นายเทอดชาติ ชัยพงษ์ เชียงราย

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม เทอดชาติ ชัยพงษ์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเชียงราย เขต ๕ พรรคเพื่อไทย ผมขอมี ส่วนร่วมในการอภิปรายเรื่องร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการตั๋วร่วม พ.ศ. .... ที่เสนอ โดยคณะรัฐมนตรี ซึ่งร่างพระราชบัญญัติฉบับนี้จะเป็นประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชน โดยรัฐบาลจะได้มาดูแลการบริการสาธารณะให้กับภาคประชาชนได้ พี่น้องประชาชนครับ คำว่า ตั๋วร่วม คืออะไร หลายคนฟังแล้วอาจจะงง มันคืออะไรกันแน่ ตั๋วก็คือสัญลักษณ์ต่าง ๆ เวลาเราไปขึ้นรถไฟ ขึ้นเรือต่าง ๆ อาจจะเป็นกระดาษหรือพลาสติก หรือแผ่นการ์ดสำหรับ เป็นค่าเดินทางของผู้ใช้บริการหรือประชาชนเวลาเราไปใช้บริการรถสาธารณะนะครับ ไม่ว่า จะเป็นรถยนต์ รถไฟ อันนี้คือตั๋ว แล้วตั๋วร่วมละใครร่วมกัน ตั๋วร่วมก็คือค่าบริการสาธารณะ แก่ผู้โดยสารในระบบขนส่งสาธารณะ ซึ่งอาจจะเป็นเรื่องของ การ์ด บัตร หรือสิ่งอื่นใดแทนบัตร ในการเดินทางทุกประเภท เช่น รถไฟฟ้า BTS MRT รถเมล์ ขสมก. และเรือโดยสารใช้ตั๋วเดียว และเดินทางได้ทุกสายก็คือตั๋วร่วม ร่วมกัน เพราะว่าเดี๋ยวนี้เวลาเราจะขึ้นก็ไปต่อสาย เพราะฉะนั้นต่อไปถ้าใช้ตั๋วร่วมแล้วไม่ต้องไปต่อสาย บัตรเดียว การ์ดเดียว ใบเดียวจบเลย อย่างนี้ก็คือตั๋วร่วม แล้วใครรับผิดชอบครับ หน่วยงานที่รับผิดชอบคือสำนักนโยบายและแผน การขนส่งและจราจร สนข. ของกระทรวงคมนาคมนะครับ แนวคิดเรื่องตั๋วร่วมนี้เป็นแนวคิด เป็นการกำหนดค่าโดยสารแบบจ่ายครั้งเดียว Free Capping Fair Capping ต้องมีสูตร คำนวณค่าโดยสารกลางที่ทุกหน่วยงานเห็นชอบร่วมกันว่ามีราคาเท่าไรในตั๋วร่วม โดยรัฐ อาจต้องอุดหนุนค่าโดยสารในบางกรณีเพื่อไม่ให้ประชาชนแบกรับภาระมากเกินไป นี่คือ แนวคิดของการใช้ตั๋วร่วม ปัญหาหลักขณะนี้ก็คือความแตกต่างของค่าโดยสารรถหรือบริการ สาธารณะต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นรถราง รถยนต์ โครงสร้างทางธุรกิจของผู้ให้บริการ ทั้งภาครัฐ และภาคเอกชน ซึ่งแตกต่างกันอยู่ ระบบของบริการสาธารณะ เช่น รถยนต์ ระบบขนส่งมวลชน รถไฟฟ้า เรือ เป็นต้นนะครับ ก็มี ๒ คำ คือคำว่า บริการสาธารณะกับระบบขนส่งมวลชน นี่ละครับ อันนี้ก็จะเป็นประเด็นซึ่งจะต้องเป็นเรื่องรายละเอียดที่ผมเชื่อว่าทางรัฐบาลหรือ คณะรัฐมนตรีคงจะดำเนินการตรงนี้ได้ โดยเฉพาะกระทรวงคมนาคม ข้อดีของระบบตั๋วร่วม ในระบบขนส่งสาธารณะก็คือ ๑. สะดวกต่อผู้โดยสารเพราะใช้บัตรเดียวเดินทางได้ทุกระบบ ขนส่ง ไม่ว่าจะเป็นรถไฟฟ้า รถเมล์ เรือโดยสาร ลดปัญหาพกบัตรหลายใบหรือการไม่สะดวก ในการเดินทางต่าง ๆ ลดเวลาในการเดินทาง ๒. ลดค่าใช้จ่ายในการเดินทาง เมื่อเดินทาง หลายระบบควบคุมโครงสร้างค่าโดยสารเพื่อให้เป็นธรรมนั้นได้ยาก เพราะฉะนั้นระบบนี้ จะเป็นระบบที่ควบคุมโครงสร้างค่าโดยสารที่เป็นธรรมให้แก่พี่น้องประชาชน ๓. เพิ่มประสิทธิภาพ ของระบบขนส่ง ลดเวลาจ่ายค่าโดยสาร ลดความแออัด ทำให้ระบบขนส่งมีความคล่องตัวมากขึ้น แล้วก็เรื่องของมลพิษมลภาวะต่าง ๆ ทางน้ำ ทางอากาศก็จะลดลงไปถ้าเราใช้ระบบขนส่งเดียว ผลกระทบของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากปัญหาสิ่งแวดล้อมเหล่านั้นก็จะลดน้อยลงไป ๔. โปร่งใสและควบคุมค่าโดยสารได้ง่าย การใช้ระบบดิจิทัลช่วยให้การจัดเก็บรายได้มีความแม่นยำ แล้วก็จัดเก็บค่ารถต่าง ๆ เป็นระบบได้มากขึ้น ๕. กระตุ้นให้ประชาชนใช้ขนส่งสาธารณะมากขึ้น ลดความแออัดของการจราจร ลดมลพิษ และลดค่าใช้จ่ายของพี่น้องประชาชน ข้อสังเกตก็คือ ๑. ต้นทุนการพัฒนาและการบำรุงรักษาสูง ซึ่งใช้งบประมาณค่อนข้างมาก โครงสร้างพื้นฐาน ระบบซอฟต์แวร์และเครื่องอ่านบัตรต่าง ๆ ๒. ความซับซ้อนของการบริหารจัดการ ปัญหา การบูรณาการข้อมูลจากผู้ให้บริการทั้งภาครัฐและเอกชน ปัญหาการจัดสรรรายได้ การกำหนด ค่าโดยสารร่วมทั้งภาครัฐและเอกชนแล้วก็รถร่วมต่าง ๆ นะครับ ๓. ข้อจำกัดด้านเทคโนโลยี ต้องปรับระบบ Upgrade เข้าระบบด้วยกันได้ ป้องกันระบบล้มเหลวในการเดินทาง ปัญหา ตรงนั้นมันอาจจะเกิดขึ้นได้นะครับ ๔. ปัญหาความปลอดภัยของข้อมูลและความเป็นส่วนตัว จากบัตรอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ๕. ความร่วมมือจากผู้ประกอบการ ภาคเอกชน และภาครัฐ อันนี้เป็นเรื่องสำคัญ

ผมเชื่อว่าข้อสังเกตเหล่านี้ทางคณะรัฐมนตรีโดยรัฐบาลซึ่งทำหน้าที่ในการดูแล บริการขนส่งสาธารณะนั้นก็คงจะได้มีแนวทางป้องกันเป็นอย่างดีแล้ว ก็ถือว่าเป็นประโยชน์ กับพี่น้องประชาชนและเป็นแนวคิดที่จะทำให้บริการสาธารณะนั้นได้ประโยชน์ต่อพี่น้อง ประชาชนมากขึ้นนะครับ

สรุปแล้วการบริหารจัดการตั๋วร่วมนั้นต้องอาศัยความร่วมมือจากหน่วยงานรัฐ และเอกชน โดยการสนับสนุนทางการเงินผ่านกองทุนซึ่งจะเป็นประโยชน์ต่อประชาชนและ สังคมโดยรวมครับ ผมขอเห็นชอบร่างพระราชบัญญัติการบริหารจัดการตั๋วร่วม พ.ศ. .... ฉบับของรัฐบาลที่เสนอโดยคณะรัฐมนตรีเป็นร่างหลักในการดำเนินการต่อไป ขอบคุณครับ