กราบเรียนท่านประธาน สภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ผม นายอานุภาพ ลิขิตอำนวยชัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร จังหวัดสมุทรสงคราม พรรคประชาชน ผมขอร่วมอภิปรายในรายงานผลการพิจารณาศึกษา ญัตติ เรื่อง การบริหารจัดการและแนวทางการแก้ไขปัญหาน้ำบาดาลและน้ำประปาทั้งระบบ ท่านประธานครับ การมีน้ำสะอาดไว้ใช้อุปโภคบริโภคของพ่อแม่พี่น้องประชาชนอย่าง พอเพียงและมีน้ำประปาที่มีมาตรฐาน เป็นตัวชี้วัดคุณภาพชีวิตของประชากรในพื้นที่นั้น ได้เป็นอย่างดี เพราะน้ำเป็นสิ่งที่จำเป็นในการดำรงชีวิตประจำวัน ถ้าพื้นที่ไหนมีน้ำกินน้ำใช้ดี พื้นที่นั้นก็ย่อมเจริญ หากที่ใดขาดแคลนน้ำ มีน้ำไม่เพียงพอ เราจะเปรียบว่าเป็นพื้นที่ ทุรกันดาร ในอดีตจนถึงปัจจุบันประเทศไทยเป็นประเทศอู่ข้าวอู่น้ำ นั่นหมายความว่า ทรัพยากรน้ำมีใช้อยู่อย่างเพียงพอ แต่สำหรับในอนาคตการบริหารจัดการมีความสำคัญ เป็นอย่างยิ่ง เพราะความต้องการน้ำทั้งน้ำบาดาลและน้ำประปาจากแหล่งน้ำผิวดินมีความ ต้องการใช้มากขึ้น ในกลับกันทรัพยากรน้ำจะมีลดน้อยลง ซึ่งมีสาเหตุมาจากการลดลงของ พื้นที่ป่าและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ท่านประธานครับ ปัญหาเรื่องน้ำประปา ในจังหวัดสมุทรสงครามเรียกได้ว่าเป็นปัญหาทั้งจังหวัด ซึ่งมีปัญหาทั้งที่มีอยู่ในรายงานเล่มนี้ อยู่แล้ว แล้วมีอีกหลายประเด็นที่ผมต้องการเพิ่มเติมเพื่อให้รายงานฉบับนี้สมบูรณ์ยิ่งขึ้น ซึ่งขอแยกเป็น ๒ ส่วนดังนี้
ส่วนที่ ๑ ในส่วนที่เป็นระบบประปาหมู่บ้าน โดยพบปัญหาเป็นน้ำบาดาล ซึ่งมาจากใต้ดิน ปัญหาหลักก็คือขาดแคลนน้ำดิบที่มีคุณภาพ ส่งผลให้ประชาชนใช้น้ำบาดาล ที่ขุ่นและมีความเค็มหรือกร่อย ทำให้น้ำมีคุณภาพต่ำ ทั้งนี้ความเค็ม ความขุ่นยังส่งผลให้ อุปกรณ์ต่าง ๆ เช่น ก๊อกน้ำ ฝักบัว สายชำระ รวมถึงเครื่องใช้ไฟฟ้าเสียหาย จะเป็นการเพิ่ม ภาระค่าใช้จ่ายให้กับประชาชนโดยไม่จำเป็นด้วย ท่านประธานครับ น้ำประปาหมู่บ้านที่เป็น น้ำบาดาลที่ดูแลโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ซึ่งส่วนใหญ่จะไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องการ หยุดจ่ายน้ำ เพราะองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นจะมีงบประมาณแล้วก็บุคลากรคอยดูแลอยู่ อย่างเพียงพอ แต่ในส่วนของประปาที่เป็นบาดาลอยู่ภายใต้การบริหารของคณะกรรมการ กิจการและบำรุงรักษาประปาของหมู่บ้านในแต่ละหมู่บ้าน บางหมู่บ้านบริหารงานขาดทุน เกิดปัญหา เช่น ท่อแตก ปั๊มน้ำเสีย ระบบไฟฟ้าขัดข้อง ส่งผลให้บางเดือนรายจ่ายมีมากกว่า รายรับ ขาดงบประมาณในการจัดการแก้ไขปัญหา ความเดือดร้อนก็ตกถึงกับประชาชน ผู้ใช้น้ำ ซึ่งประเด็นนี้ในรายงานยังไม่ได้เสนอแนวทางในการแก้ไขปัญหามา ผมจึงขอเพิ่มเติม ในรายงานฉบับนี้ว่า การแก้ไขปัญหาควรเปิดช่องให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนำงบประมาณ มาช่วยเหลือได้เป็นกรณีฉุกเฉิน หรือหมู่บ้านไหนคณะกรรมการกิจการและบำรุงรักษา ประปาหมู่บ้านไม่สามารถดำเนินการได้แล้วก็มอบให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นทำแทน ได้เลย โดยขอให้ยกเว้นเรื่องเกี่ยวกับความซับซ้อน ระเบียบที่ยุ่งยาก ต้องไปย้อนดูบัญชี รายรับรายจ่าย อันนี้ก็ส่งผลให้ไม่สามารถโอนถ่ายได้ ถ้าเกิดว่าลดพวกระเบียบเหล่านี้ จะเป็นการช่วยทำให้ประชาชนลดปัญหาเรื่องการใช้น้ำได้ครับ
อีกส่วนหนึ่งคือส่วนที่การประปาส่วนภูมิภาคเป็นผู้รับผิดชอบ ในส่วนนี้ จะไม่ค่อยมีปัญหาเรื่องคุณภาพน้ำนะครับ แต่จะมีปัญหาในเรื่องการจ่ายน้ำ ซึ่งมีสาเหตุ หลายอย่างนะครับ ไล่มาตั้งแต่แหล่งน้ำดิบที่ใช้ผลิตถูกน้ำเค็มรุกทำให้บางช่วงเวลา ไม่สามารถผลิตน้ำได้ ปริมาณความต้องการใช้น้ำนับวันจะมีเพิ่มมากขึ้น ไม่สัมพันธ์กับการ ทำสัญญาจ้างเอกชนที่ผลิตน้ำ สัญญานี้ก็จะทำมาก่อนแล้วนะครับ ก็ไม่สัมพันธ์กับปริมาณ การใช้น้ำในปัจจุบันนะครับ การที่มีน้ำสูญเสียเยอะเนื่องจากระบบท่อชำรุดและอุปกรณ์ ที่เป็นเหล็กผุจากน้ำเค็ม การผันน้ำไปใช้ในภาคอุตสาหกรรมมากกว่าให้ประชาชนมาใช้ อุปโภคบริโภค แล้วสุดท้ายนะครับ ยังมีการขยายเขตการใช้น้ำประปาภูมิภาคไม่ครอบคลุม ของประชาชนที่ต้องการใช้เนื่องจากยังไม่มีการสนับสนุนงบประมาณในการขยายเขต อย่างเต็มที่นะครับ ซึ่งจะหวังเพียงงบประมาณขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นก็มีจำกัด เนื่องจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีภารกิจหลายด้าน ท่านประธานครับ ตามรายงานฉบับนี้ คณะกรรมาธิการได้เสนอให้มีการตั้งคณะกรรมการกำกับกิจการประปาเพื่อพิจารณา หลักเกณฑ์ต่าง ๆ สำหรับแต่ละระบบประปาที่แตกต่างกัน โดยมีภารกิจในการตั้งเป้าหมาย แรงดันน้ำ กำหนดราคาน้ำให้สอดคล้องกับต้นทุน กำหนดเกณฑ์ตั้งเป้าหมายน้ำสูญเสีย ตรวจสอบข้อมูลดิบ เป็นต้น สิ่งที่ผมอยากจะเสนอเพิ่มเติมในภารกิจของคณะกรรมการ กำกับกิจการประปาคือ ๑. คาดการณ์การใช้น้ำประปาในอนาคตของแต่ละพื้นที่นะครับ เพราะจะนำไปสู่การวางแผนสำหรับผลิตน้ำประปาและปริมาณน้ำสำรองที่ควรจะมีลดปัญหา ได้ระดับหนึ่งเมื่อเกิดปัญหา ๒. กำหนดเกณฑ์มาตรฐานน้ำประปาให้ชัดเจนไปเลยนะครับ พร้อมทั้งแจ้งให้กับผู้ใช้น้ำทราบถึงคุณภาพน้ำที่ตนเองกำลังใช้อยู่เพราะเป็นสิทธิผู้บริโภค ควรจะรับทราบนะครับ และสุดท้ายนะครับ อยากให้คณะกรรมการกำกับกิจการประปา ตรวจสอบการจัดสรรน้ำประปาว่าในแต่ละพื้นที่มีการจัดสรรน้ำประปาอย่างไร ทั่วถึงและ เป็นธรรมหรือไม่ โดยคณะกรรมการชุดนี้ควรกำหนดรายละเอียดการจัดสรรน้ำประปา ที่ผลิตมานี้ให้เป็นเกณฑ์มาตรฐานตลอดไปเลย สุดท้ายนะครับท่านประธานผมอยากให้ รัฐบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนำผลการศึกษาปัญหาน้ำประปานี้แล้วก็รวมถึงข้อมูล ที่เพื่อนสมาชิกทุกท่านได้อภิปรายไปใช้ให้เกิดประโยชน์กับประชาชน เพราะว่าน้ำประปา เป็นสาธารณูปโภคที่สำคัญมากกับการใช้ชีวิตประจำวันนะครับ ขอบคุณครับ