อัครา แจงแผนจัดการน้ำเพชรบูรณ์ รับมือแล้ง-ท่วม พร้อมเร่งผันน้ำเลี่ยงเมือง

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๕ · ๑๙ กันยายน ๒๕๖๗

อัครา พรหมเผ่า ชี้แจงการบริหารจัดการน้ำในจังหวัดเพชรบูรณ์ภายใต้ผลกระทบของภาวะโลกร้อนและสภาพภูมิอากาศที่เปลี่ยนแปลง โดยเสนอแผนงานระยะสั้นและระยะยาวของกรมชลประทาน รวมถึงโครงการพัฒนาแหล่งน้ำ 40 โครงการเพื่อเพิ่มปริมาณน้ำเก็บกัก พร้อมเร่งดำเนินการผันน้ำเลี่ยงเมืองหล่มสักเพื่อบรรเทาอุทกภัย และนำเสนอแผนก่อสร้างระบบป้องกันน้ำท่วม 3 โครงการ รวมถึงแผนพัฒนาประปาภูมิภาคอีก 9 โครงการ พร้อมขอจัดสรรงบประมาณ 1,008 ล้านบาทในปี 2569 เพื่อให้ประชาชน 14,900 ครัวเรือนได้รับประโยชน์ เน้นการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการโดยยึดแนวทางจากประสบการณ์ที่จังหวัดพะเยา ซึ่งให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของชุมชน การสร้างแผนที่น้ำตั้งแต่ระดับหมู่บ้าน และการบูรณาการข้อมูลเพื่อใช้เป็นฐานในการขอสนับสนุนโครงการอย่างมีประสิทธิภาพ

นายอัครา พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์

เรียนท่านประธานสภาผู้แทนราษฎรที่เคารพ ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติ ทุกท่าน ผม นายอัครา พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ขออนุญาตตอบคำถามกรณีที่ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรผู้ทรงเกียรติ ท่านอัคร ทองใจสด ท่านสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดเพชรบูรณ์ เขต ๖ ตั้งกระทู้ถามท่านนายกรัฐมนตรี ถึงเรื่องการบริหารจัดการน้ำในจังหวัดเพชรบูรณ์ แล้วก็ติดตามโครงการนะครับ ซึ่งทาง รัฐบาลปีนี้เราได้เตรียมแผนการรองรับการเข้าสู่ภาวะโลกร้อน การเข้าสู่ภาวะ Climate Change ซึ่งประเทศไทยเราได้รับผลกระทบอย่างวงกว้างนะครับ ช่วงหน้าแล้งเราเข้าสู่วิกฤติ น้ำไม่พอใช้ ช่วงหน้าฝน ฝนตกชุกปริมาณน้ำฝนสะสมทำให้เกิดอุทกภัยอย่างวงกว้างนะครับ ซึ่งทุกครั้งที่มีการหารือร่วมกับท่าน ศาสตราจารย์ ดอกเตอร์นฤมล ภิญโญสินวัฒน์ ท่านรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ท่านก็ได้มอบนโยบายให้ทุกกรมของ ทุกหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เล็งเห็นความสำคัญแล้วก็ร่วมกัน วางแผนการบริหารจัดการน้ำระยะยาว ทั้งน้ำท่วมซ้ำซาก แล้วก็น้ำแล้งนะครับ ซึ่งในการ ตั้งกระทู้ถามต้องชื่นชมท่าน สส. ที่ได้เล็งเห็นความสำคัญในการบริหารจัดการน้ำในจังหวัด เพชรบูรณ์ โดยเฉพาะเขต ๖ ที่ท่านได้ติดตามทวงถามถึงโครงการที่ได้ข้อสนับสนุน งบประมาณจากรัฐบาล ซึ่งกระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยกรมชลประทาน เรามีโครงการที่ วางแผนการบริหารจัดการน้ำทั้งระยะสั้น ระยะยาวนะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)

โดยเฉพาะจังหวัดเพชรบูรณ์ซึ่งเป็นจังหวัดที่มีพื้นที่ทั้งหมด ๗.๗ ล้านไร่นะครับ มีปริมาณ ฝนเฉลี่ย ๑,๑๔๐ มิลลิเมตรต่อปี และปริมาณน้ำท่าเฉลี่ย ๔,๒๑๑ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ซึ่งจังหวัดเพชรบูรณ์มีแม่น้ำป่าสักเป็นแม่น้ำสายหลักที่ไหลจากทางตอนเหนือสู่ตอนใต้ รวมความยาวทั้งสิ้น ๓๕๐ กิโลเมตรนะครับ และยังรวมถึงลำน้ำสาขาที่ไหลลงสู่แม่น้ำป่าสัก ซึ่งเป็นต้นทุนน้ำที่เรายังไม่มีการวางแผนเก็บกักในระยะยาวนะครับ ซึ่งประกอบไปด้วยห้วยน้ำพุง ห้วยสะดวงใหญ่ ห้วยน้ำชุน ห้วยป่าเลา ห้วยป่าแดง ห้วยนา คลองเฉลียงลับ คลองลำกง ห้วยเล็ง ห้วยเกาะแก้ว และห้วยหวาย ซึ่งลำน้ำสาขาที่ผมกล่าวไป ทั้งหมด รวมถึงลำน้ำป่าสัก ปัจจุบันกรมชลประทานเราได้ดำเนินการพัฒนาแหล่งน้ำที่สามารถ เก็บกักปริมาณน้ำไว้ให้พี่น้องประชาชนชาวจังหวัดเพชรบูรณ์และจังหวัดอื่น ๆ ใกล้เคียงได้ใช้ เป็นปริมาณน้ำเก็บกักทั้งสิ้น ๒๕๑.๔๑ ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งคิดเป็นปริมาณ ๖.๕ เปอร์เซ็นต์ ของปริมาณน้ำท่าในจังหวัดเพชรบูรณ์นะครับ โดยโครงการของชลประทานที่เราได้ ดำเนินการเสร็จแล้วจะมีทั้งหมดทั้งสิ้น ๑๔ โครงการนะครับ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติ และพี่น้องประชาชนที่รับชมอยู่ทางบ้านสามารถดูโครงการที่ทางชลประทานได้ทำแล้ว ในเขตพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ เป็นโครงการที่ปักหมุดสีเขียวนะครับ ซึ่งมีทั้งหมด ๑๔ โครงการ โครงการทั้ง ๑๔ โครงการนี้ได้เก็บกักปริมาณน้ำไว้ให้พี่น้องประชาชนได้ใช้ทั้งหมด ๒๕๑.๔๑ ล้านลูกบาศก์เมตร และพี่น้องประชาชนที่ได้รับผลประโยชน์ รวมพื้นที่ทั้งสิ้น ๒๑๔,๐๓๗ ไร่นะครับ สำหรับโครงการที่ชลประทานอยู่ในระหว่างการดำเนินงานมีทั้งหมดทั้งสิ้น ๙ โครงการ ท่านสมาชิกสามารถดูได้ในโครงการที่ปักหมุดสีฟ้า ๙ โครงการ สำหรับ ๙ โครงการนี้ หลังจากที่ชลประทานได้ดำเนินการก่อสร้างเสร็จแล้ว เราจะสามารถเก็บกักน้ำไว้ใช้ทั้งหมด ๗.๙๗ ล้านลูกบาศก์เมตร ซึ่งจะทำให้พี่น้องประชาชนในจังหวัดเพชรบูรณ์ได้รับผลประโยชน์ ทั้งสิ้น ๘๙,๐๐๐ ไร่ด้วยกันนะครับ ท่านสมาชิกทุกท่านครับ เนื่องจากการเจริญเติบโตของ ชุมชนเมือง เศรษฐกิจและการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร ทำให้บางจังหวัดได้รับผลกระทบ ในการบริหารจัดการน้ำ บางครั้งอาจจะทำให้ปริมาณน้ำดิบและน้ำที่อุปโภคบริโภค ไม่เพียงพอ ทางกรมชลประทานได้วางแผนการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ โดยเฉพาะ ในจังหวัดเพชรบูรณ์ ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติครับ เพื่อดำเนินการสนับสนุนน้ำอุปโภคบริโภค โดยในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ กรมชลประทานมีแผนงานโครงการแก้ไขปัญหาภัยแล้ง และอุทกภัยในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ทั้งสิ้น ๔๐ โครงการด้วยกัน ใน ๔๐ โครงการที่ผม จะกล่าวถึงนี้แยกเป็นโครงการที่เกี่ยวกับอ่างเก็บน้ำ ๒๖ แห่ง ยกตัวอย่างเช่น อ่างบ้านปากช่อง อ่างเก็บน้ำน้ำจาง บ้านโตก แล้วก็ฝายจำนวน ๑ แห่ง ระบบส่งน้ำจำนวน ๔ แห่ง เช่น ระบบส่งน้ำ อ่างเก็บน้ำคลองลำกงฝั่งขวา แล้วอ่างเก็บน้ำท่าพลนะครับ สำหรับโครงการเพิ่มศักยภาพ จำนวน ๙ แห่ง เช่น โครงการเพิ่มศักยภาพการเก็บกักอ่างเก็บน้ำห้วยท่าพล เพิ่มศักยภาพ การเก็บกักอ่างเก็บน้ำห้วยน้ำก้อ แล้วก็อ่างเก็บน้ำห้วยป่าเลา สำหรับ ๔๐ โครงการ เมื่อดำเนินการทั้ง ๔๐ โครงการแล้ว จะได้ปริมาณเก็บกักน้ำทั้งสิ้น ๕๒๔.๕๗ ล้านลูกบาศก์เมตร พี่น้องประชาชนในพื้นที่ได้รับผลประโยชน์ทั้งสิ้น ๒๙๙,๔๒๔ ไร่ เมื่อรวมโครงการทั้งหมด แล้วเสร็จ โครงการระหว่างดำเนินการและโครงการที่อยู่ในแผนการปฏิบัติงานของกรมชลประทาน จะทำให้พี่น้องในจังหวัดเพชรบูรณ์มีปริมาณเก็บกักน้ำทั้งสิ้น ๗๘๓.๙๕ ล้านลูกบาศก์เมตร และพี่น้องประชาชนได้รับผลประโยชน์เพิ่มขึ้นเป็น ๖๐๒,๔๖๑ ไร่ด้วยกันนะครับ นอกจากนี้แล้ว ยังมีแผนการดำเนินงานเกี่ยวกับการบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่เทศบาลเมืองหล่มสัก เพื่อบริหาร จัดการปัญหาน้ำท่วมซ้ำซากในพื้นที่ลุ่มน้ำตอนบน จะเป็นแผนงานผันน้ำเลี่ยงเมือง เทศบาลเมืองหล่มสัก เป็นโครงการที่มีระยะทางทั้งสิ้น ๓๐ กิโลเมตร ถ้าดำเนินการแล้วเสร็จ จะสามารถระบายน้ำได้ ๑๕๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ซึ่งโครงการนี้เชื่อว่าท่านสมาชิก ในเขตพื้นที่คงติดตามในเรื่องของงบประมาณนะครับ โครงการนี้เป็นโครงการที่อยู่ในแผน ดำเนินการศึกษาในปี พ.ศ. ๒๕๖๙ นะครับ

ส่วนแผนการดำเนินงานของกรมโยธาธิการและผังเมือง มีทั้งหมด ๓ โครงการ ด้วยกันนะครับ

โครงการแรก เป็นระบบป้องกันน้ำท่วมพื้นที่ชุมชนตาลเดี่ยว ระยะที่ ๑ นะครับ โครงการนี้อยู่ที่อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ งบประมาณที่ขอรับสนับสนุนจากรัฐบาล เป็นงบประมาณทั้งสิ้น ๑๙๓,๓๖๙,๘๐๐ บาท ซึ่งจะใช้ระยะเวลาในการดำเนินการ ๘๕๐ วัน ปัจจุบันผลการดำเนินงานแผนงานสำเร็จลุล่วงไป ๖๔.๐๗ เปอร์เซ็นต์ และผลงาน ๖๕.๙๘ เปอร์เซ็นต์

โครงการที่ ๒ เป็นการก่อสร้างระบบป้องกันน้ำท่วมพื้นที่ชุมชนตาลเดี่ยว ระยะที่ ๒ อยู่ที่อำเภอหล่มสัก จังหวัดเพชรบูรณ์ งบประมาณที่ขอสนับสนุน ๒๖๖,๘๔๙,๐๐๐ บาท ซึ่งจะใช้ระยะเวลาในการดำเนินการทั้งสิ้น ๙๐๐ วัน ผลการดำเนินงานแผนงานทั้งสิ้น ๘.๑๗ เปอร์เซ็นต์ และผลงาน ๒๒.๑๑ เปอร์เซ็นต์นะครับ

โครงการที่ ๓ เป็นโครงการก่อสร้างระบบป้องกันน้ำท่วมพื้นที่ชุมชนหล่มเก่า ระยะที่ ๑ อำเภอหล่มเก่า จังหวัดเพชรบูรณ์ ได้ขอสนับสนุนงบประมาณทั้งสิ้น ๒๑๗,๖๕๙,๐๐๐ บาท ซึ่งจะใช้ระยะเวลาในการดำเนินการทั้งสิ้น ๑๘๕ วัน ผลการดำเนินงาน แผนงาน ๗.๗๙ เปอร์เซ็นต์ และผลงาน ๔.๕๙ เปอร์เซ็นต์นะครับ

ในส่วนกรณีที่ท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้ถามถึงน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค ในส่วนของการประปาภูมิภาคมีแผนการดำเนินการ จำนวนทั้งสิ้น ๙ แผนงาน คือการก่อสร้าง ปรับปรุงระบบผลิตและระบบกระจายน้ำประปา ทั้งหมด ๙ แห่งด้วยกันนะครับ ประกอบไปด้วย โครงการที่ขอสนับสนุนงบประมาณทั้งสิ้น ๑,๐๐๘ ล้านบาท ขอรับจัดสรรงบประมาณ ในปี พ.ศ. ๒๕๖๙ ซึ่งท่านสมาชิกได้ติดตามโครงการนี้นะครับ หลังจากที่โครงการนี้ ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาล จะทำให้เรามีปริมาณน้ำเพิ่มขึ้น ๑,๕๗๐ ลูกบาศก์เมตร ต่อชั่วโมง ซึ่งพื้นที่จะได้รับผลประโยชน์ทั้งหมด ๑๔,๙๐๐ ครัวเรือนด้วยกันนะครับ โครงการ ที่ขอรับสนับสนุนวงเงิน ๑,๐๐๘ ล้านบาทนี้จะทำให้พี่น้องประชาชนในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ ได้รับผลประโยชน์ครอบคลุมไปถึง ๓ อำเภอด้วยกันนะครับ อย่างเช่น อำเภอเมืองเพชรบูรณ์ จะมีพี่น้องประชาชนในตำบลในเมือง ตำบลชอนไพร นาป่า สะเดียง บ้านโตก ท่าพล และนางั่ว ส่วนพี่น้องอำเภอหล่มสัก ได้แก่ ตำบลห้วยไร่ ฝายนาแซง น้ำชุน บุ่งนำเต้า บุ่งคล้า และลานป่า พี่น้องอำเภอหนองไผ่จะได้รับผลประโยชน์คือ ตำบลหนองไผ่ ตำบลท่าแดง และตำบลวังท่าดีนะครับ นี่เป็นแผนการที่ทางกระทรวงเกษตรและสหกรณ์บูรณาการร่วมกับ หน่วยงานที่รับผิดชอบในเรื่องของบริหารจัดการน้ำนะครับ

ทางท่านสมาชิกผู้ทรงเกียรติได้ให้ข้อคิดในการบริหารจัดการน้ำและติดตาม โครงการหลาย ๆ อย่างนะครับ สำหรับการขับเคลื่อนในเรื่องของการบริหารจัดการน้ำ ในระดับมหภาคนะครับ ผมว่าการจัดการบริหารน้ำระดับภูมิภาค โดยเฉพาะเริ่มต้นที่ หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด แล้วก็ไปสู่ระดับภาคและระดับประเทศต่อไปนะครับ ผมจะขอยกตัวอย่างการบริหารจัดการน้ำที่จังหวัดพะเยา ในสมัยที่ผมยังดำรงตำแหน่ง นายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยานะครับ พี่น้องประชาชนในจังหวัดพะเยา โดยเฉพาะ ผู้นำท้องที่ ท้องถิ่น โดยเฉพาะสมาชิกสภาองค์การบริหารส่วนจังหวัดพะเยา นายกเทศมนตรี ท่านนายก อบต. กำนัน ผู้ใหญ่บ้านนะครับ เราได้รับการอบรมองค์ความรู้ในการทำแผนที่น้ำ หมู่บ้าน ตำบล อำเภอ จังหวัด และลำน้ำสาขานะครับ จากมูลนิธิอุทกพัฒน์ โดยมีท่านดอกเตอร์ รอยบุญ รัศมีเทศ ท่านได้ลงไปในพื้นที่ อบรมในเรื่องของการทำแผนที่น้ำนะครับ เราเริ่มจาก หมู่บ้านเล็ก ๆ แล้วก็ขยายไปตำบล โดยมีภาคีเครือข่ายกลุ่มผู้ใช้น้ำ คณะกรรมการน้ำ แก่เหมือง แก่ฝาย ตลอดจนหน่วยงานในรัฐบาล แล้วก็เอกชนที่บูรณาการร่วมกัน ทำให้จังหวัดพะเยามีแผนที่น้ำครบทุกตำบล ทุกหมู่บ้าน ทุกอำเภอ ทุกลำน้ำสาขานะครับ ซึ่งจะเป็นข้อมูลเบื้องต้นในการที่จะวางแผนจัดการและการออกแบบโครงการที่จะขอ สนับสนุนงบประมาณจากรัฐบาล ไม่ว่าจะเป็นฝายชะลอน้ำ ฝายแม้ว หรือฝายแกนดินซีเมนต์ ที่ท่านวิสุทธิ์ ไชยณรุณ ท่านได้ผลักดันมาตลอดในพื้นที่จังหวัดพะเยานะครับ ผลที่ได้รับหลังจากที่เราได้มีการอบรม ได้รับองค์ความรู้จากอุทกพัฒน์ โดยท่าน ดอกเตอร์รอยบุญ รัศมีเทศ ทำให้จังหวัดพะเยามีการบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ยกตัวอย่าง อย่างเช่น ที่อำเภอแม่ใจ แล้วก็ที่อำเภอเมืองพะเยา ลำน้ำสาขา ๑๓ สาขาที่ไหล ลงสู่กว๊านพะเยา เรามีการทำแผนที่น้ำ เรามีการทำแผนที่คลองไส้ไก่ อำเภอแม่ใจเหมือนกัน ทุกลำน้ำสาขาเราทำแผนที่น้ำไว้หมด เพราะฉะนั้นผลที่เราได้รับช่วงที่เราเข้าสู่ภาวะโลกร้อน วิกฤติของ Climate Change มีปริมาณน้ำฝนสะสมเยอะในพื้นที่จังหวัดพะเยา แต่มี ๑ อำเภอในจังหวัดพะเยาไม่ได้รับผลกระทบจากน้ำป่าไหลหลาก นั่นก็คืออำเภอแม่ใจ ซึ่งเรามีการทำแผนที่น้ำ แล้วก็มีการวางแผนบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ซึ่งท่านอัคร ทองใจสด สามารถลงพื้นที่จังหวัดพะเยาแล้วไปดูวิธีการทำแผนที่น้ำได้ ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐาน ที่ท่านสามารถเอาไปเป็น Model ในการพัฒนาในพื้นที่จังหวัดเพชรบูรณ์ได้นะครับ