ณัฐพงษ์ เรืองปัญญาวุฒิ หารือมาตรการรับมือภัยน้ำท่วมและพายุโซเลิกที่กำลังจะเข้าในภาคอีสาน โดยเน้นความจำเป็นในการจัดการข้อมูลน้ำอย่างบูรณาการทั้งในพื้นที่ป่าเขาและแหล่งน้ำข้ามประเทศ พร้อมเรียกร้องให้เปิดข้อมูลทะเบียนบ้านเชื่อมโยงกับพิกัดภูมิศาสตร์เพื่อใช้ในการช่วยเหลือประชาชนอย่างทันท่วงที และผลักดันให้มีการใช้แผนที่เสี่ยงภัย ระบบแจ้งเตือนผ่าน Cell Broadcast ที่มีประสิทธิภาพ การตรวจสอบความมั่นคงของแหล่งจ่ายไฟสำหรับหอเตือนภัย และการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุอย่างเป็นรูปธรรม รวมทั้งเตรียมตั้งคำถามเพิ่มเติมเกี่ยวกับมาตรการระยะกลางและระยะยาวเพื่อให้การแก้ไขปัญหาชัดเจนและทันสถานการณ์
ขอบคุณท่านประธาน ผมคิดว่าจะใช้เวลาที่เหลืออยู่ในการถามครั้งที่ ๒ ในส่วนของมาตรการระยะกลาง แล้วก็ระยะยาว จากการตอบคำถามของท่านรัฐมนตรี ท่านธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ผมทราบดีว่าท่านเป็นอดีตประธานคณะกรรมาธิการ DE ซึ่งท่านเองก็น่าจะมีความรู้ความเชี่ยวชาญในส่วนนี้ ก็เกี่ยวข้องกับการตั้งกระทู้ถามรอบที่ ๒ ที่เป็นในส่วนของการวางมาตรการแก้ไขปัญหาระยะกลาง แล้วก็ระยะยาว ในการลดความเสี่ยง แล้วก็ป้องกันความสูญเสียที่อาจจะเกิดขึ้นในอนาคต ท่านประธานครับ ตามหน้าข่าว เราทราบกันดีอยู่แล้วว่า เดี๋ยวจะมีพายุ Soulik ซัดถล่มเข้ามาในประเทศไทย โดยเฉพาะ อย่างยิ่งในพื้นที่ภาคอีสานเร็ว ๆ นี้ คำถามก็คือเราจะสามารถวางมาตรการในการรับมือ เพื่อลดความเสี่ยง แล้วก็ป้องกันความสูญเสียที่เกิดขึ้นมาแล้วในช่วงเดือนที่ผ่านมาอย่างไรได้บ้าง จึงเป็นคำถาม ๕ ข้อสุดท้าย ครั้งนี้อาจจะไม่ได้เยอะมาก แต่ผมคิดว่าเป็นคำถามที่อยาก ให้ท่านรัฐมนตรีตอบชัด ๆ ซึ่งผมคิดว่าเรามีข้อเสนอที่ชัดเจนมากในการทำให้เกิดการแก้ไข ปัญหาเหล่านี้ได้อย่างทันท่วงที
ข้อแรกก็คือในเรื่องของการจัดทำข้อมูลเปิดด่านน้ำครับ ไม่ว่าจะเป็นน้ำฝน น้ำท่าหรือว่าน้ำเทศ น้ำฝนนี้ไม่ได้หมายถึงว่าเฉพาะน้ำฝนที่ตกลงมาในแม่น้ำลำคลอง แต่หมายถึงน้ำฝนที่ตกไปในป่าเขาที่เกิดปัญหาดินโคลนถล่ม แล้วก็น้ำป่าไหลหลาก ก็อยากจะสอบถามในเรื่องนี้ว่า ทางรัฐบาลมีมาตรการในการติดตั้งหรือว่าดูแลรักษาอุปกรณ์ ต่าง ๆ เพื่อตรวจวัดน้ำฝนในพื้นที่ป่าเขาอย่างไรบ้าง ในส่วนของน้ำท่าครับ พวกเราทราบกัน ดีอยู่แล้วว่า ไม่ว่าจะเป็นกรมชลประทานหรือว่าหน่วยงานอื่น ๆ ที่ดูแลประตูน้ำหรือว่าเขื่อน ในประเทศไทย มีข้อมูลมีโทรมาตรติดตั้งอยู่แล้ว เพียงแต่ว่าข้อมูลยังขาดการบูรณาการ ร่วมกัน ในส่วนนี้ผมเชื่อว่าท่านรัฐมนตรีรู้แนวคำตอบอยู่แล้วว่า ต้องตอบอย่างไร อีกข้อหนึ่ง ในส่วนของน้ำเทศ ส่วนนี้รัฐบาลไทยไม่เคยทราบข้อมูลมาก่อนครับว่า ประเทศข้างเคียงเรา มีการปล่อยน้ำลงมาสู่ประเทศไทยต่อชั่วโมงมีปริมาณมากน้อยอย่างไร ทำให้เราไม่สามารถ ที่จะบริหารจัดการในองค์รวมได้ ก็อยากจะสอบถามความชัดเจนครับว่า รัฐบาลได้วางแนว มาตรการในการเจรจาพหุภาคีระหว่างประเทศข้าง ๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่อยู่รอบแม่น้ำโขง ในการบูรณาการข้อมูลน้ำร่วมกัน แลกเปลี่ยนข้อมูลร่วมกัน เพื่อการจัดการน้ำทั้งระบบ ในประเทศกลุ่มนี้แล้วหรือไม่ อย่างไร อันนี้ก็คือในส่วนของข้อมูลน้ำ ในเรื่องของน้ำฝน น้ำท่า น้ำเทศ
อีกส่วนหนึ่งที่ผมได้พูดไปแล้วก่อนหน้านี้ ก็คือเรื่องของข้อมูลเปิด Geocoding ครับท่านประธาน ผมอยากใช้เวลาในการขยายผลตรงนี้เล็กน้อย แล้วเป็นสิ่งที่ รัฐบาลนำไปทำได้ทันทีครับ ท่านประธานครับ สิ่งที่ผมพูดว่าต้องการเปิดข้อมูลทะเบียนบ้าน ที่ไปผูกกับ Location หรือ GPS พูดง่าย ๆ คือใส่ทะเบียนบ้านไปรู้เลยว่าอยู่ GPS ตำแหน่งไหน สิ่งนี้ไม่ใช่สิ่งที่ผมมโนขึ้นเองหรือคิดขึ้นเองครับ ประเทศต่าง ๆ ที่พัฒนาแล้ว ไม่ว่าจะเป็น สหรัฐอเมริกา แคนาดา หรือสหราชอาณาจักรเขาเปิดเผยข้อมูลตรงนี้เป็นข้อมูลสาธารณะ แล้วแนวนโยบายของรัฐบาลเขาเขียนไว้ชัดเจนมากว่า การเปิดเผยข้อมูล Geocoding แบบนี้ นอกจากช่วยลดภาระต้นทุนของเอกชนในการดำเนินธุรกิจแล้ว ยังเป็นการป้องกัน การสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินในกรณีที่เกิดเหตุภัยพิบัติด้วย จากที่ผมได้นำเรียนไปเมื่อสักครู่ว่า การจ่ายเงินแทนที่คุณจะต้องทำ Manual แทนที่คุณจะต้องให้เจ้าหน้าที่ไปนั่งสำรวจเขียนลง กระดาษแล้วมาตั้งเบิก คุณจะทำให้เขาสามารถเบิกผ่าน App ทางรัฐได้ เอาแผนที่ดาวเทียม ที่ GISTDA มีครับ Plot ซ้อนคู่กับ Geocoding Location ปุ๊บได้ทะเบียนบ้าน ทะเบียนบ้าน ได้เจ้าของบ้าน เจ้าของบ้านกดเข้า App ทางรัฐ สามารถเบิกเงินได้ทันที ซึ่งข้อมูลต่าง ๆ เหล่านี้ทำได้วันนี้ครับ เพราะการไฟฟ้าและการประปาส่วนภูมิภาค รวมถึงไปรษณีย์ไทย ๓ รัฐวิสาหกิจครับ มีข้อมูล Geocoding ๔๐ กว่าล้านจุด ๔๐ กว่าล้านทะเบียนบ้านอยู่ในมือ ผมประสานไปหลังบ้าน เขาบอกคำเดียวครับท่านประธาน เขาบอกว่ารอรัฐบาลสั่งการ ถ้ารัฐบาลสั่งการเขาสามารถดำเนินการได้ อันนี้เป็นสิ่งที่อยากจะถามชัด ๆ ครับ อยากจะให้ รัฐมนตรีตอบชัด ๆ ว่าท่านเห็นด้วยหรือไม่ ถ้าท่านเห็นด้วยผมอยากให้รัฐบาลสั่งการเลยครับ เปิดเผยข้อมูลตรงนี้เป็น Public Data เป็น Open Data ตามมาตรฐานสากล จะสามารถ ช่วยเหลือเยียวยาพ่อแม่พี่น้องได้อย่างดียิ่งขึ้น อันนี้ในส่วนของการลดความเสี่ยง
ไปอีกส่วนหนึ่งในส่วนของป้องกันความสูญเสียครับ เมื่อเรามีข้อมูลน้ำ ข้อมูล Geocoding ที่ดีแล้วเราจะสามารถจัดทำแผนที่เสี่ยงภัยน้ำท่วมได้ พอเรารู้ว่าพื้นที่ตรงไหน เสี่ยงภัยน้ำท่วม เราสามารถจัดทำระบบแจ้งเตือนภัยที่มีประสิทธิภาพได้ ซึ่งอุปกรณ์ในการ แจ้งเตือนภัยตอนนี้ Cell Broadcast อยากจะถามท่านรัฐมนตรีครับ ผมทราบว่า เป็นนโยบายตั้งแต่รัฐบาลชุดที่แล้ว แต่เลื่อนแล้วเลื่อนอีก คำถามนี้อยากได้คำตอบชัด ๆ ครับว่า กรอบระยะเวลาที่ Cell Broadcast จะสามารถใช้ได้ ไม่ใช่รอร่างประกาศนะครับ ตามหน้าข่าว ล่าสุด ใช้ได้จริง ๆ เมื่อไรนะครับ กับอีกส่วนหนึ่งของหอเตือนภัยครับ ผมไปที่อำเภอแม่สาย ท่านประธาน พบว่ามีหอเตือนภัยอยู่แล้ว แต่เจ้าหน้าที่บอกว่าแหล่งจ่ายไฟที่ใช้ในหอเตือนภัย ในอำเภอแม่สายเป็นโซลาร์เซลล์ครับ ฝนตกติดต่อกันหลายวันทำให้หอเตือนภัยไม่ทำงาน เหตุผลแบบนี้ครับท่านประธาน นี่ละครับคือสิ่งที่ผมพยายามจะมานำเสนอว่าเป็นปัญหา หน้างานอยากจะให้รัฐบาลลงไปสำรวจโดยเร็ว สุดท้ายครับเราจะทราบปัญหาว่าหอเตือนภัย แหล่งไหน ตรงไหนใช้ได้บ้าง ไม่ได้บ้าง คุณต้องมีการซักซ้อมแผนเผชิญเหตุครับ พวกเรา ทราบกันดีอยู่แล้วว่า ทุกจังหวัดทั่วทั้งประเทศปัจจุบันมีแผนเผชิญเหตุอยู่แล้วครับ ท่านประธาน เพียงแต่ไม่เคยซักซ้อมเลย ทำให้ทั้งคนและเครื่องไม่เคยมีความพร้อมเมื่อภัยมา คนในที่นี้หมายถึงใครบ้าง หมายถึงเจ้าหน้าที่และประชาชน แจ้งเตือนไปแล้วเจ้าหน้าที่รู้ว่า เขาต้องปฏิบัติอย่างไร แจ้งเตือนไปแล้วประชาชนรู้ว่าต้องอพยพไปที่ไหน ในส่วนของเครื่อง ก็คือเครื่องมือต่าง ๆ ครับ เราจะรู้ได้อย่างไรว่าหอเตือนภัยต่าง ๆ ระบบ Cell Broadcast ในอนาคตทำงานได้ดีโดยตลอดเวลา ก็ต้องมีการ Test ระบบสม่ำเสมอใช่ไหมครับ เพราะฉะนั้น อยากจะถามให้ชัด ๆ เช่นเดียวกันครับ จากแผนเผชิญเหตุที่มีอยู่แล้วทุกจังหวัดทั้งประเทศ ตอนนี้มีคำสั่งชัด ๆ จากท่านนายก หรือแนวนโยบายที่ชัดเจนจากรัฐบาลหรือยังที่จะหยิบ แผนเผชิญเหตุเหล่านี้มาซักซ้อม เพื่อให้ทั้งคนและเครื่องมีความพร้อมก่อนที่พายุ Soulik จะเข้ามา หรือเกิดเหตุภัยพิบัติในอนาคตครับ
ก็เป็น ๕ คำถามสุดท้ายจากการถามครั้งที่ ๒ ในส่วนของมาตรการระยะกลาง และระยะยาว ก่อนที่ครั้งที่ ๓ ถ้ามีส่วนที่ท่านรัฐมนตรีอาจจะยังตอบไม่ชัดเจน แล้วผมเหลือ เวลาอาจจะขอถามเก็บตกสักเล็กน้อยนะครับท่านประธาน ขอบคุณครับ