อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด หารือแนวทางแก้ไขปัญหาภัยแล้งที่เกิดจากปรากฏการณ์เอลนีโญ โดยชี้แจงถึงผลกระทบจากปริมาณฝนที่ต่ำกว่าค่าปกติ อุณหภูมิที่สูงขึ้น และผลผลิตทางการเกษตรที่ลดลง กระทบต่อคุณภาพชีวิตและเศรษฐกิจโดยรวม พร้อมเสนอให้เร่งวางแผนรับมืออย่างยั่งยืนโดยเน้นการสำรองน้ำ ใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ พัฒนาน้ำบาดาลร่วมกับการปลูกป่า เพื่อแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำและมลภาวะฝุ่นพิษในระยะยาว
ท่านประธานที่เคารพ กระผม อนุสรณ์ เอี่ยมสะอาด สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรแบบบัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ต่อแนวทางของการแก้ไขปัญหาภัยแล้งอันเนื่องมาจากปรากฏการณ์ El Nino ท่านประธานครับ ถ้าจะพูดถึงเรื่องปรากฏการณ์นี้อธิบายสั้น ๆ ง่าย ๆ ไว ๆ ก็ต้องว่าเป็นเรื่องของปรากฏการณ์ ลมเปลี่ยนทิศ แม้ว่าจะไม่ใช่ลมของหนุ่ม กะลา แต่ว่าลมเปลี่ยนทิศครั้งนี้ส่งผลใหญ่หลวง กระทบต่อคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชน ผมขอ Slide ด้วยครับ
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิด Presentation)
ปรากฏการณ์ El Nino สาเหตุเกิดจากกระแสลมที่มีกำลังอ่อนและเปลี่ยนทิศทางพัดจากมหาสมุทรแปซิฟิก ตะวันออกไปตะวันตกอ่อนกำลังผิดปกติ ทำให้กระแสน้ำอุ่นไหลย้อนกลับไปยังอเมริกาใต้ ผลกระทบต่อประเทศไทยทำให้สภาพอากาศผันแปรผิดปกติ ทำให้ปริมาณฝนของประเทศ ไทยมีแนวโน้มว่าจะต่ำกว่าปกติ โดยเฉพาะฤดูร้อนและต้นฤดูฝน ในขณะที่อุณหภูมิ ของอากาศจะสูงกว่าปกติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกรณีที่ El Nino มีขนาดรุนแรงก็จะส่ง ผลกระทบชัดเจนมากยิ่งขึ้น นี่คือความสำคัญของปัญหาและสาเหตุของปรากฏการณ์นี้ ปี ๒๕๖๖ มีแนวโน้มว่าฝนจะน้อยกว่าปี ๒๕๖๕ เกิน ๑๐๐ เปอร์เซ็นต์ จากข้อมูลนี้เราต้อง คิดเตรียมการวางแผน แม้ว่าจะเป็นสถานการณ์ที่อยู่ในภาวะกระชั้นชิด แต่เริ่มคิดวันนี้ เริ่มเตรียมการวันนี้ ก็จะสามารถทุเลาเบาบางปัญหาเรียกว่าหนักเป็นเบา ทุเลาเป็นหาย ท่านประธานครับ การคาดหมายฝนรายเดือนของประเทศไทยตั้งแต่เดือนกันยายน ๒๕๖๖ ถึงเดือนกุมภาพันธ์ ๒๕๖๗ ของกรมอุตุนิยมวิทยา ผม Highlight เดือนกันยายน ๒๕๖๖ ปริมาณฝนน้อย เดือนตุลาคม ๒๕๖๖ บริเวณประเทศไทยจะมีฝนโดยรวมต่ำกว่าค่าปกติ เดือนพฤศจิกายน ๒๕๖๖ ปริมาณฝนรวมของประเทศไทยก็จะมีปริมาณฝนใกล้เคียง แล้วก็ลดต่ำกว่าค่าปกติ เดือนธันวาคมฝนก็น้อย เดือนมกราคมก็ต่ำกว่าค่าเฉลี่ย เดือนมกราคม ๒๕๖๗ บริเวณประเทศไทยจะมีผลรวมต่ำกว่าค่าปกติ กล่าวโดยสรุป เดือนกันยายน เดือนตุลาคม เดือนพฤศจิกายน เดือนธันวาคม เดือนมกราคม เดือนกุมภาพันธ์ ประเทศไทยจะมีฝนต่ำกว่าค่าเฉลี่ยปกติ ปริมาณน้ำใช้การของอ่างเก็บน้ำ ขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ ดูตรงกลาง ๆ น้ำใช้การทั้งประเทศน้อยกว่า ๕,๐๒๖ ล้านลูกบาศก์เมตร นี่ทั้งประเทศนะครับ ถ้าไปแยกดูภาคเหนือก็ต่ำ ภาคตะวันตก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก น้ำน้อยครับ การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ที่มีผลกระทบต่อการขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค กระทบต่อวิถีชีวิตของพี่น้องเกษตรกร และผลกระทบต่อเนื่องอื่น ๆ นั้น ถ้าจะแยกเป็นหัวข้อแบบชี้ชัด ๆ
ประการที่ ๑ ได้รับผลกระทบปัญหาภัยแล้งมีความรุนแรงขึ้น ฝนจะทิ้งช่วง นานขึ้น
ประการที่ ๒ ปริมาณน้ำในแหล่งน้ำผิวดินลดลงอย่างรวดเร็วและลดลง อย่างมีนัยสำคัญ
ประการที่ ๓ อุณหภูมิจะสูงขึ้น ส่งผลต่อการเติบโตของผลผลิตทางการเกษตร นี่ละครับ เด็ดดอกไม้สะเทือนถึงดวงดาว
ประการที่ ๔ ผลผลิตทางการเกษตรจะลดน้อยลง ส่งผลต่อภาพรวมของ สภาพทางเศรษฐกิจของประเทศไทย
แนวทางการแก้ปัญหาภัยแล้งอันเนื่องมาจากปรากฏการณ์ El Nino ผมสรุป มาสัก ๓ ประการด้วยกัน
ประการที่ ๑ เราถึงเวลาจะต้องเตรียมพื้นที่สำรองน้ำและวางแผนการใช้น้ำ ให้กับเกษตรกร เพื่อให้ปัญหาการขาดแคลนน้ำส่งผลกระทบต่อเกษตรกรให้น้อยที่สุด และจัดการกับปัญหาฝนทิ้งช่วงอย่างยั่งยืน
ประการที่ ๒ เราจะไปหาแหล่งน้ำบาดาลขนาดใหญ่ที่มีศักยภาพทั้งปริมาณ และคุณภาพเพื่อแก้ปัญหาเชิงรุกต่อสถานการณ์ El Nino ที่จะส่งผลกระทบในระยะยาว ท่านประธานครับ เพื่อนสมาชิกอาจจะมีคำถามว่าทำไมเราไม่ทำฝนเทียม ต้องขอกราบเรียน วันนี้ถ้าเราใช้งบประมาณเพื่อการทำฝนเทียมนั้นเราไม่สามารถจะคาดการณ์หรือวิเคราะห์ ความแม่นยำของงบประมาณที่ลงทุนไปได้ ถามต่อครับ ทำไมเราไม่สร้างอ่างกักเก็บน้ำ ผมมีสถิติและตัวเลขครับ อ่างเก็บน้ำที่สามารถเก็บกักน้ำได้ไม่เกิน ๑๐ ล้านลูกบาศก์เมตร เราต้องใช้งบประมาณสูงถึง ๑,๕๐๐ ล้านบาท หมายความว่าอะไรครับ หมายความว่า เราลงทุนไป ๑,๕๐๐ ล้านบาท แลกกับการได้ภาชนะ ชื่อก็บอกนะครับว่าเป็นอ่างกักเก็บน้ำ แล้วกรณีภาชนะรั่วหรืออ่างรั่วก็ส่งผลกระทบต่อพี่น้องประชาชน พี่น้องเกษตรกร และฝน ไม่ตกอีกนี่นะครับ ลงทุน ๑,๕๐๐ ล้านบาท ก็ได้ภาชนะมาเปล่า ๆ เพราะฉะนั้นเราก็ ไม่แนะนำ เราไปดูน้ำที่ทั่วโลกเขาใช้ แต่ประเทศไทยนั้นอาจจะไม่ได้ให้ความสำคัญก็คือ น้ำบาดาล เราไปดูสัดส่วนน้ำในโลกมีน้ำเค็มอยู่ ๙๗ เปอร์เซ็นต์ น้ำจืด ๓ เปอร์เซ็นต์ ในอัตราส่วนน้ำบาดาลต่อน้ำผิวดินเท่ากับ ๓๐ เท่า แปลว่าอะไรครับ แปลว่าถ้าเราให้ ความใส่ใจในการพัฒนาศักยภาพน้ำบาดาลในประเทศไทย ปริมาณน้ำบาดาลกักเก็บ ๑.๑๓ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณน้ำเพิ่มเติม ๗๒,๙๘๑ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณน้ำบาดาลที่สามารถนำมาใช้ได้ ๔๕,๓๘๖ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณการใช้ น้ำบาดาล ๑๔,๗๔๑ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ปริมาณน้ำบาดาลที่คงเหลือ ๓๐,๖๔๔ ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี
ผมกำลังจะสรุปในตอนท้ายว่าถ้าเรามุ่งเน้นในการเสริมศักยภาพในการนำเอา น้ำบาดาลซึ่งเป็นแหล่งน้ำใต้ดินขึ้นมาใช้ เปรียบเทียบกับอ่างกักเก็บน้ำ ๑,๕๐๐ ล้านบาทนั้น ได้ภาชนะมาอันหนึ่งครับ แต่ว่าการสำรวจเพื่อการขุดเจาะน้ำบาดาลใช้งบประมาณไม่กี่แสน ละครับ เจอแล้วเจอเลย และเมื่อเราได้นำจากแหล่งน้ำบาดาลที่มีคุณภาพแล้วเราสามารถ จะพัฒนาต่อยอดในการเกษตรได้ เช่น เราสามารถนำไปปลูกป่าได้ ท่านประธานครับ เพื่อนสมาชิกครับ เราไม่เคยได้ยินข่าวว่าพื้นที่ที่มีป่ามาก เช่น บริเวณอุทยานแห่งชาติ เขาใหญ่มีปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 เพราะป่าคือผืนอัญมณีที่ดูดซับน้ำฝนที่ร่วงหล่นลงมาจากฟ้า ดังนั้นถ้าเรามีผืนป่ามาก ๆ อากาศก็จะมีความชุ่มชื้น ปัญหาฝุ่นพิษ PM2.5 ก็จะหมดไป กล่าวโดยสรุป พัฒนาศักยภาพแหล่งน้ำบาดาลและน้ำใต้ดินมาใช้ควบคู่กับการปลูกป่า เพื่อสร้างและลดมลภาวะ และจะนำไปสู่การเยียวยาภาวะภัยแล้งจาก El Nino กราบขอบพระคุณครับ