในวิกฤติการณ์เรื่องน้ําของประเทศของเราอย่างไม่น่าเชื่อ ท่านประธานที่เคารพครับ เพราะฉะนั้นในส่วนของภาคเหนือ ผมยกตัวอย่างเฉพาะในส่วนของภาคเหนือ เพราะอยู่ ในพื้นที่แล้วก็เห็นสภาพพื้นที่อย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด มีลุ่มน้ําหลักก็คือ ป่ง วัง ยม แล้วก็น่าน มีลุ่มน้ําสาขาอีกนับพันลุ่มน้ําสาขา มีห้วย หนอง คลอง บึง และบางต่าง ๆ อีกเปึนจํานวนมาก ท่านประธานที่เคารพครับ สภาพพื้นที่ภาคเหนือส่วนใหญ่เปึนภูเขา แล้วก็ห้วยจะเปึนที่ลาดชันค่อนข้างมาก การที่ภาครัฐไม่มีความชัดเจนในการกําหนดพื้นที่ ในการพัฒนาลุ่มน้ํา ยกตัวอย่าง เช่น ที่ที่เปึนที่ดินมือเปล่าที่ประชาชนได้เข้าไปครอบครอง ทํากิน เช่น เปึนที่หัวไร่ปลายนา เปึนห้วย เปึนคลอง เปึนหนองขนาดเล็ก แต่ไม่มีเอกสารสิทธิ ไม่มีกรรมสิทธิ์ในที่ดิน คือเปึนที่ที่ไม่มีเอกสารสิทธิใด ๆ เลย เปึนที่ ภบท. ๕ (แบบยื่นภาษี บํารุงท้องที่) ที่มือเปล่าที่ สทก. (สิทธิทํากินในเขตป์าไม้) แม้กระทั่งบางที่เปึน น.ส. ๓ แต่เวลาประชาชนที่ได้ครอบครองนับล้าน ๆ ไร่ นับล้าน ๆ แปลงนี่นะครับ เวลาจะขอ ขุดบ่อเพื่อเก็บกักน้ําเปึนบ่อย่อย ๆ เอาไว้เปึนพอแต่ว่าเลี้ยงปลา เลี้ยงกบ เอาน้ํามาไว้กิน ไว้ใช้เพื่อการอุปโภคบริโภคเฉพาะย่อย ๆ ทําไม่ได้ครับท่านประธานครับ ทําไม่ได้ บอกว่า ที่ทั้ง ๆ ที่ประชาชนบางแปลงทํากินมาตั้งแต่รุ่นปู์ย่าตายายต่อเนื่องกันมาตลอด สภาพไม่มีป์าอยู่แล้ว แต่เนื่องจากว่าการบริหารจัดการในส่วนของภาครัฐขาด ความชัดเจนแล้วก็ไม่มีการออกเอกสารสิทธิให้เวลาจะนําแบ็ค โฮ (Back hoe) เวลาจะทํา นํารถแทรกเตอร์ไปขุดสระ ไปดันสระเพื่อที่จะเก็บกักน้ําไว้กินไว้ใช้เพื่ออุปโภคบริโภค ทําไม่ได้ หรือถ้าจะทําก็ต้องลักลอบทํา ถ้าโชคดีก็ได้น้ํากินน้ําใช้แต่ถ้าเกิดว่าโชคไม่ดีถูกจับ ถูกยึด ถูกริบทรัพย์สินที่เปึนของกลาง ก่อแต่ปัญหาความเดือดร้อนให้กับพี่น้องประชาชน โดยตลอด แล้วก็พัฒนาไปถึงห้วย หนอง คลอง บึง แล้วก็เข้าไปในเขตอุทยานด้วย ท่านประธานครับ อย่างเช่น ฝายแม้วทําไมจึงไม่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เริ่มตั้งแต่ ต้นน้ํามาจนถึงปลายน้ํา มาจนถึงลุ่มน้ําสาขาแล้วก็แม่น้ําหลัก ทําไมจึงไม่เริ่มตั้งแต่ต้น ตั้งแต่เขตอุทยาน เขตอนุรักษ์ เขตป์าสงวน เขตที่ประชาชนครอบครอง แล้วก็ไปถึง เขตลุ่มน้ําต่าง ๆ ถ้าเกิดว่าเริ่มตั้งแต่ต้นน้ําจริง ๆ แบบนี้นะครับ ผมมั่นใจท่านประธาน ครับว่าวิกฤติเรื่องน้ําเราจะเบาบางลง แล้วก็ประชาชนก็จะมีส่วนร่วม

ปัญหาและอุปสรรคอีกอย่างหนึ่งที่อยากจะกราบเรียนท่านประธานก็คือ การขาดการเชื่อมโยงต่อเนื่องในฐานข้อมูลของหน่วยงานภาครัฐเอง ผมยกตัวอย่าง ท่านประธานครับ กรมป์าไม้ยกที่ดินให้กับ ส.ป.ก. หรือสํานักงานปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม มีโครงการหรืองบประมาณในการที่จะสนับสนุนเพื่อทําฝายน้ําล้น ทําอ่างเก็บน้ํา ขุดสระ วางระบบเครือข่ายชลประทาน ส.ป.ก. ก็บอกว่าอยู่ในระหว่างการดําเนินการ กรมป์าไม้ ก็บอกว่าได้โอนให้กับทาง ส.ป.ก. แล้ว ปรากฏว่ารอกันไป โยนกันไปโยนกันมา งบประมาณตก คนที่สูญเสียประโยชน์ก็คือประชาชนไม่ได้รับประโยชน์ อันนี้ก็เปึนส่วนที่ขัดแย้งกันเอง แล้วก็ขาดการบูรณาการอย่างเปึนระบบของส่วนราชการ ท่านประธานที่เคารพครับ ก่อให้เกิดวิกฤติต่าง ๆ ตามมา เช่น อุทกภัยที่เกิดขึ้นที่กระทบแล้วก็เสียหายต่อชีวิต แล้วก็ทรัพย์สิน อย่างเช่น ที่อําเภอวังชิ้น จังหวัดแพร่ ที่จังหวัดอุตรดิตถ์ แม้กระทั่ง ที่พิษณุโลก พิจิตร สุโขทัย วิกฤติต่าง ๆ เหล่านี้จะหนักยิ่งขึ้นแล้วก็จะมากยิ่งขึ้นถ้าไม่มี การบูรณาการในเรื่องทรัพยากรน้ําอย่างจริงจัง เพราะฉะนั้นผมจึงขออนุญาตท่านประธาน ที่จะเสนอ ฝากท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการที่จะตั้งขึ้น

เรื่องที่ ๑ ร่วมกันอนุรักษ์ต้นน้ํา ป์าต้นน้ํา และเพิ่มพื้นที่ป์าอย่างจริงจัง ปรับสภาพให้ตรงกับความเปึนจริง เช่น ส่งเสริมให้เกษตรกรที่ถือครองในที่ดินมือเปล่า ได้มีส่วนร่วมในการปลูกพืชเศรษฐกิจที่เปึนพืชยืนต้น เช่น ปลูกยางพารา ปลูกปาล์ม ปลูกผลไม้ ป์าที่สภาพมีอยู่แล้วให้ประชาชนที่อยู่ในบริเวณรอบป์าหรืออยู่ในเขตใจกลาง ของป์าให้มีส่วนร่วมในการรักษาได้ไหมครับ อย่างเช่น คนนี้ ครอบครัวนี้รักษาประมาณ ๑๐๐ ไร่ให้กับป์า ป้นี้ไม่ให้ไฟไหม้ ป้นี้รักษากันแนวไฟไว้ทั้งหมดแต่ให้เงินเดือนค่าตอบแทน เดือนละ ๑,๕๐๐ บาทต่อครัวเรือน แนวนี้ก็ให้ประชาชนได้เข้ามามีส่วนร่วมในการที่จะแก้ไข ปัญหาไฟไหม้ ปัญหาฝนแล้ง แล้วก็ปัญหาป์าถูกบุกรุกได้ อันนี้อยากจะเรียนเสนอเปึน เรื่องที่ ๑

เรื่องที่ ๒ ผ่อนปรนให้เกษตรกรที่ครอบครองที่ดินมือเปล่า ที่ไม่มีกรรมสิทธิ์ แต่อยู่ในเขตอุทยานบ้าง ที่ได้รับการผ่อนปรนตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อ ๓๐ มิถุนายน ๒๕๔๑ ให้เขาได้ทํากิน แล้วก็ให้เขาเข้าไปขุดสระได้ รวมทั้งที่นา ที่ไร่ ที่ยังไม่มีกรรมสิทธิ์ ด้วย ขุดสระ กั้นน้ําเอาไว้กินไว้ใช้ได้ ประชาชนได้มีส่วนร่วมทําประโยชน์แล้วก็ส่งผลไปถึง ในระดับประเทศ เราเก็บกักน้ําได้เปึนจํานวนมาก อันนี้เปึนเรื่องที่ ๒ ที่อยากจะฝาก เปึนประเด็น

เรื่องที่ ๓ ก็คือ วางยุทธศาสตร์ในการพัฒนาลุ่มน้ําอย่างเปึนระบบ งบประมาณถ้าจําเปึนที่จะต้องใช้ล้านล้านบาทก็ขอให้รัฐบาลควรที่จะจําเปึนต้องใช้ เพราะน้ําก็คือชีวิต เพราะฉะนั้นงบประมาณไม่ว่าจะเท่าไร ถ้ามีความจําเปึนที่จะต้อง พัฒนาแหล่งน้ําอย่างมั่นคงยั่งยืนให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับคนไทยทั้งประเทศแล้ว ท่านทําเถอะครับ

เรื่องที่ ๔ ที่ฝากท่านประธานก็คือ ให้ประชาชนเข้าไปมีส่วนร่วมในการแก้ไข ปัญหาที่ผมได้อภิปรายไปก่อนก็คือ อย่างเช่น ในเขตอุทยาน ในเขตป์าสงวน ในเขตป์าอนุรักษ์ ชุมชนรอบด้านนี่นะครับ บางครั้งเขายังว่างงานในช่วงหน้าแล้ง แทนที่จะไหลมาทํางาน ที่กรุงเทพฯ กับปริมณฑล กระจุกตัวความเจริญอยู่ที่กรุงเทพฯ กับปริมณฑลให้รัฐบาล จัดสรรงบประมาณไปทําฝายแม้วไปกั้นเริ่มตั้งแต่ต้นน้ําไปจนถึงปลายน้ําแล้วก็จะก่อให้เกิด ประโยชน์อย่างมาก ประชาชนจะรู้สึกว่าเขามีส่วนร่วมในการแก้ไขปัญหาในเรื่องแหล่งน้ํา คนในพื้นที่ก็มีรายได้

เรื่องสุดท้ายก็คือ ทําอย่างไรให้กระทรวง ทบวง กรม หน่วยงานที่เกี่ยวกับน้ํา ทั้งระบบมาเสวนากัน มาสังคายนากันหรือถ้าจําเปึนที่สุดจัดตั้งกระทรวงใหม่ให้มี กระทรวงทรัพยากรน้ํา อันนี้ฝากท่านประธานผ่านไปถึงคณะกรรมาธิการที่จะตั้งขึ้น เพราะฉะนั้นกระผมและคณะ ส.ส. ของพรรคประชาธิปัตย์จึงได้ร่วมกันเสนอญัตติเรื่องนี้ แล้วก็ฝากข้อคิด ข้อเสนอแนะ ข้อพิจารณาให้กับท่านประธานผ่านไปยังคณะกรรมาธิการ เพื่อขับเคลื่อนระบบนี้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดกับบ้านเมืองและพี่น้องประชาชนต่อไป กราบขอบพระคุณครับ