สภาร่างรัฐธรรมนูญ · ครั้งที่ ๔๐ · ๖ กรกฎาคม ๒๕๕๐

จำนวนสมาชิกที่มาประชุมทั้งหมดที่ลงชื่อไว้เมื่อเลิกประชุม ๙๘ คน
นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านสมาชิก ที่เคารพครับ ขณะนี้มีสมาชิกมาประชุมครบองค์ประชุมแล้วนะครับ จำนวน ๙๗ ท่าน นะครับ ผมจึงขอเป่ดการประชุมเพื่อดำเนินการประชุมตามระเบียบวาระ

ระเบียบวาระที่ ๑ เรื่องที่ประธานจะแจ้งต่อที่ประชุม ไม่มีนะครับ

ระเบียบวาระที่ ๒ เรื่องลงมติเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบร่างรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช .... ทั้งฉบับ ซึ่งเราได้พิจารณาทบทวนไปเรียบร้อย เมื่อวานนี้นะครับ ในวันนี้จะเปึนการพิจารณาเพื่อลงมติว่า จะให้ความเห็นชอบหรือไม่ เห็นชอบด้วยกับร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช .... ซึ่งการพิจารณา ในวาระนี้ไม่มีการอภิปราย เนื่องจากรัฐธรรมนูญและข้อบังคับไม่ได้กําหนดหลักเกณฑ์และวิธีการลงมติไว้ หากการลงมติโดยใช้เครื่องออกเสียงลงคะแนนตามข้อบังคับ ข้อที่ ๖๓ (๑) และผล การลงมติให้ใช้เสียงข้างมากตามข้อบังคับ ข้อ ๖๑ แล้ว อาจจะไม่เหมือนกับการลงมติ ในขั้นสุดท้ายนะครับ ของการแก้ไขเพิ่มเติมร่างรัฐธรรมนูญตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ในอดีต แต่จะไม่เหมือนกับการลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญทั้งฉบับที่เคยทํามาก่อน ดังนั้น อาศัยข้อบังคับ ข้อที่ ๑๖๐ ผมจึงขอปรึกษาที่ประชุมว่า จะของดใช้ข้อบังคับ ข้อ ๖๑ และ ข้อ ๖๓ (๑) เปึนการชั่วคราว เพื่อขอใช้หลักเกณฑ์และวิธีการลงมติตามธรรมเนียม และประเพณีแนวทางการปฏิบัติที่ผ่านมา ซึ่งใช้วิธีการเรียกชื่อและลงคะแนนโดยเป่ดเผย และต้องมีคะแนนเสียงเห็นชอบมากกว่ากึ่งหนึ่งของจำนวนสมาชิกทั้งหมด จะมีสมาชิก ท่านใดเห็นเปึ้นอย่างอื่นหรือไม่ครับ เชิญครับ ท่านสุนทรครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม นายสุนทร์ จันทร์รังสี่ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ขอเรียนเสนอว่า เนื่องจากในเหตุการณ์ที่ผ่านมา รวมทั้งการสื่อสารมวลชนระดมกล่าวกันถึงขนาดที่ในสภาเมื่อสักครู่ก่อนเข้าห้องก็จะ พูดกันในทำนองว่า จะรับ หรือ ไม่รับ บางคนแม้กระทั่งสื่อสารมวลชนก็พูดแต่เพียงว่า รับหรือไม่รับ เพื่อให้ถูกต้องและสอดคล้องกับการลงประชามติ ซึ่งในบัตรเลือกตั้งก็ระบุว่า มีเพียงว่า เห็นชอบ หรือ ไม่เห็นชอบ จึงขอให้ท่านประธานกำหนดให้สมาชิกในสภาแห่งนี้ ได้กล่าวเพียงแต่คำว่า เห็นชอบ หรือ ไม่เห็นชอบ เท่านั้น ขอเรียนเสนอเช่นนี้ครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ท่านสมาชิก ที่ขอหารือคงเปึนไปตามนั้นนะครับ ไม่มีใครเห็นเปึ้นอย่างอื่นนะครับ

(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)

แต่ผมหารือขั้นนี้ ว่าจะใช้วิธีที่ขอให้ออกเสียงโดยเรียกชื่อและลงคะแนนโดยเป่ดเผยนะครับ ในขั้นนี้นะครับ ไม่มีความเห็นเปึนอย่างอื่น ถึงขั้นที่ออกเสียง เดี๋ยวจะให้ออกเสียงตามที่ท่านเสนอแนะ ในการหารือขั้นต่อไปนะครับ เพราะฉะนั้นในขั้นนี้ ถ้าไม่มีใครเห็นเปึนอย่างอื่น ถือว่าที่ ประชุมเห็นชอบด้วยการออกเสียงลงคะแนนตามที่ว่านะครับ ไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของ

จำนวนสมาชิกนะครับ ในที่ประชุม และให้งดใช้ข้อบังคับ ข้อ ๖๑ และ ข้อ ๖๓ (๑) ได้ นะครับ ของดใช้ข้อบังคับข้อ ๖๑ และ ข้อ ๖๓ (๑) นะครับ
(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)
นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ดังนั้น ขอดำเนินการประชุมต่อนะครับ ถ้าไม่เห็นเปึ้นอย่างอื่นนะครับ เปึนมติ ผมขอกำหนด หลักเกณฑ์และวิธีการออกเสียงลงคะแนน ดังนี้ จะขอตั้งกรรมการจำนวน ๕ ท่าน เพี่อ ทำหน้าที่ควบคุมการตรวจนับคะแนน ในการลงคะแนนนั้นจะขอให้เลขาธิการอ่านรายชื่อ สมาชิกตามลำดับอักษร เมื่อเลขาธิการอ่านชื่อสมาชิกท่านใดให้ท่านยืนขึ้นและออกเสียง ลงมติว่า เห็นชอบ หรือ ไม่เห็นชอบ หรือ งดออกเสียง เปึน ๓ อย่างนะครับ

(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)

ไม่มีความเห็น เปึ้นอย่างอื่นนะครับ ผมจะขอตั้งกรรมการครับ ขอเชิญท่านสมาชิกผู้มีรายชื่อต่อไปนี้เปึ้น กรรมการตรวจนับคะแนน ท่านแรก ท่านเสริมเกียรติ วรดิษฐ์ ครับ ท่านสุนทรว่าอย่างไร ท่านเสริมเกียรติข้างหน้าเลยครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญที่เคารพ กระผม สุนทร จันทร์รังสี สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ที่ท่านประธานกล่าวว่า มีสิทธิที่จะแสดงตัว ไม่ออกเสียงด้วยนั้น กระผมอยากจะหารือว่าจะทําได้หรือ เพราะในการลงประชามติ ที่จะมีกับประชาชนทั่วประเทศก็มีเฉพาะ เห็นชอบ หรือ ไม่เห็นชอบ เท่านั้น ในช่องที่ว่า ไม่ออกเสียง หรือ ไม่ลงมติ หรือไม่อะไรทั้งนั้น ก็จะไม่มี คือมี ๒ ช่อง เห็นชอบ กับ ไม่เห็นชอบ แล้วสภาแห่งนี้จะปฏิบัติที่จะไม่สอดคล้องกับบัตรลงประชามติได้หรือ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านครับ ผมเข้าใจ ว่า เขามีสิทธิจะงดออกเสียงนะครับ นะครับท่านครับ เพราะฉะนั้นเขาสามารถจะ ๑. เห็นชอบ ๒. ไม่เห็นชอบ แล้วเขาก็ของดออกเสียงนะครับ เวลาเราโหวตเราก็ทำอย่างนั้น เชิญท่านพิเชียรครับ

นายพิเชียร อํานาจวรประเสริฐ

กราบเรียนท่านประธานสภาร่าง รัฐธรรมนูญที่เคารพนะครับ กระผม พิเชียร อำนาจวรประเสริฐ นะครับ กระผมคิดว่า ในการออกเสียงครั้งนี้นี่นอกจากจะใช้คําว่า เห็นชอบ ไม่เห็นชอบ แล้วนี่ ยังจะต้องมี งดออกเสียง ได้ด้วยครับ ท่านประธานครับ เพื่อให้ตรงตามระเบียบข้อบังคับของสภาครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ผมคิดว่า มี ๓ อย่างนะครับ ท่านครับ ท่านสมาชิกครับ คงให้สมาชิกเรามีสิทธิออกเสียงได้ ๓ ทาง นะครับ ลงมติได้ ๓ ทางนะครับ ท่านไม่มีความเห็นเปึนอย่างอื่นนะครับ

(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)

ผมจะดำเนินการ ต่อนะครับ กรรมการท่านที่ ๒ ครับ เชิญท่านอาจารย์จรัส สุวรรณมาลา ครับ ท่านที่ ๓ เชิญคุณกรรณิการ์ บรรเทิงจิตร ครับ ท่านที่ ๔ เชิญคุณวีนัส ม่านมุงศิลปี ครับ ท่านที่ ๕ เชิญท่านอาจารย์รุจิรา เตชางกูร เชิญครับ ข้างหน้าเลยนะครับ ถ้ากรรมการพร้อมแล้ว จะได้ดําเนินการนะครับท่านครับ ให้ครบทั้ง ๕ ท่านก่อนครับ ครบทั้ง ๕ ท่านก่อนนะครับ ขอให้ทางกรรมการหารือกันให้เรียบร้อยนะครับ กับทางเจ้าหน้าที่ จะแบ่งกันอย่างไร นะครับ เพราะเดี๋ยวท่านต้องช่วยกัน

(คณะกรรมการตรวจนับคะแนนเข้าประจำที่)

กรรมการครับ กรรมการพร้อมหรือยังครับ ๕ คน ท่านรุจิราพร้อมแล้วนะครับ เชิญท่านเลขาดำเนินการ ครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑. ผู้ช่วยศาสตราจารย์กนก โตสุรัตน์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์กนก โตสุรัตน์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒. นางกรรณิการ์ บรรเทิงจิตร

นางกรรณิการ์ บรรเทิงจิตร

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓. นายกฤษฎา ให้วัฒนานุกูล

นายกฤษฎา ให้วัฒนานุกูล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔. นายกล้านรงค์ จันทิก

นายกล้านรงค์ จันทิก

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕. นายการุณ ใสงาม

นายการุณ ใสงาม

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖. รองศาสตราจารย์กิตติ ตีรเศรษฐ์

รองศาสตราจารย์กิตติ ตีรเศรษฐ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗. ศาสตราจารย์เกริกเกียรติ พิพัฒน์เสรีธรรม

ศาสตราจารย์เกริกเกียรติ พิพัฒน์เสรีธรรม

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘. นายเกียรติชัย พงษ์พาณิชย์

นายเกียรติชัย พงษ์พาณิชย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙. นายคมสัน โพธิ์คง

นายคมสัน โพธิ์คง

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๐. นายจรัญ ภักดีธนากุล

นายจรัญ ภักดีธนากุล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๑. ศาสตราจารย์จรัส สุวรรณมาลา

ศาสตราจารย์จรัส สุวรรณมาลา

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๒. นายจุตินันท์ ภิรมย์ภักดี

นายจุตินันท์ ภิรมย์ภักดี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๓. ศาสตราจารย์เจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์

ศาสตราจารย์เจริญศักดิ์ โรจนฤทธิ์พิเชษฐ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๔. รองศาสตราจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง

รองศาสตราจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๕. นายช. ชัยนาท ศรีเสมาเมือง

นายช. ชัยนาท ศรีเสมาเมือง

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๖. นายชนินทร์ บัวประเสริฐ

นายชนินทร์ บัวประเสริฐ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๗. นายชวลิต หมื่นนุช

นายชวลิต หมื่นนุช

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๘. นายชาติชาย เจียมศรีพงษ์

นายชาติชาย เจียมศรีพงษ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๑๙. นายชาติชาย แสงสุข

(นายชาติชาย แสงสุข ไม่อยู่ในที่ประชุม)

๒๐. นายชาลี กางอิ่ม

นายชาลี กางอิ่ม

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๑. นายชำนาญ ภูวิลัย

นายชํานาญ ภูวิลัย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๒. นายชูชัย ศุภวงศ์

นายชูชัย ศุภวงศ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๓. นายโชคชัย อักษรนันท์

นายโชคชัย อักษรนันท์

เห็นชอบ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๔. ศาสตราจารย์ไชยยศ เหมะรัชตะ

ศาสตราจารย์ไชยยศ เหมะรัชตะ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๕. รองศาสตราจารย์ดวงสุดา เตโชติรส

รองศาสตราจารย์ดวงสุดา เตโชติรส

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๖. นายเดโช สวนานนท์

นายเดโช สวนานนท์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๗. นายธนพิชญ์ มูลพฤกษ์

นายธนพิชญ์ มูลพฤกษ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๒๘. พลตํารวจโท ธรรมนิตย์ ป่ตะนี้ละบุตร

พลตํารวจโท ธรรมนิตย์ ป่ตะนี้ละบุตร : เห็นชอบครับ

๒๙. นายธวัช บวรวนิชย์กูร

นายธวัช บวรวนิชยกูร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๐. ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธิติพันธุ์ เชื้อบุญชัย

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธิติพันธุ์ เชื้อบุญชัย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๑. นายธีรวัฒน์ ร่มไทรทอง

นายธีรวัฒน์ ร่มไทรทอง

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๒. รองศาสตราจารย์นครินทร์ เมฆไตรรัตน์

รองศาสตราจารย์นครินทร์ เมฆไตรรัตน์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๓. นายนรนิติ เศรษฐบุตร

นายนรนิติ เศรษฐบุตร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๔. นายนิตย์ วังวิวัฒน์

นายนิตย์ วังวิวัฒน์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๕. นายนิมิตร ชัยจีระธิกุล

นายนิมิตร ชัยจีระธิกุล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๖. นายนุรักษ์ มาประณีต

นายนุรักษ์ มาประณีต

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๗. นายปกรณ์ ปรียากร

นายปกรณ์ ปรียากร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๘. นายประดิษฐ์ เหลืองอร่าม

นายประดิษฐ์ เหลืองอร่าม

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๓๙. นายประพันธ์ นัยโกวิท

นายประพันธ์ นัยโกวิท

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๐. นายประวิทย์ อัครชิโนเรศ

นายประวิทย์ อัครชิโนเรศ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๑. นายประสงค์ พิทูรกิจจา

นายประสงค์ พิทูรกิจจา

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๒. นายปริญญา ศิริสารการ

นายปริญญา ศิริสารการ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๓. ผู้ช่วยศาสตราจารย์พรรณราย แสงวิเชียร

ผู้ช่วยศาสตราจารย์พรรณราย แสงวิเชียร

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๔. นางสาวพวงเพชร สารคุณ

นางสาวพวงเพชร สารคุณ

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๕. นายพิเชียร อำนาจวรประเสริฐ

นายพิเชียร์ อํานาจวรประเสริฐ

แม้ว่าผมจะไม่เห็นด้วยในบางมาตรา แต่ผมก็ขอเห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๖. นายพิสิฐ ลี้อาธรรม

(นายพิสิฐ ลี้อาธรรม ไม่อยู่ในที่ประชุม)

๔๗. พลเรือเอก พีรศักดิ์ วัชรมูล

พลเรือเอก พีรศักดิ์ วัชรมูล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๘. นายไพบูลย์ วราหะไพฑูรย์

นายไพบูลย์ วราหะไพฑูรย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๔๙. นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๐. นายมนตรี เพชรขุ้ม

นายมนตรี เพชรขุ้ม

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๑. นางมนูญศรี โชติเทวัญ

นางมนูญศรี โชติเทวัญ

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๒. นายมานิจ สุขสมจิตร

นายมานิจ สุขสมจิตร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๓. พลตำรวจเอก มีชัย นุกูลกิจ

พลตํารวจเอก มีชัย นุกูลกิจ : เห็นชอบครับ

๕๔. นายรัฐ ชูกลิ่น

นายรัฐ ชูกลิ่น

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๕. รองศาสตราจารย์รุจิรา เตชางกูร

รองศาสตราจารย์รุจิรา เตชางกูร

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๖. นายวัชรา หงส์ประภัศร

นายวัชรา หงส์ประภัศร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๗. นายวิชัย รูปขำดี

นายวิชัย รูปขําดี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๘. นายวิชัย เรืองเริงกุลฤทธิ์

นายวิชัย เรืองเริงกุลฤทธิ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๕๙. นายวิชัย ศรีขวัญ

นายวิชัย ศรีขวัญ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๐. ศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ

ศาสตราจารย์พิเศษวิชา มหาคุณ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๑. นายวิทธยา บริบูรณ์ทรัพย์

นายวิทธยา บริบูรณ์ทรัพย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๒. นายวิทยา คชเขื่อน

นายวิทยา คชเขื่อน

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๓. นายวิทยา งานทวี

นายวิทยา งานทวี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๔. นายวิทวัส บุญญสถิตย์

นายวิทวัส บุญญสถิตย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๕. นายวีนัส ม่านมุ่งศิลปี

นายวีนัส ม่านมุงศิลปี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๖. นายวุฒิชาติ กัลยาณมิตร

นายวุฒิชาติ กัลยาณมิตร

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๗. รองศาสตราจารย์วุฒิสาร ตันไชย

รองศาสตราจารย์วุฒิสาร ตันไชย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๘. รองศาสตราจารย์ศรีราชา เจริญพานิช

รองศาสตราจารย์ศรีราชา เจริญพานิช

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๖๙. นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๐. นายศักดิ์นรินทร์ เขื่อนอ้น

นายศักดิ์นรินทร์ เขื่อนอ้น

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๑. นายศิวะ แสงมณี

นายศิวะ แสงมณี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๒. นายเศวต์ ทินกูล

นายเศวต ทินกูล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๓. นางสดศรี สัตยธรรม

นางสดศรี สัตย์ธรรม

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๔. นายสนั่น อินทร์ประเสริฐ

นายสนั่น อินทรประเสริฐ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๕. นายสมเกียรติ รอดเจริญ

นายสมเกียรติ รอดเจริญ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๖. ศาสตราจารย์สมคิด เลิศไพฑูรย์

ศาสตราจารย์สมคิด เลิศไพฑูรย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๗. นายสมชัย ฤชุพันธุ์

นายสมชัย ฤชุพันธุ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๘. นายสมยศ สมวิวัฒน์ชัย

นายสมยศ สมวิวัฒน์ชัย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๗๙. นายสวัสดิ์ โชติพานิช

นายสวัสดิ์ โชติพานิช

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๐. นายสว่าง ภู่พัฒน์วิบูลย์

นายสว่าง ภู่พัฒน์วิบูลย์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๑. นายสวิ่ง ตันอุด

นายสวิง ตันอุด

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๒. นายสามขวัญ พนมขวัญ

นายสามขวัญ พนมขวัญ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๓. นายสุนทร จันทร์รังสี

นายสุนทร จันทร์รังสี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๔. นายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย

นายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๕. นายสุรพล พงษ์ทัดศิริกุล

นายสุรพล พงษ์ทัดศิริกุล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๖. นายเสริมเกียรติ วรดิษฐ์

นายเสริมเกียรติ วรดิษฐ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๗. นายเสรี นิมะยุ

นายเสรี นิมะยุ

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๘. นายเสรี สุวรรณภานนท์

นายเสรี สุวรรณภานนท์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๘๙. นายหลักชัย กิตติพล

นายหลักชัย กิตติพล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๐. นายอนุศาสน์ สุวรรณมงคล

นายอนุศาสน์ สุวรรณมงคล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๑. นายอภิชาติ ดำดี

นายอภิชาติ ดําดี

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๒. นายอรรครัตน์ รัตน์จันทร์

นายอรรครัตน์ รัตนจันทร์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๓. นายอรัญ ธรรมโน

นายอรัญ ธรรมโน

ผม ๙๔ นะครับ เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๔. นางสาวอลิสา พันธุ์ศักดิ์

นางสาวอลิสา พันธุ์ศักดิ์

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๕. นายอัครวิทย์ สุมาวงศ์

นายอัครวิทย์ สุมาวงศ์

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๖. นางอังคณา นี่ละไพจิตร

นางอังคณา นี่ละไพจิตร

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๗. นางสาวอาภา อรรถบูรณ์วงศ์

นางสาวอาภา อรรถบูรณ์วงศ์

เห็นชอบค่ะ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๘. นายอุทิศ ชูช่วย

นายอุทิศ ชูช่วย

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

๙๙. นายโอกาส เตพละกุล

นายโอกาส เตพละกุล

เห็นชอบครับ

นายพิทูร พุ่มหิรัญ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ปฏิบัติหน้าที่เลขาธิการ สภาร่างรัฐธรรมนูญ

และ ๑๐๐. นายโอรส วงษ์สิทธิ์

นายโอรส วงษ์สิทธิ์

เห็นชอบครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านสมาชิกครับ ยังมีใครไหมครับที่ยังไม่ได้ออกเสียงลงคะแนน และอยู่ในห้องประชุมนี้ครับ เมื่อกี้มี ๒ ท่าน ซึ่งไม่มาใช่ไหมครับ

นายเสริมเกียรติ วรดิษฐ์

ขออนุญาตท่านประธานครับ ท่านพิสิฐ ลี้อาธรรม กับท่านชาติชาย แสงสุข ครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านพิสิฐ ล้านะครับ ไปต่างประเทศ เพราะฉะนั้นเหลือท่านชาติชาย อยู่ในนี้ไหมครับ

นายพิเชียร อํานาจวรประเสริฐ

ท่านประธานครับ ท่านชาติชายกําลัง เดินทางมา อยู่แถวอยุธยาครับ มาไม่ทันครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เพราะฉะนั้นท่าน ไม่ได้อยู่ในบริเวณนี้นะครับ ท่านสมคิดครับ

ศาสตราจารย์สมคิด เลิศไพฑูรย์

ท่านประธานครับ สมคิด เลิศไพฑูรย์ สสร. ครับ ท่านพิสิฐ ลี้อาธรรม ขอลาไปต่างประเทศ แต่ว่าเข้าใจว่า แสดงเจตนา เห็นชอบ กับท่านประธานไว้แล้วใช่ไหมครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เปล่าครับ ผมไม่เห็นหลักฐาน

ศาสตราจารย์สมคิด เลิศไพฑูรย์

ท่านทําจดหมายต่อหน้าผม ฝากมายัง ฝัืงเลขาว่า ท่านเห็นชอบด้วยครับ ท่านประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ต้องบันทึกไว้ แต่ ท่านต้องลงคะแนนในที่นี้นะครับ เชิญกรรมการครับ

นายเสริมเกียรติ วรดิษฐ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ท่าน สสร. ผู้ทรงเกียรติทุกท่าน บัดนี้ได้ร่วมคะแนนสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญในการเห็นชอบ ร่างรัฐธรรมนูญเสร็จเรียบร้อยแล้ว มีผู้ลงคะแนนทั้งสิ้น ๙๘ ท่าน ไม่อยู่ในที่ประชุม ๒ ท่าน ผลการรวมคะแนน เห็นชอบ ๙๘ ท่าน กราบขอบคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เพราะฉะนั้นการ ลงคะแนนก็เปึ้นเอกฉันท์นะครับ จำนวนผู้ที่มาประชุมทั้งหมดนะครับ เห็นชอบ ๙๘ ไม่มี ไม่เห็นชอบ ไม่มีงดออกเสียงนะครับ

จึงเปึนอันว่าที่ประชุมเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช .... เชิญท่านชาติชาย ครับ

นายชาติชาย เจียมศรีพงษ์

ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ครับ กระผม ชาติชาย เจียมศรีพงษ์ ครับ สสร. ในกรณีของท่านสมาชิก ผมหารือนิดหนึ่ง ครับ ในกรณีท่านสมาชิกบางท่านอาจจะกำลังเดินทาง คาดว่าจะถึงนะครับ ที่ประชุมเรา ได้ลงคะแนนไปแล้วนะครับ ก่อนเลิกประชุมนี่ อีกท่านหนึ่งยังไม่ได้มา พอดีชื่อเหมือนผม ด้วยครับ ท่านประธานครับ ขออนุญาตหารือครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คือเมื่อที่ประชุม นับคะแนนแล้ว ประกาศผลไปเรียบร้อยแล้วนะครับ ท่านไม่ได้อยู่ในที่ประชุมนะครับ เพราะฉะนั้นเปึนอันว่า ที่ประชุมเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช .... เปึ้นจำนวนเกินกว่ากึ่งหนึ่งของสมาชิกในที่ประชุม ที่จริงเปึนสมาชิกที่ลง ทั้งหมดในห้องประชุมเปึนเอกฉันท์นะครับ ๙๘ ท่าน เปึนอันว่าที่ประชุมเห็นชอบกับร่าง รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช .... นั้น เปึ้นจำนวนเกินกว่ากึ่งหนึ่งนะครับ ก็ผ่านนะครับ ท่านสมาชิกครับ

ระเบียบวาระที่ ๓ เรื่องกำหนดวันนำร่างรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักร พุทธศักราช .... ที่เราลงมติแล้วนี่นะครับ เผยแพร่ให้ประชาชนทราบ ผมเรียนว่า เรา จำเปึนต้องกำหนดวันนะครับ โดยสภานี่ครับ ต้องกำหนดวันในการเผยแพร่ให้ประชาชน ทราบ เพราะฉะนั้นร่างรัฐธรรมนูญที่เสร็จนี่เรายังไปเผยแพร่ไม่ได้ เราต้องให้พร้อมแล้ว ต้องเผยแพร่ให้ประชาชนทราบ โดยเรามีเกณฑ์ที่จะเผยแพร่ให้กว้างขวางไปถึงประชาชน ให้ทั่วถึง และด้วยประกาศของสภาร่างรัฐธรรมนูญ เรื่องหลักเกณฑ์และวิธีการว่าด้วยการ เผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญและการออกเสียงประชามติ พุทธศักราช ๒๕๕๐ ข้อ ๔ กําหนดว่า เมื่อสภาร่างรัฐธรรมนูญได้จัดทำร่างรัฐธรรมนูญเสร็จแล้ว ให้ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ โดยความเห็นชอบของสภาร่างรัฐธรรมนูญประกาศกําหนดวันที่นําร่างรัฐธรรมนูญออก เผยแพร่ให้ประชาชนทราบในราชกิจจานุเบกษา เพราะฉะนั้นในวันนี้ผมจึงจะต้องขอให้ ท่านพิจารณามีมติ เสนอท่านว่าในการกำหนดวันนั้น เราได้หารือกันนะครับ แล้วก็เคยเข้า ที่ประชุมคณะกรรมการกิจการสภาได้หารือผู้ที่จะทำ ทางฝ์ายเลขานะครับ ทางสภานั้น ขอวันที่จะไปดำเนินการจัดพิมพ์ ซึ่งเปึ้นจำนวน ๑๙ ล้าน ๒๐ ล้านฉบับนี่นะครับ ต้องขอ เวลา ๑๔ วัน แล้วทางฝ์ายที่ทาง กกต. ที่จะช่วยส่งตัวรัฐธรรมนูญนะครับที่เรารับไป เรียบร้อยนี่นะครับ ไปให้ถึงประชาชน เพื่อจะได้เปึนการเผยแพร่ให้ทั่วถึง เพราะฉะนั้นก็ ต้องการเวลาอีกประมาณสิบวัน เพราะฉะนั้นเวลาที่ใช้นี่ประมาณยี่สิบสี่วัน จึงอยากจะขอ หารือ เพื่อจะกำหนดวันนะครับว่า จะกำหนดวันที่เราดูแล้วนี่ วันที่น่าจะเหมาะสมแล้วได้ เวลาที่เร็วที่สุดเราสามารถจะทำได้นั้น ก็จะเปึน วันที่ ๓๑ กรกฎาคมนะครับ เปึนวันอังคาร เปึนวันเป่ดทำงานหลังจากวันที่ ๓๐ ซึ่งเปึนวันเข้าพรรษานะครับ ก็จะขอเสนอวันนี้ ท่าน สมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่นไหมครับ

(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)

ถ้าไม่มี ขอกำหนด วันที่ ๓๑ กรกฎาคม เปึนวันเผยแพร่ ถึงตอนนั้นเราต้องช่วยเผยแพร่เอกสารนี้ให้ถึง ประชาชนให้มากที่สุดนะครับ ก่อนหน้านี้เราอาจจะยังเผยแพร่อะไรไม่เรียบร้อยนะครับ แต่วันนั้นต้องเผยแพร่ให้ทั่วถึง ไม่ขัดข้องนะครับ เพราะฉะนั้นเปึ้นมตินะครับ อ๋อ เชิญท่าน นุรักษ์ครับ

นายนุรักษ์ มาประณีต

กราบเรียนท่านประธานครับ ผม นุรักษ์ มาประณีต สสร. ครับ วันที่ ๓๑ นี้ผมเข้าใจว่า เปึนวันหยุดราชการนะครับ หยุดชดเชย นะครับ ให้ท่านพิจารณาดูสักนิดหนึ่ง

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

แต่ถ้าเราประกาศ ในวันนั้นคงได้นะท่าน ถ้าเราร่นไป วันที่เราจะมี เราไม่ค่อยมีมากนัก เชิญท่านนิมิตรครับ

นายนิมิตร ชัยจีระธิกุล

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นิมิตร ชัยจีระธิกุล สสร. นะครับ ขอหารือนิดหนึ่งว่า ถ้าร่นระยะเวลาลงมาสักนิดหนึ่งได้ไหมครับ เพราะเวลาที่จะนำไปเผยแพร่มันน้อยนิดเหลือเกินนะครับ ไม่ทราบจะพิจารณาได้ ไหมครับ มันทั่วประเทศนะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ได้หารือ กันมาก ทางฝ์ายผู้พิมพ์ต้องการ ๑๔ วันเปึนอย่างน้อยเลยนะครับ แล้วทางฝ์ายผู้ที่จะ ส่งไปนี่ต้องการ ๑๐ วัน ท่านครับ วันนี่มันขยับไม่ได้ ทีนี้เมื่อกี้ที่ท่านนุรักษ์ว่านั้น ถ้าวันเรา กำหนดแล้วนี่ วันจะมีผล มันจะต้องเปึนวันที่ลงในราชกิจจานุเบกษานะครับท่าน เราก็ พยายามเพื่อให้เหลือวันที่หลังไป เพื่อให้ดำเนินการได้

นายนิมิตร ชัยจีระธิกุล

เรียนท่านประธานครับ อย่างจังหวัดผม ๑๖ อำเภอนะครับ อำเภอละวันนี่ ไม่ทราบจะเดินจบหรือเปล่า

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คือทางผู้ที่จัดทำ เขาไม่มีปัญหาท่าน ต้องขอความกรุณา เชิญท่านศักดิ์ชัยครับ

นายนิมิตร ชัยจีระธิกุล

ขอบคุณครับ

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม ศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล สสร. ครับ กราบเรียนหารือท่านประธานครับ ในการเผยแพร่ ถ้าเราจะ เริ่มในวันที่ ๓๑ แล้วถ้าก่อนหน้านี้เราสามารถที่จะนําประเด็นสาระสําคัญของรัฐธรรมนูญ นี่ไปชี้แจงกับประชาชนได้หรือไม่

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คือสาระสำคัญนี่ เราพูดได้อยู่แล้วนะครับ แต่ว่าการเผยแพร่รัฐธรรมนูญทั้งฉบับต้องให้พร้อม เพื่อให้ ประชาชนได้รู้อย่างทั่วถึง และเท่าเทียมกันหน่อยครับ ครับท่าน

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

เพราะฉะนั้นขออนุญาตทำความเข้าใจ ก็คือว่า การเผยแพร่ หมายถึง การนำร่างรัฐธรรมนูญทั้งฉบับออกเผยแพร่ให้กับประชาชนอย่าง ทั่วถึง ส่วนประเด็นสาระสําคัญของรัฐธรรมนูญที่เราจะนําไปชี้แจงและทําความเข้าใจกับ ประชาชนนั้น

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ เราทำความ เข้าใจรั่ฐธรรมนูญ

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

สามารถดำเนินการได้เลยนะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

นะครับ ขอกำหนด วันที่ ๓๑ นะครับท่านครับ แล้วก็ถ้าเปึนวันหยุดอย่างไร ก็เปึนวันที่จะลง เราต้องประกาศ ในราชกิจจานุเบกษา ตามข้อ ๔ ของหลักเกณฑ์และวิธีการของเรานะครับท่าน เชิญครับ ท่านเศวต

นายเศวต์ ทินกูล

ท่านประธานที่เคารพ ผม เศวต ทินกูล ครับ ผมอยาก ติงท่านประธานนิดหนึ่งครับ วันประกาศในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งเปึนกำหนด เปึนวันหยุดราชการนั้นหากระทำได้ไม่ครับ ท่านประธานครับ เช่นนี้แล้วถ้าหากท่าน ประธานกำหนดวันดังกล่าวข้างต้นแล้ว ก็ไม่สามารถจะมีผลในทางปฏิบัติ หรือว่าทาง ทฤษฎีอย่างใด ๆ ทั้งสิ้น ผมเห็นว่าควรจะหารือย่นเข้า หรือเลื่อนออกไปครับ ท่านประธาน ครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

กำหนดวันแล้ว วันที่ลงราชกิจจานุเบกษา ถ้าเขาลงก็คงใช้ได้นะครับ แต่ว่ามันจะมีผลเรื่องวันที่ลง ราชกิจจานุเบกษานะครับท่าน วันนี่ไม่มีเลยนะครับ แล้วเท่าที่ดูในปฏิทิน วันที่ ๓๑ นี่ ในปฏิทินยังเป่ดอยู่นะครับ ยังไม่มีประกาศ ถ้ามีประกาศเราก็ต้องไปดูว่าจะทําอย่างไร นะครับ ขอเอาวันที่ ๓๑ นะครับ เปึนวันเผยแพร่นะครับท่านครับ เพราะฉะนั้นขอเปึนมติที่ ประชุม กําหนดให้วันอังคารที่ ๓๑ กรกฎาคม ๒๕๕๐ เปึนวันนําร่างรัฐธรรมนูญ แห่งราชอาณาจักรไทยออกเผยแพร่ให้ประชาชน ท่านไพโรจน์ครับ

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

ท่านประธานที่เคารพ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น นะครับ คือตอนนี้เราลงมติผ่านรัฐธรรมนูญฉบับนี้ เห็นชอบเรียบร้อยแล้ว นะครับ วันที่ ๖ กรกฎาคมนี่ กระผมเข้าใจว่า ตัวร่างที่สมบูรณ์แบบนะครับ สามารถที่จะ ลงประกาศในราชกิจจานุเบกษาได้เลย ไม่จำเปึนต้องไปรอสิบเก้า หรือยี่สิบล้านฉบับที่ พิมพ์จากโรงพิมพ์นะครับ ถ้าเปึนเช่นนั้นนะ ถ้าสมมุติว่าเราจะจัดให้มีการออกเสียง ประชามติในวันที่ ๑๙ สิงหาคม การเผยแพร่ที่จะออกไปในราชกิจจานี่มันน่าจะเร็วกว่านั้น นะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านไพโรจน์ครับ นิดหนึ่ง คือร่างของเรานี่ยังไม่ผ่านประชามติ แล้วเรายังลงในราชกิจจาไม่ได้ ขอประทาน โทษนิดหนึ่งนะครับ

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

อ๋อ ครับ เข้าใจครับ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ขอบคุณมากที่เรา ช่วยกันตั้งอะไรนี่

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

คือถ้าจะลงประชามติ ๑๙ สิงหาคม และการ เผยแพร่น่าจะทำให้เร็วที่สุดเท่าที่จะเร็วได้

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

นี่แหละครับ คือวันที่เร็วนี่ เพราะฝ์ายจัดพิมพ์ ฝ์ายเผยแพร่ ฝ์ายส่งเขาขอเวลาไว้ท่านครับ ท่านอาจารย์ วุฒิสารครับ

รองศาสตราจารย์วุฒิสาร ตันไชย

ท่านประธานครับ ผม วุฒิสาร ตันไชย ครับ สสร. ครับ ผมขออนุญาตกราบเรียนหารือท่านประธานต่อความเห็นที่ทางเพื่อน สมาชิกกังวลใจ เนื่องจากการกำหนดที่สภากำหนดว่า วันที่ ๓๑ เปึนวันเผยแพร่นี่ สมาชิก อาจจะกังวลใจว่า ร่างฉบับนี้สามารถเผยแพร่ก่อน ๓๑ ได้หรือไม่นะครับ ซึ่งผมเข้าใจว่า วันที่ ๓๑ กรกฎานั้นเปึนวันที่กําหนดให้เปึ้นการประกาศ เพื่อให้เปึ้นไปตามรัฐธรรมนูญ แล้วก็เปึนการกำหนดเงื่อนไขของการลงประชามติที่ไม่เร็วกว่าสิบห้าวันและไม่เกิน สามสิบวัน ดังนั้นผมขออนุญาตเรียนหารือท่านประธานครับว่า เพื่อให้เพื่อนสมาชิก ได้สบายใจว่า ร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ แม้ว่ายังไม่ได้ส่งไปเปึ้นทางการโดยสภาร่างรัฐธรรมนูญนี่ จะสามารถเผยแพร่ไปให้ประชาชนได้ศึกษาหาความรู้ก่อนวันที่ ๓๑ กรกฎาคม ได้หรือไม่ ครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ตัวรัฐธรรมนูญ ทั้งฉบับนั้นนะครับ เราคงอธิบายอะไรได้ แต่การเผยแพร่ต้องเอาวันที่ ๓๑ เปึนวันทางการ ครับท่านครับ เปึนวันกําหนด ผมเรียนว่าก็ต้องทําด้วยความระมัดระวังนะครับ อย่าให้มี ปัญหาต่าง ๆ เลยครับท่านครับ ขอความกรุณาครับ ท่านสุนทรครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานที่เคารพ กระผมในฐานะเปึ้น รองประธานกรรมาธิการรับฟังความคิดเห็นภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และประธาน กรรมาธิการวิสามัญรับฟังความคิดเห็นจังหวัดนครราชสีมา กระผมอยากจะไม่ให้มีปัญหา อย่างที่ท่านประธานกล่าว แต่ในความเปึนจริงแล้ว เมื่อกี้เพื่อนสมาชิกบอกว่า ร้องทุกข์ว่า จังหวัดของท่าน ซึ่งเปึ้นจังหวัดทางภาคใต้ มีถึง ๑๖ อำเภอ แต่ท่านประธานครับ จังหวัด ของผม ๓๒ อำเภอ แล้วท่านให้ผมเผยแพร่ภายในสิบเจ็ด สิบแปดวัน เปึ้นสิ่งที่เปึนไปไม่ได้ ครับ ผมขอฝากย้ำครับว่า เปึนไปไม่ได้

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คุณกฤษฎาครับ

นายกฤษฎา ให้วัฒนานุกูล

ขอบพระคุณครับ ท่านประธานสภาที่เคารพ ครับ ผม กฤษฎา ให้วัฒนานุกูล ครับ ในฐานะผมเปึ้นอนุกรรมาธิการในการจัดพิมพ์ ร่างรัฐธรรมนูญ ๒๐ ล้านฉบับ ภายในคณะกรรมาธิการวิสามัญกิจการสภาครับ อยาก นำเรียนให้ท่านประธานและที่ประชุมได้ทราบว่า กำหนดวันที่ท่านประธานกำหนด วันที่ ๓๑ นั้น เปึนวันที่เหมาะสมลงตัวแล้วครับ เพราะเนื่องจากว่า การจัดพิมพ์ ร่างรัฐธรรมนูญจะเริ่มทำการจัดพิมพ์ตั้งแต่วันที่ ๗ ถึงวันที่ ๒๐ กรกฎาคมนะครับ และหลังจากนั้นก็จะเตรียมการในการจัดส่งนะครับ เพื่อให้ไปทุกครัวเรือนนะครับ ซึ่งในส่วนนี้ทาง กกต.นั้นได้ทำการรับผิดชอบแล้วก็ร่วมกับทางไปรษณีย์นะครับ โดยไปรษณีย์นั้นจะต้องทำการเตรียมการจัดส่งเปึนระยะนะครับ โดยจะต้องมีการจัดส่ง โดยเฉพาะอย่างยิ่ง นะครับ ท่านผู้ทรงเกียรติ เมื่อกี้ได้พูดถึงว่า ในบางจังหวัดที่มีพื้นที่กว้าง หลายอำเภอนะครับ โดยได้มีการวางแผนเตรียมการล่วงหน้าไว้แล้วครับท่านประธาน โดยการกระจายและให้ส่งพร้อมกัน เพราะฉะนั้นวันที่ ๓๑ นั้น จะสามารถถึงมือ ทุกครัวเรือนได้ แล้วก็เริ่มเผยแพร่ได้เลยครับ ท่านประธานครับ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านสมาชิกครับ ผมเรียนว่า วันนี่ได้คุยกันเรื่องจำนวนวันตายตัวของฝ์ายที่เขาทำ และผมคิดว่าปัญหา ที่จังหวัดใหญ่จังหวัดเล็ก เราต้องมาช่วยกันหลังจากเราไปเร่งทำตัวรัฐธรรมนูญนะครับ ท่านสุนทร์ก็ดี ใครก็ดี ผมเข้าใจปัญหาทั้งนั้นนะครับ แต่วันนี่เราไม่ค่อยมีนะครับท่าน ขอความกรุณา ก็เหลืออีกช่วงเดียว เราจะมาช่วยกันให้มากที่สุดนะครับ ของสมาชิก สภาร่าง เพื่อให้รัฐธรรมนูญนี้ถึงมือประชาชนและก็ช่วยกันเผยแพร่ มันมีปัญหา และอุปสรรค์ ขอว่าเราคงต้องช่วยกันนะครับท่าน คงไม่เปึนไรนะครับท่าน ท่านพิเชียรครับ

นายพิเชียร อํานาจวรประเสริฐ

กราบเรียนท่านประธานสภานะครับ คือท่านชาติชาย แสงสุข นี่ ท่านโทรศัพท์เข้ามือถือผม บอกว่าท่านพยายามโทรเข้ามาหา ท่านประธาน และก็ท่านรองทั้ง ๒ ท่านนะครับ แต่ว่าโทรไม่ติดเลย ก็คือ ท่านชาติชาย แจ้งว่า ท่านเห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ครับผม

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านพิเชียรครับ เพราะว่า การลงมติจบไปเรียบร้อยแล้วนะครับ ขอความกรุณา เดี๋ยวจะเริ่มเรื่องอื่นแล้ว ท่านนุรักษ์ครับ

นายนุรักษ์ มาประณีต

ครับ ท่านประธานครับ ผม นุรักษ์ มาประณีต นะครับ มีทางท่านสมาชิกหลาย ๆ ท่านสงสัยว่า อายุของ สสร. เรานี่สิ้นสุดลงเมื่อไรนะครับ ซึ่งก็ มีการตีความกันหลาย ๆ ความเห็นในกรณีนี้นะครับ แล้วก็อยากจะให้ชี้ชัดลงไปเลยว่า เมื่อไรนะครับ แล้วก็คือ ถ้าสมาชิกภาพของเรา คือความเห็นของผมนะครับว่า วันที่ลง ประชามตินี่ไม่จําเปึ้นต้องในวันที่ครบ ๔๕ วันของสภาร่างรัฐธรรมนูญเสร็จนะครับ อาจจะ เลื่อนไปอีกก็ได้นะครับ คือความเห็นของผมเสนอท่านประธานนะครับ เพราะว่าอายุของ สสร. เราไม่ได้ไปครบกำหนดในวันที่ ๑๙ หรือ ๒๐ สิ่งหา อย่างที่ทุกท่านให้ความเห็น นะครับ เพราะว่าในความเห็นของผมเองนี่ คิดว่าอายุ สสร. เรานี่นะครับ จะสิ้นสุดได้นี่มีอยู่ ๔ ประการเองนะครับ คือ ในวันนี้ ถ้าไม่ผ่านสภาของเรานะครับ แล้วประการที่ ๒ ถ้าประชามติไม่ผ่าน และประการที่ ๓ ก็คือ อายุจะสิ้นสุดลงนี่ก็ต้องตาม มาตรา ๓๑ วรรคสองนะครับ และ ๓๑ วรรคสอง มันก็มีอยู่ ๒ กรณี คือวันที่ประกาศใช้ รัฐธรรมนูญ และสภาร่างรัฐธรรมนูญเรา ร่าง พรบ. ประกอบรัฐธรรมนูญเสร็จ หรือว่า ครบ ๙๐ วัน ตามมาตรา ๓๐ วรรคแรก เพราะฉะนั้นผมคิดว่า วันลงประชามตินี่นะครับ ไม่จําเปึ้นจะต้องวันที่เรากําหนดก็ได้ เพราะว่าอายุของสภาเราไม่ได้สิ้นสุดลงในวันนั้น แต่อย่างใด ขอบคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คุณนุรักษ์ครับ เนื่องจากประชาชนก็คงคาดหวังว่า เราจะทำอะไรให้เสร็จเร็วนะครับ ผมขอความกรุณา นะครับ เมื่อกี้มีมติเรื่องวันที่ ๓๑ กรกฎาคมไปแล้วนะครับ ถ้าเปึนเรื่องอื่นนี่ เรื่องวันของ เราก็คงเปึ้นไปตามรัฐธรรมนูญ ป้ ๒๕๔๙ นะครับ ผมขอว่า ตกลงมติเริ่มวันที่ ๓๑ ผ่าน แล้วนะครับ

ขออนุญาตไปวาระอื่นนะครับ วาระถัดไป ขอประทานโทษวาระที่ ๔ นะครับ เมื่อเรากําหนดวันอันนี้แล้ว ขอกําหนดวันออกเสียงทำประชามติ เพราะเราก็เปึ้นที่ รู้กันมากแล้วนะครับท่านครับว่า เขาอยากให้ประชามติเร็ว ๆ เราคงต้องช่วยกันนิดหนึ่ง นะครับท่าน วาระนี้นี่จะขอหารือ เมื่อเราได้วันที่ ๓๑ แล้วนี่ หลังจากนั้นต้องไม่เกินสามสิบ วัน และไม่น้อยกว่าสิบห้าวันนะครับ เราก็คิดว่าวันที่เราน่าจะทำนี่ ก็คือวันที่ ๑๙ เปึนวัน อาทิตย์ที่ ๑๙ สิงหาคม ก็เสนอวันนี้นะครับ เชิญท่านสมาชิกว่า ถ้าใครมีความเห็นเปึน อย่างอื่น เชิญครับ เชิญท่านวีนัสครับ

นายวีนัส ม่านมุงศิลปี

ขอบคุณท่านประธานครับ ผม วีนัส สสร. ครับ ผมใคร่หารือท่านประธาน เรื่องวันที่ ๓๑ ก่อนจะไปวาระอื่นครับ ท่านครับ ปัญหาคือ อย่างนี้ครับ วันที่ ๓๑ นี่ กลุ่มของจังหวัด ซึ่งเปึนกรรมาธิการในระดับจังหวัดนี่ เขามี ปัญหาเรื่องการเผยแพร่ เพราะว่าการประชุมในการเผยแพร่นั้น สุดท้ายสุดก็ต้องแจก เอกสาร คือร่างนี้นะครับ ผมคิดว่าที่มีปัญหาเลื่อนไปวันที่ ๓๑ คิดว่ามีปัญหาเรื่องการ พิมพ์นะครับ ถ้าหารือท่านประธานอย่างนี้ได้ไหมครับว่า ในแต่ละจังหวัดนั้นจะ โร (Roneo) แจกเฉพาะส่วนที่มีการประชุมชี้แจงจะได้ไหมครับ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านครับ การแจกนี่ต้องให้ทั่วถึง แล้วก็พร้อมกัน เพราะฉะนั้นจึงได้หารือ กกต. กกต. จะช่วยแจก แล้วนะครับ และเราก็เตรียมวัน ขอความกรุณาว่าไม่ได้คิดสด ๆ ร้อน ๆ เลยนะครับ ได้คุย หารือกันรอบด้านแล้ว เพราะฉะนั้นวันที่ ๓๑ นี่ ที่เมื่อกี้ผ่านไป ขอให้เปึ้นมติผ่านไปแล้ว นะครับ ท่านครับ

นายวีนัส ม่านมุ่งศิลปี

ท่านประธานครับ ผมเรียนถามท่านว่า ผมจะแจกเฉพาะที่กลุ่มที่ประชุมชี้แจงได้ไหมครับท่านครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านครับ อันนั้น เดี๋ยวเรามาดูว่าจะทำอย่างไรกันนะครับ ท่านวีนั้สครับ ขออนุญาตวาระสามผ่านเรียบร้อย แล้วนะครับ เปึนวันที่ ๓๑ ขอเปึนวาระสี่นะครับ เปึนวันที่ ๑๙ สิงหา เชิญท่านสุนทรครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานที่เคารพ กระผม สุนทร จันทร์รังสี สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมเข้าใจดีถึงเจตนารมณ์ของผู้ดำเนินการบริหารปกครอง ประเทศ และรักษาประเทศอยู่ขณะนี้นะครับว่า ต้องการคืนอำนาจสู่ประชาชน โดยเร็วพลัน แต่ว่าท่านครับ ในการทำงาน พวกเราก็เปึนมนุษย์ธรรมดา มีความสามารถ ในระดับอย่างดีที่สุดแล้วครับ ไม่สามารถที่จะทําตามความต้องการที่เปึนไปไม่ได้นะครับ ขอกราบเรียนด้วยความเคารพว่า แม้กระทั่งคณะท่านประธาน ซึ่งมี ๓ คน ก็จะต้อง ประสบปัญหานี้ ถ้าต้องลงพื้นที่ไปเผยแพร่ ทำให้ประชาชนเข้าใจและเห็นชอบกับร่าง รัฐธรรมนูญฉบับนี้ ๑๙ สิงหาคมนั้น ไม่ทันแน่นอนครับ ผมขอให้สภาแห่งนี้ ได้พิจารณาถึง ความเปึนจริงที่เกิดขึ้น แล้วก็เลื่อนลงออกไปครับ อีกสักอย่างต่ำหนึ่งอาทิตย์ หรือสองอาทิตย์ครับ ขอบคุณ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านครับ ที่เรียน ไม่ใช่ใครเข้ามากําหนดให้เรานะครับ เราดูวันที่จําเปึ้นที่จะต้องอยู่ในกรอบของการทำงาน ที่ให้เร็วนะครับท่าน เราถึงกำหนด เราอาจจะมีปัญหาและอุปสรรคมากนะครับ เรียนท่านตรง ๆ ว่า ไม่ใช่เข้ามาบอกว่า ขอให้เปึนวันนี้นะครับ เดี๋ยวจะไปโทษคนผิด ท่านครับ ท่านสุรชัยครับ

นายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย

ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ ผม สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญครับ สำหรับปัญหาเรื่องการกำหนด วันประชามตินั้น ผมมีความเห็นอย่างนี้ครับท่านประธาน แม้ว่าด้วยข้อจำกัดข้อง ระยะเวลาในการที่จะลงพื้นที่สำหรับท่านกรรมาธิการรับฟังความคิดเห็นชุดต่าง ๆ ในการ ที่จะนำร่างรัฐธรรมนูญไปเผยแพร่ให้กับประชาชน ทราบดีว่าเวลาสิบเจ็ด สิบแปดวัน ที่กำหนดไว้นั้น เวลามันน้อย แต่เพื่อปัองกันปัญหาข้อกฎหมายเกี่ยวกับอายุของสภาร่าง รัฐธรรมนูญแห่งนี้ ผมมีความเห็นว่า เห็นด้วยกับกำหนดที่ท่านประธานได้นำเสนอ คือวันที่ ๑๙ สิงหาคม ครับ ทีนี้ปัญหาเรื่องของระยะเวลาในการเผยแพร่นั้น ผมมีความเห็นอย่างนี้ครับ ท่านประธาน ก็ขออนุญาตหารือที่ประชุมไปในตัวเลยว่า ตั้งแต่บัดนี้เปึนต้นไป กรรมาธิการจังหวัดต่าง ๆ ซึ่งได้รับมอบหมายภารกิจเพิ่มเติมจากสภาแห่งนี้ให้ทำหน้าที่ ในการเผยแพร่และรณรงค์เรื่องประชามตินั้นนี่ น่าจะทำไปได้พลางก่อน ด้วยการนำเสนอ สาระสำคัญเปึ้นประเด็นหลัก ๆ ของร่างรัฐธรรมนูญต่อพี่น้องประชาชนได้ก่อนนะครับ ส่วนการเผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญทั้งฉบับนั้น ก็คงต้องเปึนไปตามมติของที่ประชุม ก็คือ วันที่ ๓๑ กรกฎาคม แต่ไม่ได้หมายความว่า ก่อน ๓๑ กรกฎาคม นั้นนี่ท่านกรรมาธิการ จังหวัด กับท่านกรรมาธิการภาคจะทำหน้าที่เผยแพร่สรุปสาระสำคัญประเด็นหลัก ๆ ของ ร่างรัฐธรรมนูญไม่ได้ ถ้าสิ่งที่ผมนำเสนอ ถ้าท่านประธานเห็นว่า ถูกต้อง ก็กรุณาช่วย ยืนยันด้วยครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ก็ถูกต้องครับ เรื่องสาระสำคัญนี่เราเสนอได้เลยนะครับ แต่การเผยแพร่รัฐธรรมนูญตัวที่เรารับไปนี่ เรา ต้องเอาวันที่เราเผยแพร่นะครับ แต่สาระสำคัญเราต้องไปอธิบายได้อยู่แล้วนะครับท่าน อันนั้นคงตรงกันนะครับ ถูกต้องตามที่ท่านว่า ท่านปกรณ์ครับ

นายปกรณ์ ปรียากร

ท่านประธานที่เคารพ กระผม ปกรณ์ ปรียากร สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ผมค่อนข้างจะเห็นด้วยกับท่านประธานนะครับว่า ใน วันที่ ๑๙ สิงหาคมนี่ คงจะเปึนวันที่เราสามารถดำเนินการได้ ด้วยเหตุผลหลายประการ ด้วยกันนะครับ ในประการแรกที่สุดนั้น ผมเข้าใจว่าในเวลานี้นี่ ประชาชนโดยส่วนใหญ่ ก็ค่อนข้างจะรับทราบว่า อย่างไม่เปึนทางการนะครับว่า วันที่ ๑๙ สิงหาคม น่าจะเปึนวันที่ เราลงประชามติได้ ส่วนที่สมาชิกอาจจะห่วงใยเรื่องการเผยแพร่นี่นะครับ ในกรณีนี้เรา อาจจะต้องมองต่างจากที่ผ่านมาสักนิดหนึ่งตรงที่ว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้นี่ เผยแพร่ถึง ครัวเรือนของประชาชนทุกครัวเรือน ซึ่งอาจจะเรียกได้ว่า เปึนครั้งแรกกระมังนะครับ สำหรับการเผยแพร่รัฐธรรมนูญในลักษณะเช่นนี้ แต่ในขณะเดียวกันนี่ ในระหว่างที่เรา ดำเนินการตั้งแต่บัดนี้เปึนต้นไปนี่นะครับ ก็คงจะสามารถที่จะทำการเผยแพร่ในรูปอื่น ๆ ในลักษณะที่เราน่าจะทำในหลายลักษณะด้วยกัน สิ่งที่ผมคิดว่าน่าจะเปึนผลดีต่อ การเผยแพร่ทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชนก็คือ เรื่องของการใช้สื่อสารมวลชน ด้วย การทําสรุปสาระสําคัญที่เปึนสาระหลักของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ที่เราได้ทําต่อเนื่อง กันมานะครับ แล้วจะเปึ้นส่วนที่จะทําให้เกิดความเข้าใจได้ทั่วถึง กว้างขวาง ในขณะเดียวกันกรรมาธิการวิสามัญประจำจังหวัดต่าง ๆ ก็เริ่มที่จะทำงานในช่วงนี้ได้ เช่นเดียวกัน เพราะเข้าใจว่าเราได้เคยมีการตกลงในเรื่องของการที่จะจัดสรรงบประมาณ ให้กับแต่ละจังหวัดไปใช้ในการดำเนินการ เพียงแต่ว่า การทำเอกสารสรุปนี่อาจจะกระทำ ร่วมกันก็ได้นะครับ หรืออาจจะทำให้มีลักษณะที่มีลักษณะเฉพาะในแต่ละพื้นที่ ก็น่าที่จะ เปึ้นไปได้ ผมว่าในช่วงนี้เราคงจะน่าจะผลักดันให้การดำเนินงานไปสู่วันที่ ๑๙ สิงหาคม น่าจะเปึนเรื่องที่เหมาะสมนะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านเกียรติชัยครับ

นายเกียรติชัย พงษ์พาณิชย์

ขอบคุณครับ ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม เกียรติชัย พงษ์พาณิชย์ ครับ ผมคิดว่า คงไม่ใช่เรื่องที่จะมาต่อรองอะไรกันอีกแล้ว ล่ะ ข้อเสนอที่ขอเปึนมติต่าง ๆ นี่ เปึนเรื่องที่กลั่นกรองคิดกันมาแล้วอย่างรอบคอบ วัน เวลาที่เหมาะสม อะไรต่าง ๆ นานาเหล่านี้นะครับ ผมคิดว่าเปึ้นเรื่องที่ไม่ใช่มาเสนอ เพียงแต่นั่นเฉย ๆ ง่าย ๆ มันผ่านการกลั่นกรอง ผ่านการวางแผน ผ่านอะไรต่ออะไรมา ทุกอย่างดีแล้วนะครับ ผมก็ว่าอย่าต่อรองกันอีกเลยว่า ตรงโน้น ตรงนี้ ส่วนวิธีการทำงาน นั้น แหม ถึงเวลานี้มันต้องทำกันเต็มที่แล้วล่ะ แล้วก็จะไปคิดวิธีการกันต่าง ๆ นานา มาทำ ตามกรอบเวลาที่เรากำหนด ซึ่งเราถูกจำกัดด้วยเงื่อนไขเหล่านี้ต่าง ๆ แล้ว อย่าต่อรอง อะไรกันอีกเลยครับ เราจะได้ทํางานกัน แล้วก็กําหนดลงไปให้แน่ชัด แล้วก็ทํางานใน กรอบเวลาที่มีอยู่นี่ เอากันให้จริง ๆ จัง ๆ มันต้องไหว ต้องได้สิน่ะ จะไปกลัวอะไรกัน นักหนานะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ขอบคุณครับ ท่าน กำนันชำนาญ ท่านชำนาญครับ

นายชํานาญ ภูวิลัย

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพ ผม ชํานาญ ภูวิลัย สสร. นะครับ ในฐานะที่ตัวกระผมเอง เปึนตัวแทนของกํานัน ผู้ใหญ่บ้าน ทั่วประเทศ ถือว่าเปึนกลุ่มที่อยู่ใกล้ที่สุดนะครับ แล้วก็อยู่ใกล้ชิดพี่น้องประชาชนที่สุด รู้สึกมีความภาคภูมิใจที่ได้มาร่วมงานกับท่านทั้งหลายนะครับ แล้วก็อยากจะให้คำมั่น สัญญากับท่านสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญแห่งนี้ว่า ในขบวนการ ในองค์กรของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านจะให้ความร่วมมือ จะให้ความ ทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชน เราทราบว่า รัฐธรรมนูญทั้งฉบับ พี่น้องประชาชนเขาไม่อ่านหรอกครับ แม้แต่คนที่เจริญแล้ว คนใน เมืองก็น้อยคนที่จะอ่านทั้งฉบับนะครับ เรามีวิธีการทำความเข้าใจกับพี่น้องประชาชน โดย สรุปย่อในส่วนที่มีความสําคัญ ให้เกิดความเข้าใจในสาระสําคัญของรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ส่วนฉบับที่ กกต. จะส่งไปรษณีย์ไปถึงครอบครัวนั้น เราก็จะเก็บเปึนหลักฐานไว้ เปึน เกียรติ เปึนขวัญบ้าน เปึนเกียรติยศของครอบครัวว่า มีรัฐธรรมนูญประจำครอบครัวอยู่ เพื่อได้เป่ดดูในเวลาต้องการ แล้วก็เปึนเกราะปัองกันการเบียดเบียนต่าง ๆ ที่ขัดต่อ รัฐธรรมนูญแก่ประชาชนของเรานะครับ สถาบันกำนัน ผู้ใหญ่บ้านได้รับเกียรติให้มาร่วม อยู่ในสภานี้ ย่อมจะต้องช่วยเหลือให้การลงประชามติคราวนี้ ให้พี่น้องประชาชนเกิด ความเข้าใจในสาระสําคัญของรัฐธรรมนูญ ซึ่งตัวกระผมเองที่ได้มานั่งอยู่กับท่านทั้งหลาย ตลอด ๖ เดือนที่ผ่านมา ก็จะไปยืนยันกับพี่น้องประชาชนว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้เปึ้น รัฐธรรมนูญที่ดี มีสาระ มีส่วนที่ดีเปึ้นอันมาก เหมาะสมที่จะใช้ในประเทศไทย เหมาะสมที่ พี่น้องประชาชนจะพิจารณาให้ความเห็นชอบนะครับ ก็อยากจะมานำเรียนเพื่อให้เกิด ภาพที่ดีของการเผยแพร่นะครับ ไม่อยากจะให้ท่านทั้งหลายได้หนักอก หนักใจ เพราะว่า ผมนี่อยู่ไกลที่สุดแล้วก็ยังมั่นใจ และเห็นชอบในวันที่ ๑๙ ตามที่สภานี้เสนอไว้นะครับ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ แล้วส่วนย่อ อะไรนี่นะครับ เราก็จะส่งไปพร้อมกันนะครับ ท่านสมาชิกครับ คือเรียนว่า วันที่ ๑๙ นี่ นะครับ มันดูกําหนดเอาไว้ เพราะว่ามีความจําเปึนนะครับ ทั้งเงื่อนไขทางกฎหมายที่ อาจจะถูกดูไปต่างกัน เพราะฉะนั้นเราร่างรัฐธรรมนูญ และนี่ช่วงสุดท้ายแล้ว จึงขอแรงว่า เราช่วยกันทำอีกช่วงเดียวนะครับ งานก็จะเสร็จแล้วก็ช่วยกันพร้อมอกพร้อมใจก็คงได้ นะครับ เดี๋ยวข้อมติว่าจะกำหนดวันที่ ๑๙ ท่านยังมีความเห็นเปึนอย่างอื่นไหมครับ ท่านเศวต์ ท่านเศวต เชิญ

นายเศวต์ ทินกูล

คือผมประท้วงท่านประธาน ผมขอยกมือเรื่องวันที่ ๑๙ นี่ครับ ท่านจะรวบรัดไม่ได้ เพราะเปึ้นเรื่องสําคัญนะครับ เพราะผมมีส่วนได้ส่วนเสีย เกี่ยวกับว่าเปึนกรรมาธิการในคณะยกร่างหลักเกณฑ์นะครับ ท่านประธานผมขออนุญาต อภิปรายเรื่องนี้ครับ ท่านประธานครับ การจัดทําการออกเสียงประชามติต้องไม่เร็วกว่า สิบห้าวัน หรือไม่ช้ากว่าสามสิบวัน นับจากสภาร่างรัฐธรรมนูญประกาศกำหนด ซึ่งท่าน ก็ประกาศกําหนดวันที่ ๓๑ แล้ว คือนับจากวันนั้นไปนะครับ ปัญหาต้องวินิจฉัยว่า ๑๙ วัน นั้นทำงานทันหรือไม่ เอาล่ะหลายคนอาจจะไม่สบายใจ หรือสบายใจก็แล้วแต่ว่า เร่งการ ทำงานก็ไม่ว่า เร็วหรือช้าก็ไม่ว่า ประเด็นนั้นผมไม่พูดถึง แต่ในเนื้อหาสาระของการทำงาน นี่ กกต. ทำได้ไหม กกต. ทำได้ท่านประธาน แต่ผมถามว่าแล้วบัญชีรายชื่อจาก ทะเบียนราษฎร์ล่ะ นี่ผมไปประชุมมาก็ทำไม่ได้ มันติดข้อกฎหมายอื่น ทำได้เร็วที่สุด คือ ๒๐ วัน ถึง ๒๕ วันครับ เพราะมีการลงคะแนนนอกหน่วยเลือกตั้ง นอกเขตเลือกตั้ง กฎหมายตรงนี้เขาทำไม่ได้ เขาพิมพ์ไม่ได้ เขามีปัญหา เพราะเราประชุมกันแล้วมันทำ ไม่ได้ เมื่อทำไม่ได้ เมื่อทำไม่ได้ก็ในทางปฏิบัติก็จบเห่ แล้วปัญหา ถ้าเราไม่คุยกันที่ตรงนี้ จะไปที่ไหนท่านประธาน คราวนี้ปัญหาก็เกิดขึ้นว่า มันไม่สามารถจะทำประชามติได้แน่ ในทางปฏิบัติครับ เพราะรายชื่อมันเปลี่ยนแปลงไม่ได้จะต้องไป คนที่ออกลงคะแนนนอก หน่วยการเลือกตั้งเขาทำไม่ทัน ไม่ได้ บัญชีรายชื่อเขาทำไม่ทันนะครับ มันเกิดเหตุการณ์ อย่างนี้ขึ้นมาท่านประธาน เมื่อเกิดเหตุการณ์อย่างนี้ขึ้นมาแล้ว เราจะแก้ไขอย่างไร อย่าง ที่ ๑ นะครับ

อย่างที่ ๒ ประเด็นปัญหาเรื่องข้อกฎหมาย คือผมไม่ค่อยสบายใจนะครับ มีข่าวออกว่ามีการล็อก (Lock) วันที่ ๑๙ สิงหาคม เปึนวันประชามติก่อน ไม่ทราบว่า ผู้ใด พากันไปล็อกเรื่องนั้น ไปหารือกันอย่างไร แล้วก็โดยไม่ถามรายละเอียดของที่มาที่ไป ของเจ้าหน้าที่ที่ทำงานในเรื่องนี้นะครับ เสร็จแล้วก็มาตีความกันว่า จะมีปัญหาทางด้านกฎหมาย คือผมอยากกราบเรียน อย่างนี้ครับ เรามีตุลาการศาลรัฐธรรมนูญนั่งอยู่กับเราด้วยที่นี่ เรามีนักกฎหมายเก่ง ๆ หลายคนนะครับ อย่างท่านการุณ หรือใคร ผมก็ไม่เก่งกฎหมาย แต่อ่านหนังสือออกอยู่ อ่านหนังสือเปึนอยู่ครับ ผมก็ดูว่ามันทำได้อยู่ครับท่านประธาน ประชาชนเขาก็เลย สงสัยว่า เรามีใบสั่งอะไรหรือเปล่านะครับ ว่าลุกลี้ลุกลนไปทำอย่างนั้น ยังไม่ผ่าน ความเห็นชอบจากสภา ผมก็ไม่อยากพูดหนักนะครับเรื่องนี้ท่านประธาน ผมก็ให้เกียรติ ท่านประธานนะครับ แต่ว่าปัญหาก็คือว่า ถ้าหากว่าการลงประชามติทำไม่ได้โดยที่มั่วมา ในเรื่องของรายชื่อของทะเบียนราษฎร์เกิดขึ้น แล้วเราจะเสียหายทั้งสภา ผมขอฝาก ท่านประธานพิจารณาด้วยครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คนที่เขาทำ เขาไม่ได้บ่นนะ ท่านเศวตนะครับ แล้วก็ไม่มีใบสั่ง ท่านเศวตพูดอะไรก็ต้องระวังเหมือนกัน ครับ ท่านไพโรจน์

นายไพโรจน์ พรหมสาส์น

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม ไพโรจน์ พรหมสาส์น สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมคิดว่าในร่างรัฐธรรมนูญ ฉบับชั่วคราวนั้น ได้กำหนดไว้ค่อนข้างชัดเจนนะครับว่า ให้นับเวลาในการที่จะเผยแพร่นั้น ในการออกเสียงประชามตินั้นภายในไม่เร็วกว่าสิบห้า และไม่ช้ากว่าสามสิบวัน นับตั้งแต่ วันเผยแพร่ เพราะฉะนั้นก็นับจากวันนี้ไปนะครับ เราก็มีเวลาตั้งเดือนเศษกว่าจะถึง ๑๙ สิงหาคม แล้วคงไม่ต้องห่วงในเรื่องของบัญชีรายชื่อที่จะพิมพ์ออกมาในการที่จะ ออกเสียงประชามติอะไรต่าง ๆ เพราะว่าระบบบัญชีรายชื่อนั้นอยู่ในคอมพิวเตอร์ (Computer) ทั้งหมดแล้ว สามารถที่จะพิมพ์ได้ภายในวันนี้ พรุ่งนี้ก็ยังได้เลยนะครับ เพราะฉะนั้นไม่ต้องห่วงนะครับ ๑๙ สิงหา เปึนวันที่เหมาะสมที่สุด เพราะว่า ๑. ประชาชน ทั่วไปได้รับรู้ รับทราบแล้ว ๒. เราคิดว่าอยากจะให้มีการเผยแพร่ให้เร็วที่สุด มีการเข้าใจ ลงประชามติ เสร็จแล้วก็จะได้มีการประกาศใช้รัฐธรรมนูญต่อไปนะครับ ซึ่งจะเปึ้น ประโยชน์ต่อการที่เราจะมีการเลือกตั้งในโอกาสต่อไปด้วย เพราะฉะนั้นปัญหา อุปสรรค์ ในเรื่องที่จะจัดเตรียมในเรื่องการประชามตินั้น กระผมคิดว่าไม่น่าจะมีปัญหาใด ๆ นะครับ เพราะว่าความพร้อมต่าง ๆ นั้น เราก็รู้ล่วงหน้ากันแล้ว เราก็เตรียมการตั้งแต่บัดนี้ เปึ้นต้นไป มีเวลาอีกประมาณเดือนเศษ น่าที่จะอยู่ในวิสัยที่ทุกฝ์ายที่เกี่ยวข้องสามารถ ดําเนินการครับ ขอบคุณมากครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

มันก็มีอุปสรรค์ มีอะไรนะครับ แต่ว่าเราก็คงต้องขอแรงไว้ ต้องช่วยกันเท่านั้นนะครับท่าน ไม่ใช่อย่างอื่น เชิญท่านสุนทรครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานสภาที่เคารพ กระผม สุนทร์ จันทร์รังสี สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมก็ไม่อยากที่จะเถียงในประเด็นเดิม ๆ แต่ขอหารือและขอรายงานให้ท่านทราบนะครับ ก่อนอื่นก็จะขอขอบคุณและยกย่อง เพื่อนสมาชิกผู้มีเกียรติ ซึ่งเปึนตัวแทนจากกำนัน ผู้ใหญ่บ้านนะครับ ซึ่งท่านได้ประกาศ เจตนารมณ์ หรือปวารณาตัวว่า กำนัน ผู้ใหญ่บ้านทั่วประเทศจะขานรับและเคลื่อนไหว ในกิจการนี้ ซึ่งเปึนวาระแห่งชาติอย่างเต็มที่ แต่ในความเปึ้นจริงครับ ท่านประธาน ทราบไหมครับว่า กลไกของมหาดไทยนี่นะครับ ผู้ว่าราชการจังหวัดบางจังหวัดนะครับ อันนี้ผมเรียนให้ทราบในฐานะที่อย่างที่เรียนแล้วว่า เปึ้นรองประธานกรรมาธิการรับฟัง ความคิดเห็นภาคตะวันออกเฉียงเหนือนะครับ ผู้ว่าราชการจังหวัดบางจังหวัดนะครับ ใส่เกียร์ (Gear) ว่างครับ แม้จะได้รับเลือกตั้งเปึนประธานกรรมาธิการวิสามัญประจำ จังหวัด แต่ไม่ทำงานครับ ไม่ยอมทำงาน ไม่ยอมเสนอโครงงานมาเบิกเงินแต่อย่างใด ทั้งสิ้น ตรงนี้ล่ะครับ ผมอยากจะฝากไว้ว่า แม้กระทั่งผู้ว่าราชการจังหวัดบางจังหวัด นะครับ ยังไม่ทํา แล้วจะให้พวกกระผมไปดําเนินการเคลื่อนไหวอย่างไรให้ได้ อันนี้ฝากไว้ ให้สภาแห่งนี้ หรือทางท่านรัฐมนตรีมหาดไทย ถ้าท่านอยากทราบจังหวัดนะครับ เพื่อ ปัองกันความเสื่อมเสียกับบางท่าน ขอไปถามอยู่หลัง ในห้องอาหารได้นะครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านศักดิ์ชัยครับ

นายศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล

กราบเรียนท่านประธานสภาที่เคารพครับ ผม ศักดิ์ชัย อุ่นจิตติกุล สสร. ในฐานะกรรมาธิการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ ขออนุญาต กราบเรียนให้เพื่อนสมาชิกได้รับทราบว่า ในสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ที่ร่าง เสร็จเรียบร้อยนี้นะครับ ทางกรรมาธิการประชาสัมพันธ์ได้จัดทำแผ่นพับทั้งหมดนะครับ จำนวน ๑ ล้าน ๖ แสนแผ่น เพื่อที่จะกระจายไปยังทุกจังหวัด แล้วสามารถที่จะนำเปึน ต้นแบบของสาระสำคัญของรัฐธรรมนูญที่จะชี้แจงให้กับประชาชนทั่วประเทศได้ จึงขออนุญาตกราบเรียนว่า ภายในวันที่ ๒๐ เดือนนี้นะครับ แผ่นพับก็จะออกสู่ประชาชน แล้วก็เครือข่ายที่เราได้ให้ความร่วมมือ ไม่ว่าจะเปึนกระทรวงมหาดไทยในเรื่องของ โครงข่ายแม่ไก่ ลูกไก่ โครงข่ายของกระทรวงสาธารณสุข ในเรื่องของ อสม. ทั้งหมด ทั่วประเทศ ๘ แสนคน และก็เครือข่ายของครูทั่วประเทศ ดังนั้นจึงอยากกราบเรียนว่า ใน การนำเสนอและชี้แจงให้กับประชาชนได้ทราบนั้น สามารถที่จะนำสาระสำคัญของ รัฐธรรมนูญ ซึ่งกรรมาธิการยกร่างได้ย่อ แล้วจัดพิมพ์เปึ้นแผ่นพับ จึงกราบเรียนท่าน ประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านประพันธ์ครับ

นายประพันธ์ นัยโกวิท

กราบเรียนท่านประธาน ท่านสมาชิกสภาร่าง รัฐธรรมนูญที่เคารพ กระผม ประพันธ์ นัยโกวิท สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญครับ สำหรับ การกำหนดวันออกเสียงประชามติ กระผมได้ทราบว่า ได้มีการประชุมหารือมาพอสมควร นะครับ แล้วก็ในการประชุมหารือ กระผมก็ได้เข้าไปรับฟังด้วยนะครับ ก็ได้รับทราบว่า กำหนดวันต่าง ๆ นี่ได้มีการพิจารณาด้วยความรอบคอบนะครับ ในส่วนการดำเนินการ ต่าง ๆ ของคณะกรรมการการเลือกตั้ง ในส่วนของการส่งร่างรัฐธรรมนูญไปให้ พี่น้องประชาชนตามครัวเรือนทั่วประเทศ ประมาณสิบเก้าล้านครัวเรือนนี่นะครับ ทางคณะกรรมการการเลือกตั้งก็ได้มีการหารือกับทางบริษัทไปรษณีย์ไทยเรียบร้อยแล้ว นะครับ สามารถดำเนินการได้นะครับ สำหรับวันออกเสียงประชามตินี่ คิดว่า วันที่ ๑๙ สิงหาคม ๒๕๕๐ นี่เปึนวันเวลาที่เหมาะสมนะครับ สามารถที่จะดำเนินการได้ แต่ขอให้รีบมีมติกำหนดนะครับ เจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติจะได้รีบดำเนินการต่อไปนะครับ ก็คิด ว่า วันที่ ๑๙ สิงหาคม ที่ท่านประธานได้เสนอแนะ และก็ได้ขอหารือนี่ เปึนวันที่เหมาะสม แล้วครับ ขอบคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เชิญท่านสมชัย ครับ

นายสมชัย ฤชุพันธุ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ ผมในฐานะ ประธานกรรมาธิการเผยแพร่นะครับ อยากจะขออนุญาตกราบเรียนว่า ความห่วงใย ในเรื่องที่ว่าจะมีกำหนดวันน้อยสำหรับการเผยแพร่นั้นก็น่าห่วงใย แต่ว่าจริง ๆ แล้วเรา สามารถทําความเข้าใจกับประชาชนให้รับรู้สาระสําคัญของรัฐธรรมนูญได้ก่อนล่วงหน้าที่ วันเผยแพร่ วันที่ ๓๑ จะเริ่มต้นนะครับ วันเผยแพร่นั้นเปึนวันที่ต้องปฏิบัติตามกฎหมาย เท่านั้น ขณะนี้คณะกรรมการเผยแพร่ได้ดำเนินการเรื่องนี้แล้ว แล้วก็ได้ประชุมหารือกับ กรรมาธิการภาค และกรรมาธิการจังหวัดหลายแห่งนะครับ และภาคหลายภาคก็เริ่ม ดำเนินการที่ทำความเข้าใจกับประชาชน มีการเชิญกรรมาธิการจังหวัดมาร่วมประชุม เพื่อชี้แจงเกี่ยวกับแผนที่จะทำ แล้วบางจังหวัดก็ได้เริ่มดำเนินการสร้างความเข้าใจมาเปึ้น ลําดับครับ เพราะฉะนั้นการที่จะต้องไปอัดแน่นกันในช่วงปลายก็อาจจะไม่เปึนอย่างนั้น นะครับ เพราะเราเริ่มงานได้ก่อน และก็งานต่าง ๆ ได้เริ่มแล้วครับ จึงขอเรียนว่า วันที่ กำหนดไว้คือ วันที่ ๑๙ สิงหาคม น่าจะเหมาะสมแล้วครับ ขอบคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านสมาชิก นะครับ เมื่อเรากำหนดวันที่ ๓๑ ไปแล้วนี่นะครับ ๓๑ กรกฎาไปแล้ว พอไปถึงวันที่ ๑๙ นี่ นะครับ มันก็เวลาประมาณ ๑๙ วัน นะครับท่านครับ เราต้องดำเนินการไม่เกิน สามสิบวัน สมมุติว่า วันที่จะเลื่อนได้นี่นะครับ มีอยู่สัปดาห์เดียว คือวันที่ ๒๖ แล้วก็ท่านครับ ไม่ได้ไป คิดกันสั้น ๆ นะครับ คิดด้วยการประชุมหารือ ทั้งผ่านทางคณะกรรมการกิจการ ดูอะไร เชิญทาง กกต. มา แต่ผมคิดว่าทำด้วยความรอบคอบ จึงอยากขอร้องท่านสมาชิกว่า เราอาจจะมีปัญหาต้องไปทำงานหนักกันหน่อยนะครับ ก็ช่วงสุดท้ายแล้วครับ เสร็จจาก ช่วงลงประชามติ เราก็จะจบหน้าที่แล้วครับท่านครับ จึงอยากจะขอมติว่า จะเอาวันที่ ๑๙ นี่นะครับท่านครับ ถ้าท่านไม่มีความเห็นเปึ้นอย่างอื่น ขอความกรุณาผ่าน แล้วเดี๋ยวท่าน อยากจะถามอะไรผมนี่ไปถามได้นะครับท่าน ไม่ได้มีลับลมคมในอะไรหรอกครับ คิดมา ในทางบริหารจัดการเท่านั้นท่าน พอถึงขั้นสุดท้ายแล้วเราบริหารจัดการไม่เรียบร้อย ไม่ สามารถจัดการลงประชามติในกรอบเวลาที่เรามีนะครับ เราเหนื่อยมามากเปล่า ๆ ท่าน ครับ จึงขอความกรุณาจะผ่านมตินี้นะครับ ท่านที่มีความเห็นเปึ้นอย่างอื่นนะครับท่าน ครับ ถ้าไม่เห็นเปึ้นอย่างอื่น ขอผ่านมตินี้นะครับท่านครับ ท่านอร์รครัตน์ครับ เชิญครับ

นายอรรครัตน์ รัตนจันทร์

กราบเรียนท่านประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ ที่เคารพ กระผม นายอรรครัตน์ รัตนจันทร์ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ท่านประธานครับ ผมใคร่ขออนุญาตกราบเรียนท่านประธานในฐานะประธานกรรมาธิการวิสามัญ รับฟังความคิดเห็นประจำจังหวัดมุกดาหารนะครับ เนื่องจากที่ผ่านมากระผมได้กลับ เข้าไปในพื้นที่ แล้วยังมีพี่น้องประชาชนส่วนมากนะครับ ที่ยังไม่เข้าใจในส่วนของ รายละเอียดของรัฐธรรมนูญ แล้วก็ยังมีบางส่วนที่มีการต่อต้านในเรื่องที่ว่า บางข้อซึ่งไม่ ได้มา เปึนความคิดเห็นของพี่น้องประชาชน แต่ว่าไม่สามารถเข้ามาอยู่ในร่างกฎหมาย รัฐธรรมนูญนะครับ ซึ่งก็เปึนปัญหา ผมคิดว่า ถ้าท่านประธานสามารถชี้ขาดได้ว่า วันที่ ๑๙ เปึนวันที่เรา จะต้องทำการลงประชามติ ผมก็เห็นด้วยครับ แต่ในขณะเดียวกัน ถ้ามันสามารถจะขยาย เวลาออกไปได้เพื่อที่จะให้คณะกรรมาธิการประจำจังหวัดนะครับ แล้วก็ผู้ที่มีส่วน เกี่ยวข้องทั้งหลายเข้าไปชี้แจง เข้าไปเสนอแนะ ทั้งนี้ผมมองเห็นว่า การเข้าไปในรอบที่ ๓ นี้ ไม่ควรจะเปึนในการเผยแพร่ฝ์ายเดียว หรือการสื่อสารฝ์ายเดียว แต่ต้องสามารถที่จะ เข้าไปตอบปัญหาข้อข้องใจหลายสิ่งหลายอย่าง ซึ่งผมถือว่าเปึ้นปัญหาที่ค่อนข้างหนัก นะครับ ในรอบที่ ๓ นี้ ถ้ามีโอกาสที่จะขยายระยะเวลาออกไปได้ แม้แต่อาทิตย์หนึ่ง ผมก็ ว่าเห็นเปึ้นเรื่องที่สำคัญ แล้วก็เราดำเนินการ ที่ผ่านมาเราดำเนินการให้ประชาชนเข้ามามี ส่วนร่วมใน ๒ รอบนะครับ และรอบนี้เปึ้นรอบสุดท้าย ที่จะทำให้ประชาชนมีส่วนร่วมกับ เราด้วยนะครับ ผมอยากให้ประชาชนสามารถเข้ามามีส่วนร่วมกับเราตั้งแต่ต้นจนจบครับ แล้วก็ด้วยความสมบูรณ์ครับ ขอขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ท่านสุรพล ครับ

นายสุรพล พงษ์ทัดศิริกุล

กราบเรียนท่านประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ ที่เคารพ เพื่อนสมาชิกผู้มีเกียรติครับ กระผม นายสุรพล พงษ์ทัดศิริกุล ครับ สสร. ครับ ด้วยความเคารพท่านสมาชิกนะครับ ในความคิดเห็น ด้วยทราบว่าท่านสมาชิกพยายาม ตั้งใจที่จะเผยแพร่รัฐธรรมนูญ ซึ่งเราช่วยกันมาอย่างดีที่สุดนี่นะครับ แต่ก็ด้วยความเคารพ ท่านประธาน แล้วก็ด้วยความเคารพในเหตุผลทุกสิ่งทุกอย่างนะครับ กระผมเชื่อว่า พี่น้องประชาชนนั้นมีความหวังนะครับ อยากจะเห็นการเลือกตั้ง อยากจะเห็นรัฐธรรมนูญ อยากให้บ้านเมืองเข้าสู่ครรลองของประชาธิปไตยเต็มที่แล้วนะครับ ถ้าเราเลื่อนไปนิดหนึ่ง นี่ ผมคิดว่าวันหนึ่ง เลื่อนไป ๕ วัน เลื่อนไป ๗ วันนี่นะครับ เราก็จะโดนตำหนิเหมือนกัน นะครับ ว่าทําไมจึงเลื่อนออกไป และปัญหาของบ้านเมืองไม่ได้อยู่แค่นี้หรอกครับ ผมคิดว่าคงจะมีอะไรติดตามมาอีก ถ้าเราเลื่อนจาก ๑๙ ไปนี่นะครับ ทุกวันนี้ พี่น้องประชาชนคงจะมีความหวังว่า วันที่ ๑๙ อยู่แล้วครับท่านประธานครับ แล้วก็ ผมอยากจะกราบเรียนว่า เมื่อสักครู่นี้นะครับ เพื่อนสมาชิกที่เคารพได้กรุณานะครับ บอกว่าท่านผู้ว่าราชการจังหวัดบางจังหวัดใส่เกียร์ว่างอะไร คงต้องขออนุญาตกราบเรียน ว่า ผมรับราชการอยู่ในกระทรวงมหาดไทยครับ ก็จะเห็นว่าทางกระทรวงมหาดไทยนี่มี นโยบายในเรื่องนี้ชัดเจนนะครับ ในเรื่องที่จะให้พี่น้องประชาชนตื่นตัวนี่ แม้แต่ในวันที่ ๙ ที่เราจะเดินทางโดยรถไฟพร้อมกันนี่นะครับ นอกจากเราจะรับฟังท่านสมชัย ฤชุพันธุ์ แล้วนี่นะครับ ก็มีวาระของกระทรวงมหาดไทยเกี่ยวกับเรื่องวิทยากรแม่ไก่ ซึ่งเปึนโครงการ เผยแพร่ประชาธิปไตยด้วยนะครับ เพราะฉะนั้นการที่ท่านสมาชิกที่เคารพได้พูดถึง นี่นะครับ ผมว่าอาจจะมีบ้างเปึนส่วนน้อย ซึ่งเชื่อว่าก็คงจะแก้ไข คงทําความเข้าใจ กันได้ครับท่านประธานครับ เพราะฉะนั้นด้วยความเคารพอย่างยิ่งนะครับ กระผมคิดว่า การเลือกตั้งตามที่ การลงประชามติตามที่ท่านประธานกําหนดนั้น เหมาะสมแล้วครับ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เชิญ ท่านสมเกียรติครับ

นายสมเกียรติ รอดเจริญ

ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ ผม สมเกียรติ รอดเจริญ สสร. ครับ ก็คงจะต้องขออนุญาตที่จะกราบเรียนท่านประธานว่า ก็หลากหลาย ความคิดเห็นพอสมควรแล้วนะครับ ความเหมาะสมในวันที่ ๑๙ นี่ก็ต้องบอกว่า อย่างไร ๆ มั่นคงเปลี่ยนไม่ได้แล้ว เพราะความรู้สึกของประชาชนเกือบแปดเก้าสิบเปอร์เซ็นต์ ที่ได้รับทราบแล้วว่า วันที่ ๑๙ นี้อย่างไร ๆ ต้องไปลงประชามติกันแน่นอนนะครับ เพราะว่าเราได้ดำเนินการในกรอบนี้กันมาแต่ต้น ในการดำเนินการเข้าพบประชาชนใน ภาคครั้งสุดท้ายนะครับ ก็คงจะต้องเปึนวันที่ ๑๙ คงเปลี่ยนแปลงอะไรไม่ได้ แล้วก็ไม่ ทราบว่าข้อกฎหมายกําหนดไว้อย่างไร หรืออย่างไร เราไม่ต้องคํานึงถึงหรอกครับตอนนี้ เพียงแต่ว่ามันชัดเจนแล้วว่า วันที่ ๑๙ นี่ทุกคนรอคอยอยู่นะครับ บางคนก็เตรียมตัว ลางาน ลาการ เตรียมตัวที่จะสับเวร สับเกณฑ์กันเรียบร้อยแล้วนะครับ ก็ขออนุญาต ท่านประธานครับ ขอปรึกษาเรื่องที่มันใกล้ตัวผมสักนิดนะครับ เกี่ยวกับเรื่องขณะนี้ คณะกรรมาธิการภาคกลางของผม จะไปดำเนินการเผยแพร่เอกสารอันนี้ โดยทำความเข้าใจกับคณะกรรมาธิการวิสามัญจังหวัด ๒๕ จังหวัดนะครับ จังหวัดละ ๒๐ คนนี่ ๕๐๐ คนแล้วนะครับท่าน เราทำไปโดยเอาใช้ร่างฉบับเสนอร่างอันแรกเลย นะครับ เมื่อประมาณสัก ๒ อาทิตย์ที่แล้วนี่ จัดเตรียมเพื่อจะไปให้

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านครับ เอาอย่างนี้ เดี๋ยวหารือที่นั่น เอาเรื่องมติอันนี้ แล้วที่จริงเมื่อกี้ตอบหารือท่านประธานภาค ไปนิดแล้ว ท่าน้อย่าไปเอาตัวเต็มไปเผยแพร่แล้วกัน ยังไม่ได้เรียบร้อย เผยแพร่พร้อมกัน นะครับ

นายสมเกียรติ รอดเจริญ

เรามิได้เอาตัวนี้นะครับ ท่านประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านเอาแต่สาระ ไปแล้วกันนะครับ

นายสมเกียรติ รอดเจริญ

ใช่ครับ บังเอิญในสาระมันติดอ้ายนี่ไปด้วย ได้ไหมครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ขออนุญาต ท่านสมาชิกครับ ขอมติเปึนวันที่ ๑๙ สิ่งหา ได้ไหมครับ ท่านมีความเห็นเปึ้นอย่างอื่น ไม่มี ความเห็นเปึนอย่างอื่น ขอผ่านมตินะครับ ได้ไหมครับ นะครับ ขอนะครับท่าน ขอเปึนมติ นะครับ วันที่ ๑๙ สิงหา เปึนวันทำประชามตินะครับ รัฐธรรมนูญฉบับนี้นะครับ

(ไม่มีสมาชิกมีความเห็นเปึนอย่างอื่น)

เปึนมตินะครับ ไม่มีความเห็นเปึ้นอย่างอื่น ผมขอผ่านนะครับ ท่านสมาชิกที่เคารพครับ ไประเบียบอื่น นะครับ

วาระที่ ๕ เรื่องอื่น ๆ ไม่มี

ผมเรียนท่านนิดหนึ่งนะครับว่า หลังจากวันนี้แล้วนี่เราคงจะกำหนดวันจะ หารือกันอย่างไร ทีนี้เหตุที่ต้องยังไม่กำหนดวันแน่นอน เพราะว่าจะฟังท่าน คณะกรรมาธิการที่จะต้องทำหน้าที่ประสานทั้งหมด คือชุดท่านอาจารย์สมชัยนี่ แล้วดูว่า เราจะต้องทําอะไร จากวันนี้ไปไม่ใช่เราจะว่าง เราจะอะไรนะครับ เราคงต้องเหนื่อยไปอีก จนถึงวันที่ ๑๙ นะครับ วันที่ ๑๙ สิ่งหานะครับ เราช่วยกัน แล้วทุกอย่างเราก็คงต้องทำ ด้วยความระมัดระวัง ยิ่งถ้าหลังจากกฎหมายประชามติออกมา เราก็ต้องชำเลืองดู กฎหมายนั้นด้วยนะครับท่าน ก็เรียนท่านไว้คร่าว ๆ ในวาระเรื่องอื่น ๆ เชิญท่านธิติพันธุ์

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธิติพันธุ์ เชื้อบุญชัย

ขอบพระคุณท่านประธานครับ ผม ธิติพันธุ์ เชื้อบุญชัย สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ผมคิดว่า ประเด็นเรื่องสำคัญของ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญนับจากนี้ไปนั้น ก็คงเปึ้นเรื่องของการเผยแพร่ความรู้ ความเข้าใจในเรื่องรัฐธรรมนูญที่เราได้ดําเนินการมาจนกระทั่งเห็นชอบเมื่อเช้านี้ ผม เข้าใจว่า ท่านสมาชิกทุกท่านนั้นก็คงต้องลงพื้นที่ช่วยจังหวัดแต่ละจังหวัดนั้นในการที่จะ เผยแพร่ หรือทําความเข้าใจ อย่างไรก็ตามนั้น ผมคิดว่าอาจจะเปึนเรื่องของการเสียเวลา ถ้าหากว่าสมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญแต่ละคนนั้นต้องไปทําเพาเวอร์พอยท์ (PowerPoint) หรือว่าไปเตรียมเรื่องการที่จะต้องไปเผยแพร่ด้วยตัวเองหมดทุกอย่าง ผมคิดว่าน่าจะเปึน สิ่งที่ดี ถ้าหากว่าเรามีเอกสารกลาง รวมตลอดจนถึงตัวเอกสารที่จะเสนอ หรือตัวเพาเวอร์ พอยท์ อะไรต่าง ๆ เหล่านั้นนี่ที่เปึนเอกสารกลางนั้นนี่ แล้วให้นําไปใช้เปึนประโยชน์ในการ เผยแพร่ของแต่ละท่านได้ อีกทั้งเนื่องจากว่าแต่ละท่านนั้นอาจจะมีความคิดเห็น หรือ ความเข้าใจในเรื่องร่างรัฐธรรมนูญที่เราผ่านไปนั้นนี่ที่แตกต่างกัน ผมคิดว่าอาจจะเปึ้นไป ได้ แล้วก็น่าจะเปึ้นสิ่งที่ดี ถ้าหากว่าเราได้มีการจัดสัมมนา หรือว่าจัดการบรรยายให้ พวกเราได้เห็นโครงสร้างเกี่ยวกับร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้มีลักษณะอย่างเดียวกัน แน่นอนนะครับว่า ความเห็นในประเด็นบางประเด็นอาจจะแตกต่างกัน แต่ว่าตัว โครงสร้างและสาระสำคัญของร่างรัฐธรรมนูญนั้นนี่ เราต้องไม่แตกต่างกันในประเด็นนั้น ครับ จึงกราบเรียนมาเพื่อโปรดพิจารณาครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านอาจารย์ ครับ เมื่อกี้เราลงมติรับร่างรัฐธรรมนูญไปเลย เปึ้นเอกฉันท์นะครับ การเผยแพร่ความรู้ เรื่องรัฐธรรมนูญนี่ ผมว่าหลังจากวันนี้ก็คงต้องไปในทางเดียวกันนะครับ แล้วสิ่งที่ท่าน เปึ้นห่วงนี่เข้าใจว่า ผมเคยฟังท่านกรรมาธิการชุดท่านอาจารย์สมชัย ท่านตั้งอนุ กรรมาธิการแล้ว อะไรแล้ว จะทําเอกสาร ก็คงเร่งวันกันที่เอกสารจะออกมาเพื่อให้เห็น แนวทางเดียวกัน จะไปหยิบยกประเด็นไหนออกมาใช้ พวกเราคงจะไปดู เชิญท่าน อาจารย์สมชัยให้ข้อมูลสักเล็กน้อย สมาชิกได้สบายใจนะครับ

นายสมชัย ฤชุพันธุ์

ขอบคุณท่านประธานครับ ขอบคุณ ท่านกรรมาธิการที่เสนอแนะนะครับ อยากจะขออนุญาตกราบเรียนว่า กรรมาธิการ เผยแพร่ได้ดำเนินการเรื่องนี้แล้วครับ จะมีทั้งวีซีดี (VCD – Video Compact Disc) ทั้ง เอกสารรัฐธรรมนูญฉบับย่อ ฉบับอ่านง่าย ฉบับคำถาม คำตอบนะครับ ผมคิดว่าคงจะมี หลากหลายระดับ ซึ่งสามัญชนทั่วไปคงจะต้องเข้าใจ ตัวรัฐธรรมนูญเองที่มี ๓๐๙ มาตรา นี่ คงจะอ่านยาก แต่ก็คงจะต้องเปึนฉบับที่เปึนทางการ ซึ่งต้องมีไว้แล้วก็แจกจ่ายให้ทั่วถึง ในวันที่เผยแพร่ แต่ว่าก่อนหน้าวันเผยแพร่ทางการนี่ ผมว่าเราทำความเข้าใจกับประชาชน ได้ แล้วก็กรรมาธิการภาคและจังหวัด และกรรมาธิการประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ และ หลาย ๆ ชุดนะครับ ได้เดินเครื่องดําเนินการแล้ว โดยไม่ถือวัน ไม่ถือสิ่งเหล่านั้นเปึนการ นับวันเผยแพร่นะครับ เพราะว่าจะเปึนการที่เอาบางส่วน บางตอน สาระสำคัญไป แต่ตัว เอกสารจริง ๆ ทั้งฉบับนี่จะเผยแพร่ในวันที่ ๓๑ กรกฎาครับ สำหรับตัววีซีดี และตัวเพาเวอร์พอยท์ต่าง ๆ นี่ ตอนนี้ก็ได้เริ่มทำไปแล้ว แต่ผมเชื่อว่า มันมี หลายฉบับหลายชุดได้นะครับ ถ้าเผื่อท่านมีความคิดเห็นที่จะมีเวอร์ชั่น (Version) อื่น ที่จะเปึนประโยชน์กว่า ก็รับฟังความคิดเห็นครับ ทีนี้ในวันที่ ๙ และวันที่ ๑๐ นี่นะครับ ที่เราไปที่หัวหิน เพื่อระดมความคิดเกี่ยวกับการเผยแพร่นี่ ก็จะมีวาระหนึ่งซึ่งค้นหาข้อดี ของรัฐธรรมนูญ ซึ่งต้องการให้ สสร. ทุกท่านนี่ ได้ช่วยกันค้นหา แล้วก็ช่วยกันทำสรุปบทที่ น่าจะเปึนสาระสำคัญ แล้วก็เปึนจุดที่จะให้ประชาชนเข้าใจถึงสาระสำคัญที่ดีของ รัฐธรรมนูญได้นะครับ และอีกประการหนึ่ง กระผมเห็นด้วยกับท่านประธานนะครับว่า ในช่วงต่อไปนี้ภารกิจของเราคงเปึนภารกิจร่วมกัน ในการที่จะทำให้ประชาชนเข้าใจถึง สาระสำคัญและเนื้อหาที่แท้จริงของรัฐธรรมนูญ เพราะฉะนั้นก็อยากจะขอเชิญชวนว่า ท่าน สสร. ทุกท่าน โดยเฉพาะท่านกรรมาธิการยกร่างและกรรมาธิการชุดต่าง ๆ นะครับ ถ้าเผื่อจะช่วยกันลงพื้นที่ เพราะเท่าที่ผมทราบมานี่ มีพื้นที่ต่าง ๆ จัดเวที่มาก และต้องการ วิทยากรไปช่วยนะครับ ก็อยากจะขอความกรุณาตรงนี้ด้วยครับ ขอบคุณมากครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ท่านสมาชิก มีข้อเสนอ มีอะไรนี่นะครับ กรรมาธิการชุดท่านอาจารย์สมชัยนี่ ยินดีรับในเรื่องที่จะไปทำ ทางด้านนี้นะครับ เชิญครับ ท่านอาภาครับ

นางสาวอาภา อรรถบูรณ์วงศ์

ค่ะ กราบเรียนท่านประธานสภา ร่างรัฐธรรมนูญค่ะ ดิฉัน อาภา อรรถบูรณ์วงศ์ ค่ะ สสร. เกี่ยวกับเรื่องที่ท่านได้กรุณา ร่วมกันกําหนดการเผยแพร่การลงประชามติแล้วนี่นะคะ ดิฉันเองในฐานะกรรมาธิการ ประชาสัมพันธ์และเผยแพร่ แล้วก็เปึนอนุกรรมาธิการในชุดของการจัดพิมพ์ ๒๐ ล้านเล่ม นี่นะคะ ก็เห็นด้วยทุกประการนะคะ ในการที่เราจะดำเนินการ และในแง่การบริหารจัดการ ซึ่งได้ทราบล่วงหน้าแต่เนิ่น ๆ มาแรมเดือนแล้วนี่ ก็มีความเชื่อมั่นค่ะว่า ท่านผู้มีเกียรติ ทุกท่านซึ่งเปึ้นผู้ทรงคุณวุฒิทั้งหลายนี่ ก็คงจะสามารถที่จะเตรียมการแล้วก็ขจัดปัญหา ต่าง ๆ ได้ แต่ว่าดิฉันเองโดยส่วนตัว จากการที่ได้อยู่ในกรรมาธิการชุดต่าง ๆ เหล่านั้นนี่ ก็มีข้อที่อยากจะเสนอแนะค่ะ เกี่ยวกับเรื่องการเตรียมการในการที่จะเผยแพร่นะคะ เพราะว่าสิ่งที่ได้พูดคุยกันมาในช่วงเวลาที่ผ่านมานี่ ดิฉันเห็นว่าเปึนการเตรียม ที่จะเผยแพร่กับประชาชน ซึ่งเปึนกลุ่มบุคคลภายนอกสภา แต่ในขณะเดียวกันยังมี อีกกลุ่มหนึ่งที่เปึ้นทหาร ก็คือกลุ่มของพวกเราเองใน ๑๐๐ ท่าน รวมทั้งยังมีกรรมาธิการ วิสามัญประจำจังหวัด จังหวัดละ ๒๐ ท่าน อีก ๗๖ จังหวัด รวมแล้วก็นับพันคน ในขณะที่ พระราชบัญญัติเรื่องการเผยแพร่ที่กำลังจะออกมา ก็มีข้อต้องห้ามในหลายประการ ด้วยกัน จนกระทั่งถึงมีโทษอาญา ดิฉันเองอยากจะเรียนอย่างนี้ค่ะว่า อยากจะให้ คณะกรรมาธิการชุดของท่านอาจารย์สมชัยนี่ ได้กรุณาจัดทำคู่มือการปฏิบัติการ คือ แมนวล ออฟ โพรซิเยอร์ (Manual of procedure) นะคะว่า ข้อใดนี่เปึนสาระที่พูดได้ พูดไม่ได้ ทำถูกหรือผิด วิธีปฏิบัติใดที่ถูกหรือผิด โดยนำเรื่องพระราชบัญญัติข้อห้าม ต่าง ๆ ในเรื่องของการเผยแพร่นั้นเปึนตัวตั้ง ทั้งนี้เพื่อให้คนที่มีส่วนร่วมในการเผยแพร่อีก พันกว่าคนเศษนี่ ได้ดำเนินการไปในทิศทางที่ถูกต้อง แล้วก็ไม่ผิดข้อต้องห้ามทั้งหลายด้วย เพราะมิฉะนั้นแล้วก็อาจจะเปึนปัญหาทางด้านคดีความอาญากันเกิดขึ้นอีก ซึ่งสิ่งเหล่านี้ เปึ้นเรื่องที่ทราบล่วงหน้าแล้ว ควรที่จะสามารถปัองกันได้ สิ่งเหล่านี้ดิฉันอยากจะขอให้ มีการดำเนินการออกมาเปึนคู่มือปฏิบัติการนะคะ นอกเหนือจากการที่จะไปสรุปประเด็น สาระสำคัญรัฐธรรมนูญ เพื่อให้ประชาชนได้รับทราบเท่านั้นนะคะ ควรที่จะมีสิ่งที่พวกเรา จะต้องรู้ตั้งแต่ก่อนดำเนินการ และนี่ก็เปึนคำขอของดิฉันค่ะ ขอขอบพระคุณค่ะ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ก็ฝากชุด ท่านอาจารย์สมชัยว่าไปดูอย่างไร ผมคิดว่ามีความเห็นอะไรส่งไปที่ท่านเยอะ ๆ นะครับ ท่านสุนทรครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานที่เคารพ และเคารพมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่สมัยท่านอยู่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เคารพมากว่า ๒๐ ป้แล้วครับ กระผมขอ ต่อกย้ําในสาระสําคัญนะครับ เพราะเมื่อกี้ท่านประธานได้กล่าวมา ผมกลัวว่าจะ ผิดเพี้ยนไป ไม่ใช่กลัวหรอกครับ มันผิดเพี้ยนไปแล้วนะครับ ผมขอกราบเรียนว่า ท่านประธานได้กล่าวว่า สภาแห่งนี้ได้ลงมติเปึนเอกฉันท์แล้วในวันที่ ๑๙ ผมขอพูดด้วยความเปึนจริงว่า ไม่ถูกต้องครับ ถ้าจะถูกต้องนะครับ ท่านต้องกล่าวว่า เสียงข้างมากโดยประมาณนะครับ เพราะท่านไม่ได้ถามมติ ท่านสรุปเอาเปึนเสียงข้างมาก โดยประมาณนะครับ สำหรับตัวกระผมเองนี่ ถ้าถาม ถ้าให้ผมออกเสียง ผมก็จะออกเสียง ในช่อง ไม่แสดงความเห็น ไม่ออกเสียงนะครับ แต่เมื่อสภาแห่งนี้ด้วยเสียงข้างมาก โดยประมาณ ได้กำหนดแล้วว่า วันที่ ๑๙ สิงหา กระผมก็จะทุ่มเททำงานให้อย่างเต็ม สติกำลัง เต็มเม็ดเต็มหน่วย แต่ขอให้ได้รับทราบ และได้บันทึกให้ถูกต้องด้วยว่า มิใช่มติ โดยเอกฉันท์ ขอให้แก้ไขด้วยครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เนื่องจากเมื่อกี้ ถามมตินี่ ถามว่ามีใครเห็นเปึนอย่างอื่น ไม่มีนะครับท่านสุนทร์ คือตอนที่ถามไม่มีใคร เห็นเปึนอย่างอื่นแล้วนี่ครับ ก็ต้องอย่างนั้น ท่านสุรชัยว่าอย่างไรครับ คือรายละเอียดนี่ อะไรได้ แต่ว่าเมื่อกี้มติถามแล้วท่าน

นายสุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย

ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ ผม สุรชัย เลี้ยงบุญเลิศชัย สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ ครับ วาระอื่น ๆ ผมมีเรื่องที่จะใคร่ขอเสนอ ท่านประธานครับ เกี่ยวกับการที่เราได้ลงมติเห็นชอบให้กําหนดวันเผยแพร่ร่างรัฐธรรมนูญ อย่างเปึ้นทางการในวันที่ ๓๑ กรกฎาครับท่านประธาน ผมคิดว่า เมื่อเรากำหนด วันที่ ๓๑ กรกฎาคมไปแล้ว น่าจะมีพิธีการอะไรสักบางอย่าง เพื่อที่จะเปึนการทำให้สังคม หรือ สาธารณะได้รับรู้ว่า วันนี้ คือวันที่สภาร่างรัฐธรรมนูญของเราทําการเผยแพร่ร่าง รัฐธรรมนูญอย่างเปึ้นทางการ อาจจะมีพิธีการอะไรบ้าง เช่น การเชิญ ๑๒ องค์กร ซึ่งเรา เคยเชิญมาให้แสดงความคิดเห็น มาเปึ้นตัวแทนของภาคสังคมในการที่จะรับร่าง รัฐธรรมนูญที่เราเผยแพร่อย่างเปึนทางการ ก็จะเปึนการทําให้สังคมและสาธารณะได้มี การรับทราบว่า วันนี้ คือวันที่เริ่มต้นนับหนึ่ง ตามรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว ๒๕๔๙ ครับ ก็กราบเรียนท่านประธาน เพื่อพิจารณาครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

เดี๋ยวรับไปดูว่า อย่างไรนะครับ แต่เชิญ ๑๒ องค์กร คงไม่ต้องอย่างนั้นแล้ว เพราะองค์กรต่าง ๆ ก็รับไป แล้ว เราจะดูว่า วันเผยแพร่เราจะทําอย่างไรให้เห็นว่า วันนั้นเปึนวันเผยแพร่ ขอรับไปว่าจะ ไปดูอย่างไร ให้คณะกรรมาธิการกิจการนะครับ เพราะมีหลายกลุ่มก็ได้ไประดมความเห็น นะครับ เดี๋ยวจะฝากให้คณะกรรมาธิการกิจการรับไปดูนะครับ ท่านครับ ท่านมีเรื่องอื่น เสนอไหมครับ ในวาระเรื่องอื่น ๆ นะครับ ท่านชาติชายครับ

นายชาติชาย เจียมศรีพงษ์

ครับ ท่านประธานที่เคารพครับ กระผม ชาติชาย เจียมศรีพงษ์ ครับ ในฐานะ สสร. ขออนุญาตเรียนท่านประธานอย่างนี้ครับ ในเรื่องของรัฐธรรมนูญของเรานี่นะครับ ผมคิดว่า พรุ่งนี้สื่อมวลชนทุกแขนงก็คงจะได้ ไปลงตามสื่อต่าง ๆ รัฐธรรมนูญของเรานี่เราคงจะต้องไปแปลให้พี่น้องประชาชน บางหมวด บางมาตรา ให้ได้เข้าใจนะครับ ทีนี้วิธีการเผยแพร่รัฐธรรมนูญนี่นะครับ ผมเข้าใจดีครับ ในเรื่องของการลงประชามตินี่นะครับ เราอยากให้การรณรงค์ให้กับพี่น้อง ประชาชนไปลงประชามติ รับ หรือ ไม่รับ นี่นะครับ ในบางเรื่อง บางกรณีนี่ อาจจะหมิ่น เหม่ต่อการที่จะได้ในเรื่องของการที่จะได้เผยแพร่ อาจจะไปโดนข้อหาชักจูง หรืออะไรข่มขู่ ในลักษณะอย่างนี้ครับ ผมขออนุญาตหารือท่านประธานว่า ในกรณีของการเผยแพร่ รัฐธรรมนูญนี่นะครับ บางครั้งอาจจะสุ่มเสี่ยงบ้าง เราไปบอกว่ารัฐธรรมนูญนี่ดีอะไรบ้าง นี่นะครับ เปึนรัฐธรรมนูญเปรียบเทียบนะครับ หรืออีกกรณีหนึ่ง รัฐธรรมนูญนี่มีผลกระทบ ต่อพี่น้องประชาชนอย่างไร พี่น้องประชาชนจะได้อะไรนะครับ รัฐธรรมนูญกินได้ รัฐธรรมนูญจับต้องได้ อย่างนี้เปึ้นต้นนะครับ เพราะฉะนั้นผมคิดว่า ในระดับจังหวัดก็ตาม ในระดับภาคก็ตามนี่ การที่จะได้ไปเผยแพร่ แล้วการที่จะได้ไปนำให้พี่น้องประชาชนนั้นได้ เข้าใจถึงรัฐธรรมนูญให้มากที่สุด และมีประเด็นที่สําคัญ ๆ ที่สุดนี่นะครับ ผมคิดว่า เราคง มานั่งเปรียบเทียบนะครับ ระหว่างการที่มีการเลือกตั้งต่าง ๆ ไม่ว่าจะเปึ้นของ ผู้แทนราษฎร ไม่ว่าจะเปึนของหน่วยงานต่าง ๆ ตรงนี้นะครับ ผมคิดว่า ต้องหารือท่าน ประธานครับ ต้องคิดให้รอบคอบว่า เรานั้นจะไปเผยแพร่อย่างไร และเราจะไปหาแรงจูงใจ อย่างใดอย่างหนึ่งที่ไม่ผิดนะครับ ผมคิดว่า กกต. คงได้ออกความเห็นมาแล้วนะครับ ได้นำกฎหมายมาแล้วครับ ขอบคุณครับ ท่านประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ผมเรียน ท่านสมาชิกนะครับ คือ ๑. อย่าเพิ่งเผยแพร่ตัวรัฐธรรมนูญนะครับ ที่ให้ท่านไป แต่ท่านไป เผยแพร่เนื้อหาบางส่วน บางตอนที่สำคัญนี่คงทำได้ อย่างที่เมื่อกี้เราบอกไปแล้ว ทีนี้การ จะไปดําเนินการอะไรนี่นะครับ หลังจากนั้นต้องระวัง ดูชําเลือง ดูกฎหมายประชามติ นิดหนึ่งครับ ถ้าเราทําอะไรที่บอกไปเผยแพร่ข้อเท็จจริงนี่ มันไม่เปึนไรหรอก แต่เราก็จะดู แล้วอาจจะ ถ้ากฎหมายนั้นออกมา อาจจะให้คณะกรรมาธิการที่มีหน้าที่ตรงนี้ ถนัด ทางด้านนี้ ซึ่งผมคิดว่า รู้สึกได้ร่างตอนแรกไป ก็อาจจะช่วยทําคําอธิบาย ข้อเตือนใจอะไร เรานิดหน่อยได้นะครับ ก็รับไปว่าเดี๋ยวจะไปหารือในทางบริหารจัดการจะทำอย่างไร เชิญ ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ครับ

รองศาสตราจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง

เรียนท่านประธานที่เคารพ ผม เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง ผมมีอยู่ ๓ ประเด็น ที่อยากจะกราบเรียนท่านประธาน ประเด็นที่ ๑ ต่อข้อหารือเรื่องความเกรงกลัวว่า ถ้าเราเผยแพร่แล้วนี่ กลัวว่าจะมีโทษอาญา หรือโทษ อะไรก็แล้วแต่ ผมอยากจะกราบเรียนในหลักการก่อนว่าอย่างนี้ เท่าที่ผมเคยเปึ้นประธาน กรรมาธิการการมีส่วนร่วมของประชาชน วุฒิสภา ได้เคยไปศึกษาดูงานเรื่องการ ประชามติในหลายประเทศ โดยเฉพาะประเทศสวิตเซอร์แลนด์ (Switzerland) ในหลักการ ของการทําประชามตินี่ รัฐจําเปึ้นที่จะต้องให้ผู้ที่มีความเห็นว่า เห็นชอบ หรือไม่เห็นชอบ ได้มีโอกาสแสดงความเห็นทั้ง ๒ ฝ์าย แล้วประชาชนจะได้รับเนื้อหาที่สมบูรณ์ที่สุด ทั้งผู้ที่ เห็นว่าควรจะรับร่างรัฐธรรมนูญ หรือเห็นชอบ และผู้ที่เห็นว่า ไม่ควรจะเห็นชอบ เพราะฉะนั้นถ้าเรากระทําด้วยความเจตนาบริสุทธิ์ เรามีความเชื่ออย่างนั้นจริง ๆ โดย ไม่บิดเบือน โดยที่ไม่ชักจูงประเภทที่ให้สินจ้างรางวัล ผมคิดว่าเราทำได้ แม้กฎหมาย จะออกมาหมิ่นเหม่อย่างไรก็ตาม ผมคิดว่าอยู่ที่เจตนาของพวกเรา เพราะว่าเจตนาของ พวกเราต้องการที่จะให้ความรู้กับประชาชนอย่างตรงไปตรงมา ผมคิดว่าเจตนาจะเปึน เครื่องคุ้มครองเรา เพราะฉะนั้นผมคิดว่า พวกเราอย่าได้กริ่งเกรงอะไรมากนักในเรื่องนี้ ผมคิดว่าถ้าเราทำอย่างตรงไปตรงมา และทำเพื่อให้ประโยชน์กับประชาชน เพื่อให้ความรู้ มากที่สุด ผมคิดว่าทําได้ และผมอยากจะกราบเรียนท่านประธานครับว่า ผมเองได้คิด วางแผนอยู่ในใจว่า วันพุธนี้จะมีการประชุมกรรมาธิการที่เกี่ยวข้อง ผมอยากจะกราบเรียน อย่างนี้ครับว่า ถ้าเราให้กรรมาธิการประจำจังหวัดนี่ ได้มีโอกาสเข้ามาร่วมกัน เพื่อที่จะ ค้นหาเองว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ส่วนใดมีข้อดีข้อเสียอย่างไร ผมเชื่อเหลือเกินว่า กรรมาธิการประจำจังหวัด และประชาชน ถ้าค้นหาเองนี่ ก็จะเห็นอะไรหลายอย่างว่ามี การเปลี่ยนแปลงในทางที่ดีขึ้น เพราะโดยสรุปแล้วของดีของป้ ๒๕๔๐ คงอยู่ แต่ของที่ บกพร่องได้รับการแก้ไข ผมคิดว่าเขาจะเห็นเองว่าอะไรที่บกพร่องแล้วได้รับการแก้ไข อะไรที่ดีแล้วคงอยู่ เพราะฉะนั้นถ้าเรายึดหลักอย่างนี้นี่ แล้วกรรมาธิการประจำจังหวัด ทั้งหลายได้ค้นหาข้อดีด้วยตัวเอง ผมเชื่อเหลือเกินว่า คนจะมองเห็น และจะรับร่าง รัฐธรรมนูญฉบับนี้เอง โดยที่ไม่ต้องไปชี้นําบอกว่า มันดีหรือไม่ดี ผมคิดว่าวิธีนี้ใครก็ จัดการเราไม่ได้ ใครก็หาเรื่องเราไม่ได้ เพราะเราทำด้วยการให้ความรู้กับประชาชนใน ข้อเท็จจริง ให้การศึกษากับประชาชน เหมือนพวกเราเปึนครูของประชาชน ผมคิดว่า ถ้าเราคิดเสียอย่างนี้ในฐานะที่เราเปึนคนทํารัฐธรรมนูญฉบับนี้มา เราก็ให้ประชาชนค้นหา ข้อเท็จจริงว่า และวิพากษ์วิจารณ์ว่า ที่เราทำนี่ มันดีไม่ดีอย่างไร ผมคิดว่านั่นจะเปึ้นเกราะ คุ้มครองเรา

ประการที่ ๒ ครับ ท่านประธานครับ ผมคิดว่า พวกเรานี่คงยังไม่หมดงาน ในช่วงจนกว่าจะรับร่างรัฐธรรมนูญ วันที่ ๑๙ สิ่งหา เราคงจะต้องมีการประชุมเพื่อที่จะ รายงานกรรมาธิการชุดต่าง ๆ ว่า กรรมาธิการชุดต่าง ๆ เท่าที่ทำงานมาจนกระทั่งถึงกำลัง จะเสร็จสิ้น ได้กระทํามาอย่างไร ท่านประธานครับ พวกเรากินเงินเดือนประชาชน เราไป ทำงานในกรรมาธิการชุดต่าง ๆ ก็ใช้เงินของประชาชน เพราะฉะนั้นจำเปึ้นเหลือเกินที่ จะต้องรายงาน ที่จะถูกซักไซ้ไล่เรียงว่า ที่ทำงานไปแล้วได้ผลประการใด เหมาะสมหรือไม่ จะได้เปึนการประเมินพวกเรากันเองด้วย ผมคิดว่า ก่อนที่จะมีประชามติ หรือแม้แต่ ลงประชามติแล้ว ท่านประธานควรจะต้องจัดวาระการประชุมที่ให้พวกเราได้มีการ รายงานผลดังกล่าว

ในประการสุดท้ายครับ ท่านประธานครับ บัดนี้เวลาก็ล่วงเลยพอสมควร เรายังจะต้องมีการประชุมสัมมนากันในวันจันทร์ที่ ๙ และวันอังคารที่ ๑๐ ในเรื่องนี้อีก เพราะฉะนั้นวันนี้นี่น่าจะถึงเวลาอันสมควร แล้วเราก็ยกยอดไปประชุมกันวันจันทร์ที่ ๙ ที่เรานัดแนะกันไว้ ดีไหมครับ ขอบพระคุณครับท่านประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

อาจารย์อภิปราย เสร็จ อาจารย์เสนอป่ดอภิปรายไม่ได้ อาจารย์เปึนคนแนะผมเองครับ

รองศาสตราจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง

ผมไม่ได้เสนอป่ดอภิปราย ท่านประธาน ผมเพียงแค่เสนอแนะ ขอบพระคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ขอบคุณครับ รับ ไว้ทั้งหมดนะครับ ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ครับ ประเด็นที่ท่านพูดนะครับ ก็ทําให้สมาชิก จะได้เข้าใจว่า คืออะไรถ้าทําโดยสุจริตใจนะครับ เราก็ต้องทําได้นะครับ เพียงแต่ว่าท่าน ถาม ก็เพื่อให้ดูว่า อะไรมันต้องระมัดระวัง และถ้ามีกฎหมายออกมาแล้วมันเปึนยังไง วันที่ ท่านแนะนำว่าจะรายงานนั้นก็ดี ก็คงจะจัด แต่หมายความว่า เราคงไม่จัดประชุมทุกจันทร์ เปึ้นปกติไป เพราะพวกเราเข้าใจว่า ระยะพอหลังวันที่ ๑๙ ก็ต้องช่วยกันลงพื้นที่นะครับ ไม่มีใครที่จะลงพื้นที่ได้ดีกว่าพวกเราร้อยคนนี่นะครับ ผมคิดว่าประธาน รองประธาน ก็คง ลงไปด้วยเหมือนกันนะครับท่านครับ แล้วก็กรรมาธิการยกร่าง ซึ่งเหมาะจะเปึนวิทยากร เพราะรู้แง่มุมอะไรดีก็คงจะไป แล้วหลายท่านนี่ ตัวท่านอาจารย์เจิมศักดิ์เอง ท่านสุรชัย เอง ท่านวัชราเอง ใครที่นั่น ก็คงไปช่วยอธิบายนะครับ เรารับรัฐธรรมนูญร่วมกันแล้ว เราก็ จะอธิบายไปในทางเดียวกันนั่นนะครับ นะท่านครับ เชิญท่านชาติชายต่อ

นายชาติชาย เจียมศรีพงษ์

กราบเรียนท่านประธานที่เคารพครับ กระผม ชาติชาย เจียมศรีพงษ์ ครับ ผมขออนุญาตที่จะได้เรียนกับท่านประธานสั้น ๆ แล้วกันนะครับ คือในช่วงที่เราร่างรัฐธรรมนูญนี่นะครับ เราก็ได้อภิปรายกันนะครับ แล้ว เราคุยกันว่า บางเรื่องนี่เราไม่สามารถที่จะได้ลงในกฎหมายรัฐธรรมนูญได้ เราใช้ในเรื่อง ของบันทึกเจตนารมณ์ได้นะครับ รัฐบาลชุดใหม่นี่นะครับ ที่จะต้องเข้ามาบริหารประเทศนี่ นะครับ ก็คงจะต้องมีนโยบายอย่างใด อย่างหนึ่งนะครับ แล้วคงจะต้องไม่ให้ขัดกับ กฎหมายรัฐธรรมนูญด้วยนะครับ ผมขออนุญาตที่จะเรียนกับท่านประธานครับว่า บางเรื่องนี่นะครับ บางเรื่องนี่ เช่น ในเรื่องของการศึกษา เรื่องอะไรก็ตามนี่นะครับ บางครั้งนี่รัฐบาลนี่จะต้องดำเนินการตามกฎหมายรัฐธรรมนูญ ผมยกตัวอย่างนะครับ แต่ว่าในเรื่องของการที่เราจะไปเผยแพร่กับพี่น้องประชาชนนี่นะครับ ผมคิดว่า บางเรื่องนี่ ก็อาจจะได้หมิ่นเหม่ด้วยนะครับ ก็หารือกับท่านประธานว่า คงจะต้องไปเผยแพร่ในเรื่อง ใช้ความรู้นะครับ แบบกว้าง ๆ นะครับ แล้วเข้าใจว่า รัฐบาลที่จะต้องมาจากการเลือกตั้ง โดยเร็วนี่ก็คงจะได้นํานโยบายนะครับ ให้สอดคล้องกับกฎหมายรัฐธรรมนูญด้วยครับ มีหลายเรื่องครับที่บันทึกในเจตนารมณ์ ทีนี้ในกรณีที่เราไปเผยแพร่นี่นะครับ บางครั้งนี่ แต่ละพื้นที่ แต่ละพี่น้องประชาชนก็อาจจะถามว่า รัฐธรรมนูญนี่เปึนอย่างไรนะครับ ในเรื่องของสิ่งแวดล้อม ในเรื่องของสาธารณสุข ในเรื่องของอะไรเปึนอย่างไรนะครับ ตรงนี้ นี่เราอธิบายค่อนข้างยาก เพราะว่าคนที่จะทําได้จริง ๆ ก็คือ รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง นะครับ ตรงนี้ผมก็คิดว่า ก็หารือท่านประธานครับ การที่จะได้เผยแพร่บางครั้งอาจจะ หมิ่นเหม่บ้างนะครับ ก็ขออนุญาตใช้ระยะเวลาสั้น ๆ ครับ ท่านประธานครับ ขอบคุณครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

ครับ ท่านสุนทร ครับ

นายสุนทร จันทร์รังสี

ท่านประธานที่เคารพ กระผม สุนทร จันทร์รังสี สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ กระผมเคารพความคิดของเพื่อนสมาชิกทุกคน โดยเฉพาะ ท่านอาจารย์เจิมศักดิ์ ป่ืนทอง ยิ่งเคารพเปึนพิเศษนะครับ และตามที่ท่านได้กรุณา อภิปรายมาเมื่อกี้ก็น่าฟังนะครับ แต่เปึนความคิดเห็นว่า ผมว่า ผมว่านี่ ผมก็จะเชื่อ จะเชื่อ ความคิดของอาจารย์ แต่อย่างที่ทุกท่านทราบนะครับ ทุกท่านยอมรับกันว่า มันเปึนการ หมิ่นเหม่กฎหมายหลายประการใน พรบ. ที่จะทำประชามตินี้นะครับ ผมจึงอยากที่จะ มีเพื่อนสมาชิกบางคนก็เสนอว่า ให้ทําหนังสือคู่มือนะครับ เพราะว่าตอนนี้ทางสมาชิก ทุกคนซึ่งจะต้องลงพื้นที่อย่างที่ท่านแจ้งให้แล้วนะครับ ซึ่งผมก็ยืนยันแล้วว่า กระผมก็ จะนําทีมของผมลงเต็มที่ แต่เรายังไม่มีคู่มือเลย เพราะฉะนั้นผมอยากที่จะให้มันไม่ต้อง หมิ่นเหม่ ให้เรามีหลักยึดถือที่แน่ใจ แน่นอนว่า ทำแล้วไม่ต้องติดคุกเหมือนคำขู่ของ คนบางคนนะครับ เวลานี้หลายคนเสียประสาทนะครับ ที่ทำไปด้วยความเจตนาดี ด้วยความตั้งใจ พอทำไป แล้วก็บอกว่า เดี๋ยวจะติดคุก อย่างนี้นะครับ ก็เลยอยากที่จะให้การสัมมนาของเราใน วันจันทร์ หรือวันอังคารหน้า ให้เกิดประโยชน์สูงสุดนะครับ ขอให้ท่านกรุณาทำคู่มือ ชนิด ที่ว่า รณรงค์อย่างไรไม่ต้องติดคุกนี่ครับ แจกเปึนคู่มือด้วยนะครับ ไม่ทราบท่านจะรับได้ ไหมครับ ท่านประธานครับ

นายนรนิติ เศรษฐบุตร ประธานสภาร่างรัฐธรรมนูญ

คือที่ท่านสุนทร หารือ เมื่อกี้พูดไปที่หนึ่งคือ กฎหมายประชามติต้องให้ออกก่อน แล้วเราขอ คณะกรรมาธิการชุดหนึ่ง เข้าใจว่าเปึนคนที่ดูเรื่องหลักเกณฑ์อะไรนี่จะไปดู แล้วคง จะบอกได้ ทีนี้ถ้าเขายังไม่จบ ไม่ออกมาเปึนกฎหมายนี่ ไปดูล่วงหน้า ไปเขียนคู่มือ ล่วงหน้ามันอาจจะต่างจากกฎหมายที่ผ่าน รอให้กฎหมายเขาผ่านก่อนนะครับ เมื่อกี้รับ ไปแล้วว่าจะไปขอชุดนั้นน่ะทำ เดี๋ยวผม ถ้าเลิกเร็ว เดี๋ยวผมคงไปหารือท่านประธาน ข้างนอกได้นะครับ ก็รับเอาไว้นะครับ ไม่มีอย่างอื่นแล้วใช่ไหมครับ ในวาระเรื่องอื่น ๆ ก็ จบวาระนี้แล้วนะครับ ท่านสมาชิกครับ เราประชุมกันมา ที่จริงเราทำงานหนักในช่วงหลัง นี่มากนะครับ ต้องขอบคุณท่านสมาชิกเปึนพิเศษทุกท่านเลยนะครับ ท่านอยู่ดึก ท่านอยู่ ดึก ตื่นเช้านะครับ โดยเฉพาะท่านคณะกรรมาธิการยกร่าง ไม่ใช่เพียงเฉพาะ ๒๕ คน ซึ่ง เปึ้นสมาชิกของเรา อีก ๑๐ ท่าน ซึ่งไม่ได้เปึนสมาชิกสภาร่างก็กรุณามากนะครับ บางท่าน ไม่เคยขาดเลยที่จะมาช่วยมาดูแล ก็พวกท่านเหล่านี้แหละครับที่ทำให้เราเดินทางมาอย่าง น้อยที่สุดถึงวันนี้ วันที่เรามีมติรับร่างที่พวกเราช่วยกันดูแก้ไข แปรญัตติเพิ่มเติม แก้ไข ถ้อยคําอะไรต่ออะไรนะ ความเห็นที่ต่างกันก็เปึนเรื่องที่ปกตินะครับ เวลานี้เปึน รัฐธรรมนูญที่พวกเราทั้งหลายรับแล้วนะครับ แล้วเราก็จะไปสู่ขั้นสุดท้ายที่จะต้องไปหา ประชาชน เราไปหาประชาชนมา ๓ ครั้ง ครั้งหนึ่งไปหาก่อนร่าง แล้วร่างเสร็จ ร่างแรกก็ เอาไปหา แล้วก็ฟัง แล้วก็มาแก้ไข ตอนนี้รับร่างนี้ก็ต้องไปหาประชาชนอีกครั้ง พวกเรา ทำงานมาด้วยความเหน็ดเหนื่อยนะครับ ก็ต้องขอขอบคุณเปึนพิเศษทุกท่านเลยนะครับ แล้วท่านก็ยังมีงานที่ว่าหยุดไม่ได้นะครับ ที่จะทำกันต่อไปเพื่อให้ถึงวันที่ ๑๙ เพื่อจะดูผล ว่าเราจะทําอย่างไร อธิบายอย่างไรให้ประชาชนท่านเข้าใจว่า รัฐธรรมนูญฉบับที่เราทํา อยู่นี้ มีข้อดีข้อเด่นอย่างไรนะครับ แล้วที่จะเปึนประโยชน์ จะเปึนกติกาการเมืองนะครับ เริ่มต้นทำให้การเมืองในบ้านเมืองเราเริ่มต้นเปึ้นปกติ แล้วหลังจากนั้นก็เปึนหน้าที่ของผู้ที่ เกี่ยวข้องทั้งหลายที่จะไปทำตามที่เปึนกติกา กำหนดเอาไว้แล้วนะครับ ผมขออนุญาต ขอบคุณท่านสมาชิกเปึ้นอย่างยิ่งนะครับ แล้ววันนี้หมดเรื่องแล้ว ขออนุญาตป่ดประชุม ครับ ขอบพระคุณครับ

เลิกประชุมเวลา ๑๑.๔๓ นาฬิกา