สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๕ · ๑๗ กันยายน ๒๕๕๑

ประกอบ รัตนพันธ์ หารือเรื่องโครงการอาหารกลางวันในโรงเรียนประถมศึกษา และเรียกร้องการปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรี วันที่ 19 ตุลาคม 2542 ที่ให้การส่งเสริมให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันอิ่มทุกวัน นอกจากนี้ยังเสนอแนะว่าควรโอนเงินโดยตรงจากรัฐไปยังโรงเรียน เพื่อให้โรงเรียนสามารถวางแผนและบริหารจัดการได้อย่างสมบูรณ์แบบ และยังพูดถึงปัญหาการบริหารงบประมาณของกองทุน อกม. และเรียกร้องการประเมินผลและติดตามผลอย่างเป็นระบบ เพื่อปรับปรุงประสิทธิภาพในการบริหาร

นายประกอบ รัตนพันธ์ นครศรีธรรมราช

กราบเรียนท่านประธาน ที่เคารพ กระผม ประกอบ รัตนพันธ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดนครศรีธรรมราช พรรคประชาธิปัตย์ ต่อรายงานผลการดําเนินงานกองทุนเพื่อโครงการอาหารกลางวัน ในโรงเรียนประถมศึกษา ประจําป้งบประมาณ ๒๕๕๐ ท่านประธานครับ ผมได้ดูรายงาน แล้วก็มีสิ่งที่เปึนข้อสังเกตอยู่ ๓ ถึง ๔ ประการด้วยกัน แต่ก่อนอื่นผมอยากกราบเรียนว่า โดยเจตนารมณ์ของกองทุนโครงการอาหารกลางวันนั้น จัดตั้งมาเพื่อที่จะนําดอกผล มาเปึนอาหารกลางวันให้กับนักเรียนก่อนประถมศึกษาและนักเรียนประถมศึกษา ที่ขาดสารอาหารนั่นเปึนเปัาหมายแรก เปัาหมายตรงนี้เปึนที่ทราบกันทั่วไปว่า ในสมัยที่ ฯพณฯ ชวน หลีกภัย เปึนรัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ท่านตระหนักถึงเรื่องนี้มากว่า เยาวชนของชาติต้องดูแลให้ดี ต้องมีอาหารเสริม นม ต้องมีโครงการอาหารกลางวัน เพราะท่านมีความเชื่อว่า เด็กที่มีร่างกายสมบูรณ์นั้นนําไปสู่ความคิดที่เฉลียวฉลาด ก็เปึน กําลังสําคัญที่สุดของประเทศชาติในอนาคต ทีนี้ในโครงการอาหารกลางวัน ท่านครับ จะเห็นว่า โครงการนี้เรามีเปัาหมายเพื่อนําดอกผลไปใช้เปึนอาหารกลางวันสําหรับเด็กเล็ก โดยเปัาหมายว่าต้องมีเงินกองทุนประมาณสัก ๖,๐๐๐ ล้านบาท ทยอยตั้งงบประมาณ ป้ละประมาณ ๕๐๐ ล้านบาท แล้วก็โชคดีเปัาหมายมันครบก่อนกําหนด ประมาณ ป้ ๒๕๔๓ ก็ครบแล้วใน ๖,๐๐๐ ล้านบาท แล้วก็ทางกองทุนก็นําเงินกองทุนนี้ไปออกดอก ออกผล ไปทําธุรกิจเรื่องการเงิน แล้วก็ได้ดอกเบี้ยมาป้ละประมาณสัก ๔๐๐ ล้านบาท แต่ข้อเท็จจริงท่านประธานจะเห็นว่า โครงการอาหารกลางวันที่อุดหนุนระยะแรก ได้เงินดอกผลนิดเดียวเองถ้าเทียบส่วนกับงบประมาณที่ไปใช้ ถ้าเกิดท่านประธานไปดู รายงานหน้า ๔ ท่านประธานครับ จะเห็นว่าในป้หลังสุด ในป้งบประมาณ ๒๕๕๐ ต้องใช้ เงินประมาณ ๕,๐๐๐ กว่าล้านบาท แต่ในขณะเดียวกันกองทุนนี้ได้ดอกเบี้ยประมาณ ๔๐๐ กว่าล้านบาท ซึ่งห่างไกลกันมาก รัฐต้องตั้งงบประมาณอุดหนุนให้องค์การส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นประมาณป้ละ ๓,๐๐๐ ล้านบาท ไม่เพียงพอ ด้วยประเด็นตรงนี้เองครับ ผมอยากกราบเรียนท่านประธาน ว่าในส่วนนี้ถ้าเกิดว่าเราเพิ่มกองทุนจาก ๖,๐๐๐ ล้านบาทนี้สัก ๑๐ เท่าตัว เปัาหมายที่ ๖๐,๐๐๐ ล้านบาท ๖๐,๐๐๐ ล้านบาทนี้คิดว่าดอกเบี้ยโดยเฉลี่ยก็ขึ้นอีก ๑๐ เท่าตัว ประมาณ ๔,๐๐๐ ล้านบาท ถูกไหมครับ ประมาณ ๔,๐๐๐ ล้านบาทต่อป้ ถ้าอย่างนี้ ผมคิดว่ารัฐบาลใช้เงินอุดหนุนทั่วไปในแต่ละป้งบประมาณนี้ไม่มากนัก แล้วก็เปัาหมาย ตามมติ ครม. เมื่อวันที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๒ ท่านครับ ซึ่งมติ ครม. ครั้งนี้ผมคิดว่าเปึนเรื่อง ที่ดีมาก และควรปฏิบัติด้วย ผมอยากกราบเรียนท่านประธานว่า มติ ครม. เมื่อวันที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๒ บอกให้ถือว่าการส่งเสริมให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวัน อิ่มทุกวัน ทุกคนนะครับ ทุกคนคือ ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ ท่านประธานครับ อิ่มทุกวัน เปึนนโยบายสําคัญของรัฐบาลและก่อให้เกิดความร่วมมือระหว่างกระทรวงเกษตรและ สหกรณ์กับกระทรวงศึกษาธิการในการผลิตวัตถุดิบเพื่อประกอบอาหารสําหรับส่งเสริม ให้นักเรียนทุกคนได้รับประทานอาหารกลางวันอิ่มทุกวัน ตลอดจนเกิดการประสาน ความร่วมมือระหว่าง ๔ กระทรวงหลัก ได้แก่ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงสาธารณสุข กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และกระทรวงศึกษาธิการ เห็นไหมครับ มติ ครม. วันที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๒ นั้นเปึนมติ ครม.ที่มีเจตนารมณ์ให้เด็กก่อนประถมและเด็กประถมศึกษา ทุกคนร้อยเปอร์เซ็นต์เลยมีอาหารเพียงพอ แต่ว่าหลังจากนั้นมานี้ผมกราบเรียนว่า ทางกองทุนไม่สามารถที่จะดําเนินการให้เปึนไปตามมติ ครม. ได้ เพราะอะไรครับ เพราะว่า ๑. เด็กที่ได้รับบริการอาหารกลางวันนี้เพียง ๕๐ เปอร์เซ็นต์เท่านั้นใช่ไหมครับ ๒. เงินต่อหัวที่จัดสรรให้ใน ๕๐ เปอร์เซ็นต์นี้ก็น้อยกว่าปกติ ไม่สอดคล้องกับความเปึนจริง ไม่สอดคล้องกับภาวะเศรษฐกิจที่มันเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ในการศึกษาของ กระทรวงศึกษาธิการบอกว่า ถ้าจะให้โครงการนี้เปึนจริงและเด็กได้รับประทานอาหาร ที่มีคุณภาพนี้ก็ควรจะเพิ่มวงเงินต่อหัว ๑๐ บาทต่อคน มาเปึน ๑๓ บาท แต่แล้วกองทุน หรือรัฐบาลนี้ก็ไม่สามารถที่จะสนองตอบได้ก็เปึนสิ่งที่น่ากังวลเปึน อย่างมาก ผมถามว่าสิ่งเหล่านี้ทางกองทุนที่ได้คิดที่ปรับปรุงพัฒนาหรือไม่ อย่างไร ท่านประธานครับ เท่าที่ผมติดตามเรื่องของกองทุนอาหารกลางวันนะครับ ผมพบว่า มีสิ่งที่ต้องดําเนินการให้บรรลุวัตถุประสงค์สัก ๓ เรื่องคือ

เรื่องที่ ๑ วันนี้กองทุนยังไม่ครอบคลุมตามมติ ครม. ที่ผมกราบเรียน เมื่อสักครู่ ทําอย่างไรให้มติ ครม. เมื่อวันที่ ๑๙ ตุลาคม ๒๕๔๒ นี้ เปึนจริงขึ้นมาได้ เรื่องที่ ๑

เรื่องที่ ๒ นี้ความไม่พอเพียงที่ผมกราบเรียนท่านประธานว่า ข้อเท็จจริงนี้ ครั้งแรกท่านให้ ๖ บาทต่อหัว แล้วปรับมา ๑๐ บาท วันนี้ผลงานวิจัยนี้ ถ้า ๑๓ บาทนี้ ก็พอถูไถไปได้ก็ไม่ได้ เมื่อไม่ได้ก็ไม่บรรลุมติ ครม. ตามที่ผมกราบเรียน

แล้วก็เรื่องสุดท้าย ท่านประธานครับ คือความไม่เปึนจริง ที่ผมบอกว่า ไม่เปึนจริง เพราะว่างบประมาณของโครงการอาหารกลางวันของเด็กประถมและ ก่อนประถมนี้โอนผ่านทาง อปท. คือองค์การปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งเมื่อโอนไปแล้วนี้ ในทางปฏิบัติปัญหาครับ บาง อปท. นี้ไม่ว่าทางเทศบาล หรือทางของ อบต. จัดสรรเงิน ให้กับโรงเรียนช้าก็เปึนประเด็นปัญหาที่กระทบพอสมควร วันนี้กระทรวงศึกษาธิการเขาเรียกร้องครับ เรียกร้องบอกว่าถ้าเกิดว่าให้ทางรัฐโอนเงิน โดยตรง หมายถึงว่าเงินที่จัดสรรเพิ่มเติมประมาณป้ละ ๓,๐๐๐ ล้านบาท ให้โรงเรียน โดยตรงได้หรือไม่ เพื่อโรงเรียนจะได้วางแผนในการบริหารจัดการได้อย่างสมบูรณ์แบบ สิ่งที่เปึนข้อสังเกตและผมคิดว่ากองทุนน่าจะปฏิบัติให้ได้และเปึนเรื่องที่ดีมาก ท่านประธานครับ ก็คือในหน้า ๓ เรื่องโครงการอาหารกลางวันแบบยั่งยืน ผมขออนุญาต อ่านให้ท่านประธาน เพื่อนสมาชิกได้รับทราบโดยทั่วกันนะครับว่า เมื่อป้ พ.ศ. ๒๕๔๖ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถได้มีพระราชเสาวนีย์เรื่องฟูัด แบงก์ (Food Bank) เปึนผลให้เกิดความร่วมมือกันระหว่างสํานักงานคณะกรรมการการศึกษา ขั้นพื้นฐาน และสํานักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เพื่อดําเนินงานให้เกิดสัมฤทธิ์ผล ตามแนวพระราชเสาวนีย์โดยจัดสรรงบประมาณ ๗.๕ ล้านบาท ให้แก่วิทยาลัย เกษตรกรรมและเทคโนโลยี ให้เปึนหน่วยงานผลิตปัจจัยให้แก่โรงเรียน ซึ่งเปึน หน่วยปฏิบัติการ โครงการอาหารกลางวันแบบยั่งยืน ได้แก่ การผลิตเมล็ดพันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ ตลอดจนหน่วยฝ๊กงาน เปึนวิทยากรพี่เลี้ยงให้แก่โรงเรียนในการดําเนินงาน ด้านเกษตรกรรมให้มีผลผลิต เพื่อสนับสนุนโครงการอาหารกลางวันให้นักเรียนโรงเรียน ประถมศึกษา ที่ผมกราบเรียนเรื่องนี้กองทุนน่าจะตระหนักให้มากนะครับว่า เพราะว่าเปึนการพัฒนาโครงการอาหารกลางวันแบบยั่งยืน ก็เปึนข้อเท็จจริงนะครับ เพราะว่าในวันนั้นผมเองอยู่ในตําแหน่งที่ได้ร่วมโครงการนี้ คือหมายความว่าทางโรงเรียน ประถมศึกษาร่วมมือกับวิทยาลัยเกษตรและเทคโนโลยีในเรื่องของการประสาน ในการผลิตวัตถุดิบสําหรับทําอาหารกลางวัน เช่น การปลูกผัก ปลูกข้าว เลี้ยงไก่ เลี้ยงหมู อะไรก็แล้วแต่ที่เปึนอาหารนําไปสู่อาหารกลางวัน ผมกราบเรียนว่าทําอย่างนี้ถ้าเกิดว่า โรงเรียนมีกองทุนและนําเงินนี้ไปผลิตเอง เปึนการลดต้นทุนทําให้มันประหยัดงบประมาณ แล้วก็ทําให้นักเรียนในโรงเรียนประถมศึกษาและนักเรียนก่อนประถมศึกษาสามารถที่จะ ได้กินอาหารกลางวันอิ่มท้อง แล้วก็มีคุณภาพ มีสารอาหารที่มีคุณภาพ โรงเรียน ที่ทําได้ผลแล้วก็ส่งผลจริง ๆ ท่านประธานครับ ก็คือโรงเรียนในสังกัด ตชด. กองบัญชาการ ตํารวจตระเวนชายแดน ท่านประธานจะเห็นว่าในโรงเรียน ตชด. เขาได้ประสานแล้วก็จัด กิจกรรมร่วมกับวิทยาลัยเกษตรกรรม อย่างเปึนรูปธรรม แล้วก็มีอาหารเพียงพอ ถ้าท่านประธานเป่ดมาดูหน้า ๖ มันสอดรับกันพอดี หน้า ๖ ผลการวิจัยพบว่า ผลการ ดําเนินงานด้านคุณภาพอาหาร แล้วก็เปรียบเทียบระหว่าง สพฐ. สช. อปท. ตชด. และ กทม. ๔ – ๕ สังกัด ท่านประธานลองดูรายละเอียดสิครับ จะเห็นว่าในเรื่องของสารอาหาร ที่เข้าไปสุ่มตรวจในเรื่องของพลังงาน โปรตีน แคลเซียม เหล็ก วิตามินเอ วิตามินบี ๑ วิตามินบี ๒ วิตามินซีและไขมันที่เปึนคุณค่าอาหารที่ควรจะมีในโครงการอาหารกลางวัน ปรากฏว่าโรงเรียน ตชด. นําลิ่วเลย ดีที่สุดเลย แสดงว่าคุณภาพอาหารกลางวัน ของโรงเรียนในสังกัด ตชด. มาอันดับ ๑ เหตุผลเพราะอะไรครับ เพราะว่าโรงเรียน ตชด. ส่วนใหญ่ไปร่วมมือกับวิทยาลัยเกษตรกรรม จัดผลิตผลผลิตทางการเกษตรที่เปึนวัตถุดิบ อาหารกลางวันขึ้นมา ถ้าอย่างนี้แสดงว่ามันมีความสําเร็จ เพราะฉะนั้นผมอยาก กราบเรียนท่านประธานผ่านไปยังกองทุนว่าทําอย่างไรให้การบริหารจัดการโครงการ อาหารกลางวันทําแบบยั่งยืนตามพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้า พระบรมราชินีนาถ แล้วก็สามารถทําได้อย่างเกิดรูปธรรมอย่างดี ท่านประธานครับ มีข้อน่าสนใจอยู่อีกนิดหนึ่งที่ผมอยากกราบเรียนท่านประธานไปยังผู้บริหารกองทุน ในเรื่องของการวิจัยของสถาบันวิจัยสังคมของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเปึนบทคัดย่อครับ แต่เขาพบว่าลักษณะการทํางานของกองทุน ผมพูดสรุป ๆ นะครับว่ายังแยกส่วนกันอยู่ ไม่ทําแบบบูรณาการนะครับ ประการที่ ๑

ประการที่ ๒ กองทุนนี้ยังไม่สามารถบริหารงบประมาณกองทุนให้บรรลุ ผลสําเร็จ คือแทนที่จะนําเอาดอกผลไปให้เกิดประโยชน์กับโครงการอาหารกลางวัน เหมือนที่เพื่อนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรท่านนี้ได้กรุณาอภิปรายไว้เมื่อสักครู่นะครับ ก็ไม่เปึนเช่นนั้น เพราะว่าหลังจากวิจัยนี้พบว่าแหล่งงบประมาณหลักวันนี้แทนที่จะได้จาก กองทุนกลับได้มาจากงบประมาณสนับสนุนจากรัฐเปึนรายป้นะครับนี่คือประการที่ ๒

ประการที่ ๓ น่าสนใจมากครับ เขาบอกว่ากองทุนนี้ที่ไม่เกิดประสิทธิภาพ เท่าที่ควรเนื่องมาจากมาว่าขาดการประเมินผลและติดตามผลอย่างเปึนระบบ นั่นหมายความว่าท่านให้งบประมาณไปแล้วโรงเรียนไปจัดสรรแล้ว แต่กองทุนไม่ไป ประเมิน ไม่ไปติดตามอย่างเปึนระบบ ก็ขาดการที่จะนํามาเปลี่ยนแปลงปรับปรุงให้ดีขึ้น ก็ขอฝากท่านประธานไปยังผู้บริหารกองทุนด้วยความเคารพ ขอบพระคุณมากครับ