วาโย เปิดแนวคิดปลดล็อกหนังผู้ใหญ่-วัตถุทางเพศ เหตุผลเพื่อควบคุมภายใต้กฎหมาย

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๙ · ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๖๗

วาโย อัศวรุ่งเรือง อภิปรายร่าง พ.ร.บ. ปลดล็อกภาพยนตร์ผู้ใหญ่และวัตถุทางเพศ โดยเสนอให้มีการควบคุมภายใต้กรอบกฎหมายแทนการห้ามอย่างเด็ดขาด พร้อมเสนอตั้งกรรมาธิการศึกษารายละเอียดอย่างรอบด้านร่วมกับทุกภาคส่วน เพื่อให้เกิดกรอบกำกับดูแลที่ชัดเจน โดยแยกการควบคุมระหว่างหนังโป๊และวัตถุช่วยเหลือทางเพศ ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงมหาดไทยและสาธารณสุข กำกับดูแลตามบทบาท ทั้งในด้านกฎหมาย มาตรฐาน และการคุ้มครองสังคม โดยอ้างงานวิจัยที่ชี้ว่าภาพยนตร์ผู้ใหญ่ไม่เกี่ยวข้องกับการข่มขืน แต่อาจมีผลเชิงลบซึ่งช่วยลดคดีได้ และเสนอพิจารณาการใช้ในทางการแพทย์ เช่น รักษาภาวะมีบุตรยาก รวมถึงทบทวนมาตรา 287 ที่อาจกระทบการปฏิบัติในสถานพยาบาล พร้อมผลักดันให้มีการปรับกฎหมายรองรับการใช้วัตถุช่วยเหลือทางเพศเพื่อส่งเสริมสุขภาพทางเพศและความสัมพันธ์คู่สมรส และขอให้รัฐบาลใช้เวลา 60 วันศึกษาร่างกฎหมายที่เสนอ เพื่อเปิดพื้นที่หารืออย่างสร้างสรรค์ในสภาต่อไป

นายวาโย อัศวรุ่งเรือง แบบบัญชีรายชื่อ

เรียนท่านประธานสภา ผู้แทนราษฎรที่เคารพ กระผม วาโย อัศวรุ่งเรือง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล วันนี้ร่าง พ.ร.บ. แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. .... ซึ่งเสนอโดย พรรคก้าวไกล โดยท่าน สส. เท่าพิภพ และครูธัญ ธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ซึ่งเราเรียกกันย่อ ๆ ภายในพรรคว่า พ.ร.บ. ปลดล็อกอุตสาหกรรมผู้ใหญ่ ต้องอธิบายผ่านท่านประธาน ถึงเพื่อนสมาชิก แล้วก็ประชาชนที่ติดตามกันอยู่ว่า แต่เดิมเรามีประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๘๗ ซึ่งมาตรา ๒๘๗ ก็คือล็อกสิ่งของ ๒ อย่างอยู่ สิ่งแรกก็คือ ภาพยนตร์ผู้ใหญ่ สิ่งที่ ๒ ก็คือวัตถุช่วยเหลือทางเพศ หรือว่า SEA : Sexual Enrichment Aids หรือเรียกย่อ ๆ ว่า Sex Toys ทีนี้การเขียนกฎหมายในลักษณะที่ล็อกมันเขียนง่าย ท่านประธาน แต่ในลักษณะ ที่จะเปิดขึ้นมาเขียนไม่ง่าย ต้องอาศัยรายละเอียด ต้องอาศัยผู้มากประสบการณ์ ต้องอาศัย หลาย ๆ ฝ่ายในกระบวนการนิติบัญญัติ รวมถึงทางภาคราชการและประชาชนเข้ามา ร่วมพูดคุยกัน พวกเราถึงได้เสนอว่า ควรตั้งกรรมาธิการจริง ๆ ท่านประธานครับ เพราะว่า สิ่งเหล่านี้เราปฏิเสธไม่ได้ว่ามันมีอยู่ ท่านประธานกล้าปฏิเสธไหมครับว่า สิ่งเหล่านี้ไม่มีอยู่เลย ในประเทศไทย มันเป็นไปไม่ได้ ถูกต้องไหมครับ พอมันไม่มีกฎหมายที่จะมาควบคุมเด็ก ๆ เยาวชนเซิร์ชเข้าไป เข้า Google เข้า Safari เข้าอะไรนี้ เซิร์ชไปหนังโป๊ขึ้นมาพรึบเลยครับ ท่านประธาน มีเว็บโฆษณาจากเว็บพนันแปะเข้ามาอีก จะเข้าไปดูหนังโป๊ทีกดไปกดมาไปเข้า เว็บพนัน แล้วอีกเรื่องหนึ่งก็คือ เรื่องวัตถุช่วยเหลือทางเพศ หรือว่า Sex Toys สั่งกัน App ส้ม App น้ำเงิน แบกับดินขายกันเต็มไปหมด ในทุก ๆ ปีท่านประธาน มีข่าว Shock อวัยวะเพศ ระเบิดคาอวัยวะเพศ ต่าง ๆ ไม่มีมาตรฐาน เพราะฉะนั้นพรรคก้าวไกลเรายอมรับในสิ่งที่มันมีอยู่ แล้วเราอยากที่จะเข้าไปควบคุมมัน ไม่ใช่เสรี กฎหมายฉบับนี้ไม่ใช่หนังโป๊เสรี ไม่ใช่ Sex Toys เสรี ขออนุญาตขึ้นสไลด์ครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

ผมจึงต้องขออนุญาตสรุป ร่างพระราชบัญญัติอุตสาหกรรมผู้ใหญ่ที่เสนอโดยพรรคก้าวไกล เราแยกอย่างนี้ครับ เราบัญญัติมาตรา ๒๘๗ เป็นการเฉพาะสำหรับตัวภาพยนตร์ผู้ใหญ่ ส่วนมาตรา ๒๘๗/๑ เราแยกออกมาในเรื่องของวัตถุช่วยเหลือทางเพศ ทำไมต้องแยก ๒ อัน เดี๋ยวว่ากันต่อไป โดยหลัก คือเราควบคุม ภาพยนตร์ผู้ใหญ่สิ่งที่เราห้ามคือ หนังโป๊เด็กครับท่านประธาน อันนี้ ไม่มีประเทศไหนในโลกนี้ยอมรับสิ่งนี้ เราตัด ๒๐ ปีเลยครับท่านประธาน จะได้ไม่ต้อง ถกเถียงกันว่าอายุ ๑๕ ปี อายุ ๑๘ ปี อายุ ๒๐ ปีเลย และอีกกรณีหนึ่งครับ คือ หนังโป๊ที่มี ความรุนแรง ภาษาอังกฤษเรียกว่า Violence Porno Graphy สิ่งนี้มีงานศึกษาวิจัยมากมายว่า มันไม่ดีจริง ๆ และมันไม่เคยส่งผลดี ท่านประธานต้องถามผมกลับมาว่า อ้าวหมอ อย่างนี้ แปลว่าหนังโป๊ธรรมดาที่ไม่มีความรุนแรงอาจจะส่งผลดีได้ด้วยหรือ เดี๋ยวว่ากันต่อไป สุดท้ายก็คือว่ามาตรา ๒๘๗ ทำไมถึงต้องเป็นภาพยนตร์ผู้ใหญ่อย่างเดียว ทำไมไม่เอา มันมารวมกันในเมื่อของเดิมนั้น มาตรา ๒๘๗ ห้ามทั้งหนังโป๊ ห้ามทั้ง Sex Toys ก็เพราะว่า เรามองว่าคนที่จะเข้ามาควบคุม หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง หรือกระทรวงที่เกี่ยวข้องมันคนละอันกัน ท่านประธาน ภาพยนตร์ผู้ใหญ่จะถูกควบคุมโดย มท. ๑ ก็คือรัฐมนตรีว่าการกระทรวง มหาดไทย หน่วยงานต่าง ๆ ในส่วนของกระทรวงมหาดไทย เดี๋ยวผมจะว่าให้ฟังต่อไปว่า มันมีกฎหมายอื่นที่มาเกี่ยวข้องกันอย่างไร ให้ มท. ๑ ออกระเบียบเลยครับท่านประธาน อย่างน้อยต้องนิยามว่า หนังโป๊ที่มีความรุนแรง หรือว่า Violence Porno Graphy นั้น สรุปแล้วหมายถึงอะไรกันแน่ แล้วท่านจะควบคุมอย่างไร ท่านจะให้มีการฉายหรืออะไร อย่างไร เป็นการควบคุม ไม่ใช่เสรีครับ แต่จะไปใส่อยู่ในกฎหมายลำดับรอง เพราะฉะนั้น ในกรรมาธิการจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องมีหลายฝ่าย หลายหน่วยที่จะเข้ามาพูดคุยกัน แล้วมา ออกกฎ มาหาข้อยุติร่วมกันว่า เราจะให้ประชาชนเข้าถึงอายุเท่าไร อย่างไร วิธีการแบบไหน ควบคุมมากน้อยแค่ไหน ส่วนตัววัตถุช่วยเหลือทางเพศ หรือว่า SEA โดยหลักคือ ไม่ได้ห้าม แต่ต้องควบคุม และมีมาตรฐาน ส่วนที่ควรจะเข้ามาเกี่ยวข้องคือ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งเราเขียนเอาไว้ในวรรคสอง ว่าจะให้เขาสามารถที่จะออกกฎระเบียบและมาตรฐานได้ เพราะอะไรท่านประธาน เดี๋ยวผมชี้ให้เห็นว่าทำไมเรามีคำว่า SEA SEA นี่คืออะไร วัตถุช่วยเหลือทางเพศนี่คืออะไร เพราะมันมีที่ใช้ในทางการแพทย์ด้วยท่านประธาน บางครั้ง พูดกันถึงขนาดว่า Sex Toys Prescription คือจ่าย Sex Toys โดยแพทย์ก็มีในต่างประเทศ มาตรฐานมันต้องมี ยาง หรือ Silicone ต่าง ๆ ต้องเป็น Medical Grade บางครั้งมีการแถม วัตถุเป็นซองน้ำยาหล่อลื่นต่าง ๆ นั้นก็ต้องเป็น Medical Grade ท่านประธาน รวมถึง มอก. ต่าง ๆ ตัว Vibrator สายไฟ ลักษณะของแบตเตอรี่ต่าง ๆ ต้องมี มอก. แต่ปัจจุบันมันไม่มี ท่านประธาน ไม่มีใครควบคุมเลย แต่หาซื้อกันได้ในทางออนไลน์ ท่านสั่งไป ๒-๓ วัน มาถึงแล้ว แน่นอน

สไลด์ถัดไปครับ แต่สิ่งที่ท่านอยากจะทราบมากที่สุดผมเชื่อว่า คือสรุปแล้ว การทำกฎหมายฉบับนี้สังคมจะได้อะไร สังคมจะได้ประโยชน์หรือไม่ เป็นคำถามภาษาอังกฤษ เขาใช้คำว่า Miss ท่านประธาน เหมือนเป็นข่าวลือ ว่าสรุปแล้วความสัมพันธ์ระหว่าง ภาพยนตร์ผู้ใหญ่กับพฤติกรรมการข่มขืนมันสอดคล้องกัน และมันไปด้วยกันหรือไม่ มีงานวิจัยมากมายท่านประธาน ถึงความสัมพันธ์เชิงอิทธิพลระหว่างภาพยนตร์ผู้ใหญ่ กับพฤติกรรมข่มขืนว่าสรุปมีหรือไม่มี มีตั้งแต่ปี ๒๐๐๙ สรุปแล้วว่า ไม่มีความสัมพันธ์ ใช้คำว่า ไม่ปรากฏความสัมพันธ์เชิงอิทธิพลระหว่างภาพยนตร์ผู้ใหญ่กับการข่มขืนนะครับ แต่ไม่รวมถึงภาพยนตร์ผู้ใหญ่ที่มีความรุนแรงก็คือ Violence Porno Graphy ตรงนี้ มีงานวิจัยชี้ชัดท่านประธานว่า มันส่งผลถึงความรุนแรงจริง ๆ และมีงานวิจัยในปี ๒๐๑๙ โดย Rostad บอกว่า มีความสัมพันธ์ระหว่างภาพยนตร์ผู้ใหญ่ที่มีความรุนแรง กับความรุนแรงระหว่างคู่รักวัยรุ่น อย่างไรก็ตามท่านประธานครับ ปรากฏความสัมพันธ์ เชิงลบระหว่างภาพยนตร์ผู้ใหญ่กับจำนวนการข่มขืน หมายความว่าอย่างไร Negative Correlation หมายความว่า อันหนึ่งเพิ่ม อีกอันหนึ่งจะลด ภาษาอังกฤษเขาใช้คำว่า Pornub Rapedown ประเทศที่มีจำนวนภาพยนตร์ผู้ใหญ่เพิ่มขึ้น ประเทศที่มีการเปิด และมีการ ควบคุมภาพยนตร์ผู้ใหญ่จำนวนคดีข่มขืนนั้นลดลง สไลด์ถัดไป เคยมีผู้วิจัย ท่านประธาน ปีที่แล้วนี้เอง ปี ๒๐๒๓ ผมขออนุญาตยกมาให้ดูกันนิดหนึ่ง อธิบายว่าทำไมมันเป็นอย่างนั้น เขาทำงานวิจัยนี้ท่านประธานที่ผมยกมา N คือจำนวนผู้ถูกวิจัยมากกว่า ๑๐๐,๐๐๐ คน ทำวิจัยอยู่ใช้เวลา ๓ ปีโดย Sommet กับ Porn use and Berent men’s and women’s sexual Performance evidence from a large longitudinal sample ตีพิมพ์ปีที่แล้วนี้เอง ช่วงประมาณสักเดือนพฤษภาคม ท่านประธานดูกราฟที่ ๑ อันซ้ายสุด รูปภาพที่ ๑ เส้นผู้ชาย คือ เส้นสีน้ำเงิน เส้นผู้หญิงคือเส้นสีแดง เขาบอกว่าผู้ชายยิ่งดูภาพยนตร์ผู้ใหญ่ปรากฏว่า ความต้องการทางเพศมันลดลง อาจจะด้วย Nature คือธรรมชาติของเพศชาย เวลาสำเร็จ ความใคร่นั้น มีความแตกต่างกับของเพศหญิง อันที่ ๒ ตรงกลางคือ Sexual Functioning ผู้ชายพอดูภาพยนตร์ผู้ใหญ่แล้วมีการช่วยเหลือตนเองนั้น ความสามารถในการแข็งตัว หรืออะไรต่าง ๆ นั้นก็ลดลงด้วย นี่ไปสอดคล้องกับเมื่อสักครู่นี้คือ Pornub Rapedown มันเกิดที่ปลดปล่อย มันเกิดที่ที่จะทำให้คนที่อาจจะมี Potential หรือมีความโน้มเอียง ไปในทางที่อาจจะก่ออาชญากรรมหรือมีความรุนแรงนั้น สามารถมีปลดปล่อยได้อย่าง ถูกกฎหมายบนเนื้อตัวร่างกายของเขาเอง ผมขออนุญาตไม่ลงรายละเอียดงานวิจัยในที่นี้มาก เพราะว่าเดี๋ยวจะใช้เวลาของที่ประชุมไปมาก แต่กล่าวโดยสรุปท่านประธานครับว่า ภาพยนตร์ผู้ใหญ่เองมีที่ใช้ในทางการแพทย์อยู่หลายที่ ผมขออนุญาตยกตัวอย่างที่หนึ่ง ท่านประธานครับ คลินิกช่วยเจริญพันธุ์ทางการแพทย์ทำ GIFT ทำเด็กหลอดแก้ว เวลา เก็บไข่จากผู้หญิงเก็บอย่างไรครับ ใช้เข็มจิ้มถูกไหมครับ เก็บสเปิร์มจากผู้ชายทำอย่างไร ก็คือการช่วยตัวเองออกมา ทำ Masturbation แยกห้องเก็บครับ ห้องเก็บของผู้ชายมีอยู่ ในคลินิกเลย ในห้องนั้นก็จะมีตัวช่วยเหลือก็คือเป็นภาพยนตร์ผู้ใหญ่นั่นละอยู่ในคลินิก อยู่ในสถานพยาบาลตามกฎหมาย แต่ถ้าว่ากันตรง ๆ ท่านประธาน ถ้ายึดตามมาตรา ๒๘๗ ณ ปัจจุบัน ผู้ใดครอบครองผิดหมดครับ ไม่แน่ใจว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจทราบหรือไม่ ถ้าไม่อย่างนั้นถ้ายึดตามกฎหมายปัจจุบันและมันไม่เปิดช่องให้ใช้เลยแม้แต่ในทางการแพทย์ ท่านประธานครับ เจ้าหน้าที่ตำรวจต้องลงจับทุกคลินิกที่รักษาเรื่องภาวะผู้มีบุตรยาก เพราะในนั้นมีหนังโป๊ทั้งนั้นท่านประธาน ผมขอจบเรื่องหนังโป๊ไว้คร่าว ๆ แล้วกันนะครับ

สไลด์ถัดไปครับ เรามากันที่ SEAs Sexual Enrichment Aids หรือว่าวัตถุ ช่วยเหลือทางเพศ ภาพที่ประธานเห็นอยู่นี้เป็น The world first variable vibrator for male อันนี้ของผู้ชาย ไม่ใช่เครื่องนวด คอ บ่า ไหล่ อันนี้สำหรับผู้ชาย และมีที่ใช้ในทาง การแพทย์ได้รับการ Approve โดย อย. สหรัฐอเมริกา ก็คือ USFDA ในการรักษาโรค ที่เรียกว่าโรค ED หรือว่า Erectile Dysfunction หรือภาษาไทยที่ชื่อว่า นกเขาไม่ขัน ท่านประธาน มีที่ใช้ทางการแพทย์ วัตถุช่วยเหลือทางเพศ หรือ SEAs นอกจากการรักษา ภาวะ ED แล้วยังมีที่ใช้ในอีกหลายที่ท่านประธานนะครับ Ejaculatory Dysfunction คือเรื่องของภาวะหลั่ง Anorgasmia ส่วนใหญ่จะเป็นของผู้หญิง ก็คือเวลาแต่งงานไปแล้ว ในบางสังคมไม่มีการทดลองงานกันก่อนนะครับ ก็แต่งงานกันไป ความต้องการไม่เท่ากัน อย่างที่ท่าน สส. เท่าพิภพว่า ฝ่ายหนึ่งผู้ชายอาจจะเสร็จอยู่คนเดียว ฝ่ายผู้หญิงไม่เคยสัมผัส ประสบการณ์เช่นว่า แล้วอาจจะเกิดความทุกข์ทรมาน แล้วเกิดปัญหาครอบครัวตามมาได้ วัตถุช่วยเหลือทางเพศ หรือ SEAs นั้นสามารถที่จะนำมาใช้ช่วยเหลือมี Potential ในการ ช่วยเหลือภาวะต่าง ๆ เหล่านี้ ทั้ง Anorgasmia Pelvic Floor Dysfunction Sexual Dysfunction Enhanse Sexual & Relationship Satisfaction เพิ่มความพึงพอใจ ในเรื่องของ Sexual แล้วก็ Relationship คือความสัมพันธ์ระหว่างคู่สมรส ในบางประเทศ เขาใช้คำอย่างนี้เลยครับว่า Sex Toys prescription ก็คือให้แพทย์เป็นคนสั่งจ่าย เพราะฉะนั้นถ้าอย่างแย่ที่สุดสำหรับผม ถ้าเราจะใช้ในทางการแพทย์อย่างเดียว อย่างน้อย กฎหมายนี้ผ่าน ให้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขออกกฎระเบียบต่าง ๆ มาตรฐาน และข้อบ่งใช้สำหรับในทางการแพทย์ อาจจะจ่ายในร้านขายยาโดยคำสั่งแพทย์ หรืออาจจะ ให้สูตินารีแพทย์ หรือแม้แต่ศัลยแพทย์ยูโรวิทยาของผู้ชายในการสั่งจ่ายก็เป็นไปได้ทั้งสิ้น แต่มันจะไม่เกิดขึ้นเลยท่านประธาน ถ้าเราไม่มาพูดคุยกัน ถ้าเราไม่ตั้งกรรมาธิการ ถ้าเรา ไม่เชิญหน่วยงานต่าง ๆ มา สไลด์ถัดไป อย่างไรก็ตามท่านประธานครับ กฎหมายฉบับนี้ มันแก้ด้วยตัวคนเดียวยากลำบากเหลือเกิน เพราะว่ามันเกี่ยวข้องกับกฎหมายหลายฉบับ คงไม่ลงรายละเอียด ณ ที่นี้ แต่ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์ มาตรา ๑๔ (๔) มันชัดอยู่แล้ว ท่านประธานครับ ไม่ต้องไปแก้มันครับ เพราะว่าเราไม่ได้อยากให้ประชาชนทุกคนเขาถึง ภาพยนตร์ผู้ใหญ่ มาตรา ๑๔ (๔) ของ พ.ร.บ. คอมพิวเตอร์บอกเอาไว้ชัดเจนว่า ห้ามนำเข้า สื่ออันลามกเข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ที่ประชาชนทั่วไปเข้าถึงได้ ถูกต้องครับ ถ้าจะเป็น OnlyFans จะเป็นอะไร อย่างที่ท่านเท่าพิภพ หรือว่าครูธัญเป็นคนพูดมาเมื่อสักครู่นี้ ก็ไม่ผิดมาตรา ๑๔ (๔) ถ้ามาตรา ๒๘๗ ผ่านนะครับ ก็ให้เป็นในเรื่องของ User Account มีการจัดระบบ การจัดระเบียบ อายุ การยืนยันตัวตนต่าง ๆ ก็สามารถกระทำได้ แต่อย่างไรก็ตาม ในส่วนของ พ.ร.บ. ภาพยนตร์คงต้องเชิญกอง Sensor เข้ามาด้วยเหมือนกัน พ.ร.บ. ค้าประเวณี พ.ร.บ. ค้ามนุษย์เองก็มีส่วนเกี่ยวข้องกับกฎหมายฉบับนี้ จึงเป็นที่มาของมาตรา ๕ และมาตรา ๖ ในกฎหมายฉบับนี้ครับ ที่ต้องให้หน่วยงานต่าง ๆ ไปปรับปรุงแก้ไขแล้วเสนอ ยกร่างมาอีกครั้งหนึ่ง เพื่อให้มันสอดคล้องกัน ในส่วนของกฎหมายลำดับรองก็มีทั้ง อย. ทั้ง มอก. ทั้งศุลกากร เท่าที่ผมพอจะนึกได้ ถ้าจะเก็บภาษี จะเก็บอะไรกันกรมศุลกากร ก็ต้องทำพิกัดศุลกากรขึ้นมาใหม่ ตัววัตถุช่วยเหลือทางเพศนั้น ก็จะต้องมีกระทรวง สาธารณสุขเข้ามาดูแลในเรื่องของมาตรฐาน ดูแลในเรื่องของ อย. กระทรวงอุตสาหกรรม เข้ามาดูในเรื่องของแบตเตอรี่ สายชาร์จ สายไฟต่าง ๆ

ท่านประธานครับ เพราะฉะนั้นอย่างเหตุผลที่ผมได้ยกไปส่วนหนึ่ง เวลามันมี ไม่เยอะจริง ๆ เสมือนหนึ่งว่าผมใช้ไปเยอะ แต่รายละเอียดเหล่านี้เยอะมากท่านประธาน เพราะฉะนั้นผมคิดว่าผมเห็นใจทางฝั่งรัฐบาลจริง ๆ เพราะว่าร่างวันนี้ของท่านธัญวัจน์ กมลวงศ์วัฒน์ ก็เพิ่งยื่นประกบเข้ามา ท่านอาจจะยังมีเวลาน้อย หรือยังไม่มีเวลาเพียงพอ ที่จะสามารถศึกษาในรายละเอียดต่าง ๆ ที่จะสามารถเห็นด้วย หรือไม่เห็นด้วย ผมก็แนะนำ อย่างนี้ครับท่านประธานว่า อาจจะเป็นครั้งนี้เลย หรืออาจจะเป็นครั้งหน้านะครับ เสนอให้ ทางคณะรัฐมนตรีนำร่างนี้ไปศึกษาก่อนสัก ๖๐ วัน เพราะว่าของครูธัญเพิ่งยื่นเข้ามา แล้วก็ ท่านอาจจะเสนอแนะ มีข้อคิดเห็น หรือยกร่างมาประกบ ผมคิดว่าเราน่าจะยอมรับกันได้ แล้วก็อยากให้เปิดโอกาสในการพูดคุยในเรื่องนี้อย่างมีอารยะในสภาผู้แทนราษฎรของเรา ขอบคุณครับ