รอมฎอน หารือเหตุระเบิดมูโนะ ชี้ปัญหาความมั่นคง-เรียกร้องเยียวยาอย่างยั่งยืน

อัสสลามุอะลัยกุม วะเราะมะตุลลอฮิ วะบะเราะกาตุ ขอความสันติมีแด่ท่านประธาน และสมาชิกทุกท่านนะครับ ผม รอมฎอน ปันจอร์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคก้าวไกล แบบบัญชีรายชื่อ ผมขอเรียนด้วยวาจาอีกครั้งหนึ่งนะครับ ผมถือว่าโศกนาฏกรรมที่มูโนะครั้งนี้เป็นเรื่องใหญ่ แล้วก็ดีใจมากครับที่ทางคุณอามินทร์ สส. ในพื้นที่ได้เป็นคนที่กล่าวเปิดนำเสนอญัตตินี้ ร่วมกันกับเรานะครับ ผมอยากจะไปเร็ว ๆ เลยนะครับ เพื่อที่จะกระชับเวลา ขอ Slide ด้วยครับ

(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Clip ภาพ)

ประเด็นของเหตุการณ์ที่มูโนะ ทำให้เราเห็นหลายเรื่องครับ ความมั่นคงปลอดภัยของใคร เป็นประเด็นที่ผมอยากจะตั้งขึ้นมา เพื่อเปิดประเด็นให้สมาชิกเพื่อน ๆ สมาชิกทุกท่านได้พิจารณาถึงผลกระทบของเหตุการณ์นี้ แล้วก็พิจารณาถึงข้อเสนอให้กับรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องนะครับ หน้าต่อไปครับ ประเด็นอยู่ตรงนี้ครับ เหตุการณ์ระเบิดโกดังพลุไม่ใช่แค่สร้างความเสียหายให้กับชีวิต และทรัพย์สินของพี่น้องประชาชนในพื้นที่เท่านั้นนะครับ แต่ยังได้เปิดโปง และเผยให้เห็น โฉมหน้าที่แท้จริงของกิจกรรมสีเทาที่ซุกซ่อนอยู่ใต้พรมในเมืองชายแดน และพื้นที่ ความมั่นคงสูงอย่างนี้ด้วย คำถามที่ควรจะต้องคิดใคร่ครวญต่อจากนี้ก็คือว่า รัฐควรให้ ความสำคัญกับความมั่นคงปลอดภัยของใครบ้าง Slide ต่อไปครับ ผมเอาภาพนี้มาเพื่อทำให้ เห็นว่าความปลอดภัย ความมั่นคงในชีวิตของผู้คนในชายแดนใต้ในมูโนะเปราะบางขนาดไหน นี่ก็คืนที่ ๒ ของเธอคนนี้กับลูก ๆ ของเธอทั้ง ๓ คน เธอตั้งที่พักอยู่หน้าบ้านของเธอ ที่ถูกทำลาย เป็นเพียงไม่กี่ครอบครัวในคืนวันนั้นที่ยังอยากจะอยู่ใกล้ ๆ บ้านของตัวเอง คืนนี้ เราจะนอนนอกบ้านกันนะลูก นี่คือสิ่งที่เธอพูดกับลูกของเธอ Slide ถัดไปครับ ผมคงจะ ไม่สรุปย่อแล้ว เมื่อสักครู่ท่านอามินทร์ได้ไล่เลียงให้เห็นถึงสถานการณ์พื้นฐาน ผมอยากจะ ชี้ให้เห็นบางประเด็นครับ ผู้เสียชีวิตที่มีอายุน้อยที่สุดวัย ๘ เดือนเท่านั้น ผมอยากจะเอ่ยชื่อเธอ อมีลีน ดอเลาะ Slide ถัดไปครับ หลุมมันใหญ่มากครับทุกท่าน นี่คือภาพรวม ภาพกว้างของเหตุการณ์ ราบคาบเป็นหน้ากลอง ผมเจอคนหนึ่งในที่เกิดเหตุตอนผมลงพื้นที่เขาบอกว่าเหมือนอยู่ใน ยูเครน เหมือนอยู่ในสงคราม ทุกท่านทราบดีว่าชายแดนใต้อยู่ในเหตุการณ์ความไม่สงบมา ตลอดเกือบ ๒๐ ปี นี่เป็นเหตุการณ์ที่ไม่เคยเกิดขึ้นขนาดนี้มาก่อน Slide ถัดไปครับ ซ้ายคือ ก่อน ขวาคือหลัง Slide ถัดไปครับ แผนที่จุดเกิดเหตุ เรามีทั้งจุดเกิดเหตุ อันนี้มาจาก Google map แล้วก็เป็นข้อมูลของเจ้าหน้าที่ แล้วเราก็พบว่ามีโกดังอื่น ๆ อยู่ด้วย Slide ถัดไปด้วยครับ ผมไปเจอประทัด มีใบบอกลักษณะของสินค้า เดินทางจากเมืองจีน เข้าแหลมฉบัง อันนี้จากข้อมูลที่เราพบ แล้วก็เดินทางผ่านเส้นทางต่อเนื่องเข้าสู่พื้นที่ ความมั่นคงในจังหวัดชายแดนภาคใต้นับพันกิโลเมตร เราก็จะพบว่าสินค้าเหล่านี้ผ่านเส้นทาง น่าจะผ่านด่านตรวจ น่าจะผ่านหลายช่องทาง จนกระทั่งมาถึงตรงชายแดนมาเลเซีย ก่อนที่จะข้ามแม่น้ำโก-ลกเข้าไปในมาเลเซีย นี่คือบ้านของอมีลีน เมื่อสักครู่คุณอามินทร์บอก ว่าหลักเกณฑ์ที่ควรจะเป็นคือมันต้องมีระยะห่างที่มากกว่านี้ทุกท่านดูเส้นสีเหลืองคือ หลังบ้านของอมีลีน เส้นสีแดงคือโกดังที่ระเบิด อมีลีนกระเด็นออกมาจากบ้านของเธอ Slide ถัดไปครับ คำถามก็คือตำรวจ และเจ้าหน้าที่ไม่รู้ได้อย่างไร ผมเอา Google Earth เลยครับ Google Earth บอกว่าเส้นทางจากจุดที่เป็นโกดังใหญ่โตกับ สภ. มูโนะ ห่าง ๗๐๐ เมตร เดิน ๘ นาที คำถามนี้เกิดขึ้นหลังเกิดเหตุใหญ่เลยครับ ไม่ใช่ว่าเจ้าของโกดัง อยู่ไหนเท่านั้น แต่มีคำถามใหญ่เลยครับว่า เป็นไปได้อย่างไรที่เจ้าหน้าที่จะไม่รู้ อันนี้ก็จะ ชี้ให้เห็นว่าเป็นอย่างนี้ Slide ถัดไปครับด้วยความรวดเร็ว นี่คือจาก Google Map ครับ นี่คือหน้าตาของโกดังที่ว่านั้นเมื่อไม่กี่เดือนที่ผ่านมา โกดังนี้ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อ จริง ๆ แล้ว รวบรวมเอาบรรดาของที่อยู่ในที่ต่าง ๆ เข้ามาอยู่ในที่เดียวกันเพื่อป้องกันน้ำท่วม Slide ถัดไปครับ ตลาดมูโนะ ต้องขอพูดอย่างตรงไปตรงมา แล้วก็ชี้ให้เห็นว่าลักษณะพื้นฐาน ของมูโนะของตลาดชายแดนนี้ และวิถีชีวิตผู้คนนั้นเชื่อมโยงถึงกัน เป็นตลาดชายแดน เป็นจุดหมายปลายทางของนักท่องเที่ยว แล้วก็ผู้คนที่อยู่ที่นั่นใกล้ชิดแนบสนิทกับ การค้าชายแดน แล้วพูดกันตรง ๆ ก็คือแบบเลี่ยงภาษี แบบหนีภาษีนั่นเอง แต่ของหนีภาษีนั้น มันแทรกตัวอยู่ในทั้งวิถีชีวิตของผู้คน ระบบราชการ เครือข่ายธุรกิจ และผู้มีอิทธิพล ธุรกิจสีเทา ๒ สีที่ผมนิยามก็คือ สีเทาเรียกว่าเทาขาว เทาขาวคือสินค้าอุปโภคบริโภค ที่ไม่ทำร้าย ไม่ทำลายชีวิตของคน และเทาดำ ซึ่งผมก็พบคำบอกเล่าอย่างกระซิบกระซาบ อย่างระมัดระวังของผู้คนว่าที่มูโนะเองก็มีเทาดำในความหมายที่เป็นพวกยาเสพติด และสิ่งผิดกฎหมายเหล่านั้นด้วย ภัยพิบัติในมูโนะมีเยอะครับ ผมชี้ให้เห็นตัวโกดัง ดอกไม้เพลิงเป็นระเบิดเวลาที่ตั้งอยู่กลางชุมชนได้อย่างไร เจ้าหน้าที่รัฐไม่รู้เห็นได้อย่างไร ปัญหาของการอนุญาต การควบคุม กำกับดูแลตามกรอบกฎหมายต่าง ๆ ซึ่งเพื่อนสมาชิก ของพรรคก้าวไกลจะอภิปรายหลังจากนี้นะครับว่า เรามีกรอบกฎหมายเยอะแยะมากมาย แต่มันไม่สามารถทำงานที่จะปกป้องชีวิต และสร้างความปลอดภัยให้กับผู้คนอย่างไร ความกังวลใจที่ผมพบในพื้นที่ก็คือ คำถามที่ว่ามันจะจบเหมือนตอนคดีปี ๒๕๕๙ หรือเปล่า ตอนนั้นมีการเปิดแสดงใหญ่โตโดย กอ.รมน. ภาค ๔ ส่วนหน้า บุก ค้น ตรวจสอบ แล้วก็ มีการฟ้องคดี แต่ท้ายที่สุดอัยการไม่ฟ้อง และจะสามารถสาวหาผู้รับผิดชอบได้ครบถ้วน หรือไม่นะครับ นี่คือคำถามที่ผู้คนในพื้นที่ตั้งคำถามกันนะครับ

ต่อไปครับ ที่นั่นเงินส่วยครับ เราเรียกกันในภาษามาลายูว่า เดอะริรายกัง รายกังในความหมายนี้เป็นภาษาที่มาจากภาษาไทยครับ เหมือน List รายการ เงินรายการ ที่จะต้องมีการจ่าย ข้อมูลในพื้นที่นี่น่าตกใจมากครับ จริงเท็จเช่นไรผมอยากรบกวน ทางเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องอยากให้รัฐบาลกำชับ ดูแล สร้างความกระจ่างในเรื่องนี้ สินบน ที่เกี่ยวข้องไม่น้อยกว่า ๒๐ หน่วยงาน ทั้งระดับพื้นที่ ระดับอำเภอ จังหวัด ภาค และหน่วยงานส่วนกลาง กลายเป็นมูโนะนี่ไม่ต่างกับศูนย์ราชการเลยนะครับ เป็นที่รวมของ บรรดาหน่วยงานราชการต่าง ๆ ที่รับประโยชน์จากธุรกิจสีเทาเหล่านี้ มีการตั้งคำถาม มีตั้งประเด็นด้วยนะครับว่า มีส่วยนักการเมืองด้วย ผมพบว่าความอึดอัดของผู้คนหลังจาก เหตุการณ์มี ๒ แบบ นอกจากความอึดอัด อัดอั้นตันใจจากผลกระทบซึ่งหน้าที่พวกเจอแล้ว การเปิดเผยเรื่องราวที่อยู่ใต้พรมเหล่านี้ก็ยากที่จะอธิบายต่อคนนอกอย่างผมนะครับ ทีนี้ประเด็นที่ควรต้องเตรียมเอาไว้ก็คือการฟื้นตัว และปรับตัวของเครือข่ายธุรกิจสีเทา หลังจากเหตุการณ์นี้ ตอนนี้เป็นประเด็นสำคัญมากที่กลายเป็นที่ถกเถียงกันนะครับ

ต่อไปครับ การเยียวยาครับ เดี๋ยวจะมีเพื่อนสมาชิกของก้าวไกลอภิปราย เพิ่มเติม แต่ผมพูดนิดหน่อยนะครับตรงเรื่องของการเยียวยาจิตใจที่น่าจะต้องมีการทำงาน ในระยะยาว และท้ายสุดโจทย์ที่สำคัญที่สุดที่นอกเหนือจากการรับมือเฉพาะหน้า ซึ่งเมื่อสักครู่นี้ท่านอามินทร์ได้อภิปรายไปบ้างแล้ว เรื่องใหญ่กว่านี้ก็คือเราจะฟื้นฟูเมืองมูโนะ ขึ้นมาใหม่ได้อย่างไร เมืองในความหมายนี้คือชุมชน ตลาด และวิถีชีวิต มันหมายถึงบ้าน และมันหมายถึงพื้นที่ทำกินด้วย นี่คือโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลน่าจะต้องเตรียมรับมือ ในระยะยาวนะครับ

ต่อไปครับ ปัญหาก็คือเราอยู่ในพื้นที่ที่มีความมั่นคงสูงเราพบว่า ความไว้วางใจต่ออำนาจรัฐมีอยู่อย่างจำกัดมากครับ และการละเมิดบรรดากฎหมายปกติ ที่ควรจะต้องทำเพื่อรักษาความปลอดภัยของพี่น้องประชาชนมันก่อให้เกิดวิกฤติความเชื่อมั่น ต่ออำนาจรัฐด้วย

สุดท้ายครับ Slide ถัดไปครับ คำถามที่ควรต้องถามคือเป็นความมั่นคง ของใครกันแน่ที่เรามีมาตรการด้านความมั่นคงเยอะแยะมากมาย มีกำลังพลเยอะแยะ มากมาย แต่ท้ายสุดถ้าเป้าหมายคือความปลอดภัย และเหตุใดชีวิตพลเรือน เหตุใดชีวิตของ ผู้คนธรรมดาถึงไม่ได้รับการปกป้องดูแลขนาดนี้ กฎอัยการศึกมาตรการต่าง ๆ จะมีประโยชน์ อะไรถ้าไม่สามารถที่จะคุ้มครองเรื่องพื้นฐานได้จากกฎหมายพื้นฐานที่ควรจะต้องมีการบังคับ ใช้ได้ ทำไมชีวิตของผู้คนถึงมีราคาถูกอย่างนี้ ผมอยากให้เพื่อน ๆ สมาชิกช่วยกันอภิปราย เพื่อเสนอแนะทางออก เสนอแนะให้กับรัฐบาล และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในประเด็นนี้ครับ ขอบพระคุณครับ