กฤษฐ์หิรัญ ชี้แนวทางจัดการน้ำยั่งยืน ยกบึงบอระเพ็ดเป็นแบบอย่าง

นายกฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี นครสวรรค์

เรียนท่านประธานสภา กระผม กฤษฐ์หิรัญ เลิศอุฤทธิ์ภักดี ผู้แทนราษฎรจังหวัดนครสวรรค์ เขตเลือกตั้งที่ ๑ คนปากน้ำโพ พรรคประชาชน วันนี้ขอมีส่วนร่วมในการอภิปรายในญัตติด่วนด้วยวาจา เรื่อง น้ำท่วมและมาตรการป้องกันแก้ไขปัญหาในอนาคต ผมขอพูดถึงกรณีการหน่วงน้ำ ในพื้นที่บึงบอระเพ็ดนะครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)

ผมขอแบ่งการอภิปรายเป็น ๓ ช่วงอย่างกระชับ ก็คือเล่าถึงเหตุการณ์สถานการณ์น้ำในปัจจุบันนะครับ จากการให้ข้อมูล ของ สทนช. แล้วก็ของกรมชลประทานผ่านกรรมาธิการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำนะครับ จากสไลด์นี้เป็นสถานการณ์ล่าสุด ก็คือวันนี้เองที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยามีเขื่อนหลักอยู่ ๔ เขื่อนก็คือ เขื่อนภูมิพลที่เก็บน้ำได้กว่า ๑๓,๐๐๐ ล้านลูกบาศก์เมตร ปัจจุบันมีกักเก็บน้ำที่ ๔๕ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนสิริกิติ์ที่ ๗๒ เปอร์เซ็นต์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดนที่ ๓๘ เปอร์เซ็นต์ และเขื่อนป่าสักที่ ๓๐ เปอร์เซ็นต์นะครับ เพื่อให้เข้าใจครับ จุดนี้เรียกว่า Flow การไหลของน้ำนะครับ ในจุดที่ C.2 ที่จริงเป็น Check Point สำคัญที่จังหวัดนครสวรรค์นะครับ ปัจจุบันอัตรา การไหลของน้ำอยู่ที่ ๑,๒๔๓ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที แต่หากจะให้ล้นตลิ่งจะอยู่ที่ประมาณ ๓,๖๖๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ปัจจุบันน้ำอยู่ต่ำกว่าตลิ่งประมาณ ๕ เมตรนะครับ เป็นอีกจุดหนึ่งก็คือที่เขื่อนเจ้าพระยานะครับ อยู่ที่ ๑,๒๐๐ ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ภาพนี้เป็นภาพเปรียบเทียบนะครับ ต้องขอบคุณทาง สทนช. เพราะว่ามีถามกันมาก เหลือเกินว่าน้ำปีนี้จะท่วมเหมือนปี ๒๕๕๔ หรือไม่นะครับ ก็มีข้อมูล ขอเล่าถึงแค่ ๒ ด้าน ก็คือเรื่องของในช่วงเวลานั้น วันนี้ในช่วงเวลานั้นมีพายุเข้ากว่า ๓ ลูกนะครับ ทั้งปีมีพายุเข้า ๕ ลูกนะครับ แต่เราคาดว่าปีนี้น่าจะมีพายุเขตร้อนเข้าประเทศไทยประมาณ ๑-๒ ลูก แล้วก็อีกเรื่องหนึ่งก็คือในเรื่องของปริมาณน้ำที่ฝนตกนะครับ แล้วก็เขื่อนที่กักเก็บตอนนั้น เวลานี้เขื่อนที่กักเก็บอยู่เหลือเพียง ๔,๒๙๕ ล้านลูกบาศก์เมตรนะครับ แต่ว่าในปัจจุบัน ยังเก็บได้อีก ๑๑,๓๔๘ ล้านลูกบาศก์เมตรนะครับ

ผมขอพูดถึงกรณีตัวอย่างบึงบอระเพ็ดนะครับ ก็คือ เรื่องของการจัดการน้ำ โดยเฉพาะเรื่องการหน่วงน้ำ พื้นที่บึงบอระเพ็ดเป็นพื้นที่ที่มีพื้นที่กว่า ๑๓๐,๐๐๐ ไร่ แล้วก็สามารถกักเก็บน้ำได้ถึง ๒๒๐ ล้านลูกบาศก์เมตร หรือกว่า ๑ ใน ๔ ของเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ผมขอสื่อสารเรื่องนี้ด้วยความชื่นชมกับทางต้นแบบการจัดการน้ำอย่างยั่งยืนของ บึงบอระเพ็ดนะครับ ในช่วงเวลา ๕ ปีนี้จะมีหน่วยงานของทางฝั่งภาคประชาชน แล้วก็ภาคประชาสังคม หน่วยงานรัฐทำงานอย่างมีส่วนร่วมในการจัดการน้ำนะครับ เรื่องนี้เป็นเรื่องขององค์กรผู้ใช้น้ำครับ ปัจจุบันมีองค์กรผู้ใช้น้ำในจังหวัดนครสวรรค์ ก็คือพื้นที่บึงบอระเพ็ดอยู่ ๕ ที่ ก็คือองค์กรผู้ใช้น้ำที่ตำบลเกรียงไกร ตำบลพระนอน ตำบลวังมหากร ตำบลพนมเศษและตำบลทับกฤชนะครับ เป็นการจัดการการใช้น้ำก็คือ คนพื้นที่ต้นน้ำก็คิดถึงคนปลายน้ำ คือทำงานอย่างมีส่วนร่วมและปัจจุบันจะเพิ่มพื้นที่ การใช้น้ำอีกกว่า ๔ องค์กรนะครับ องค์กรการใช้น้ำนี้มาจากข้อมูลตามกฎหมาย พ.ร.บ. ทรัพยากรน้ำแห่งชาติ เพื่อให้มีส่วนร่วมของภาคประชาชน เป็นข้อเสนอนะครับ อันนี้ เป็นพื้นที่หน่วงน้ำ พื้นที่แรกจะเป็นจุดราบลุ่มนะครับ จะเป็นจุดรับน้ำของแม่น้ำปิงกับแม่น้ำน่าน จุดนั้นจะเป็นโซนอำเภอเก้าเลี้ยว อำเภอชุมแสง รวมถึงอำเภอบรรพตพิสัย จุดที่ ๒ จะเป็นจุดลำน้ำที่บึงบอระเพ็ด เป็นข้อเสนอของทางภาคประชาชนนะครับ จุดที่เป็นหน่วงน้ำ จุดแรกก็คือรับน้ำปิงกับน่าน ก็คือให้มีการขุดลอกแหล่งน้ำที่ตื้นเขิน เชื่อมโยงเครือข่ายน้ำ ที่ครอบคลุม เพิ่มศักยภาพในการกักเก็บน้ำ ระบบบริหารจัดการน้ำที่ยั่งยืน แบ่งปัน และจัดสรรน้ำ ผ่านองค์กรผู้ใช้น้ำและสร้างระบบการสื่อสารและฐานข้อมูล ปัจจุบันมีข้อมูล อย่าง Thaiwater.net ซึ่งประชาชนและหน่วยงานต่าง ๆ สามารถเข้าไปใช้งานได้นะครับ ในส่วนของบึงบอระเพ็ดครับข้อเสนอให้มีการหน่วงน้ำ สร้างระบบผันน้ำจากบึงบอระเพ็ด ผ่านแม่น้ำน่านนะครับ ส่วนแม่น้ำน่านตอนบนมีการสร้างประตูระบายน้ำวังหมาเน่า ตามแผนงานที่มีแผนจากชลประทานแล้วนะครับ ๒. คือเชื่อมโยงโครงข่ายการใช้น้ำ ทั้งตอนบนตอนล่างนะครับ ๓. คือสร้างระบบสูบน้ำเข้าบึงบอระเพ็ดผ่านทางอำเภอแควใหญ่ ๔. สร้างคลองดักตะกอน ๕. คือขุดวังปลา หรือ Deep Pool ก็คือน้ำที่มันเหือดแห้งลง Deep Pool ที่ขุดลึกลงไปจะสามารถให้สัตว์น้ำเข้าไปอยู่ได้นะครับ แล้วก็เรื่องถัดไปก็คือ มีขุดบ่อล่อปลาหรือขุดบ่อขนมครกเพื่อให้เกษตรกรได้กักเก็บน้ำไว้ใช้ในการเกษตรนะครับ และสุดท้ายก็คือสร้างแหล่งกักเก็บน้ำในพื้นที่ของบึงบอระเพ็ดครับ

ท้ายนี้ครับ ผมเชื่อว่าหากมีการบริหารจัดการน้ำที่ดีอย่างตัวอย่างที่บึงบอระเพ็ด ผ่านข้อเสนอ ผ่านความร่วมมือของภาคประชาสังคมและหน่วยงานรัฐผมเชื่อเหลือเกินว่า การบริหารจัดการที่ยั่งยืนนี้จะเป็นต้นแบบที่ดีให้พื้นที่อื่น ๆ นำแนวคิดนี้ในการมีส่วนร่วม ไปใช้ต่อไปครับ ขอบพระคุณครับ