ชัยวุฒิ แจงความคืบหน้าดิจิทัลไอดี หนุนยืนยันตัวตนปลอดภัย-รองรับเศรษฐกิจดิจิทัล

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๒๓ · ๑ กันยายน ๒๕๖๕

ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ ชี้แจงความคืบหน้าการดำเนินงานระบบดิจิทัลไอดี พร้อมอธิบายกลไกของระบบเอ็นดีไอดีและโมบายไอดี รวมถึงความร่วมมือของหน่วยงานต่าง ๆ ในการยืนยันตัวตนทั้งออนไลน์และออฟไลน์ เพื่อเพิ่มความสะดวก ปลอดภัย และลดการใช้บัตรประชาชนในทางที่ไม่เหมาะสม พร้อมผลักดันให้ประชาชนลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชันเพื่อยืนยันตัวตนและรองรับเศรษฐกิจดิจิทัลในอนาคต

นายชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจ และสังคม

เรียนท่านประธานที่เคารพ ผม ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์ รัฐมนตรีว่าการ กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคมนะครับ ก็ต้องกราบเรียนท่านประธานว่ากระทู้ถามนี้ เป็นกระทู้ถามที่ดีมากนะครับ เพราะว่าเป็นสิ่งที่เป็นประโยชน์ต่อพี่น้องประชาชนและรัฐบาล ก็ได้ดำเนินการมาหลายปีแล้ว ตั้งแต่การออกกฎหมาย ออกกฎระเบียบ ที่เรียกว่า พระราชกฤษฎีกา ผ่าน ครม. ไปแล้ว แต่อยู่ระหว่างตรวจที่สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา จะประกาศใช้เร็ว ๆ นี้ เขาเรียกกฎหมาย พระราชกฤษฎีกาดิจิทัลไอดี (Digital ID) นะครับ เพื่อได้มีการกำหนดมาตรฐานกำหนดผู้ให้บริการ แล้วก็มีมาตรการต่าง ๆ ที่ทำให้สามารถ ทำงานได้อย่างเชื่อมั่นมากขึ้นนะครับ แต่ถึงไม่มีกฎหมายตอนนี้เราก็มีหน่วยงานที่เริ่มพัฒนา ระบบดิจิทัลไอดี (Digital ID) แล้ว ๓ หน่วยงานนะครับ เรียกสั้น ๆ ๑. ก็คือเอ็นดีไอดี (NDID) ซึ่งอันนี้เป็นเอกชนที่ทำร่วมกับธนาคารต่าง ๆ ทุกธนาคารก็จะมีระบบนี้ คือจะมีการยืนยัน ตัวตนออนไลน์ (Online) เพื่อจะได้เปิดบัญชีกันได้ ๒. ก็คือโมบาย ไอดี (Mobile ID) อันที่ท่านได้พูดถึงก็คือใช้บริษัทผู้ให้บริการมือถือ ก็คือเอไอเอส (AIS) ทรู (True) ดีแทค (DTAC) และโทรคมนาคมแห่งชาติ ตอนนี้มีอยู่ ๔ ค่ายที่ให้บริการยืนยันตัวตนเป็นโมบาย ไอดี (Mobile ID) โดยการที่ประชาชนก็ต้องไปลงทะเบียนที่ศูนย์บริการ เขาเรียกอะไรนะ ทรูชอป (True Shop) ดีแทคชอป (DTAC Shop) เอไอเอสชอป (AIS Shop) ไปถึงก็ไปขอเปิดบริการ โมบาย ไอดี (Mobile ID) หรือดิจิทัลไอดี(Digital ID) ก็จะมีการลงทะเบียนถ่ายรูป รูปนี่สำคัญนะครับ เพราะต้องใช้ในการพิสูจน์ใบหน้าเวลาท่านออนไลน์ (Online) นี่มันมีเลข มีรหัสอะไรก็ตามแต่ท่านต้องดูหน้าด้วยนะครับ ใช้ระบบเฟซเวอริฟิเคชัน ซิสเต็ม (Face Verification System) การตรวจสอบใบหน้าเพื่อให้ตรงกัน ก็จะยืนยันว่าเป็น คนคนนั้นจริง ซึ่งระบบนี้ก็ใช้มาและตอนนี้ก็เปิดมาได้ระยะหนึ่งแล้วครับ ตั้งแต่ปลายปีที่แล้ว วันนี้ก็คาดว่ามีผู้มาลงทะเบียนแล้วประมาณ ๖๐,๐๐๐ คน แล้วก็มีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ตอนนี้ที่เราได้ไปพูดคุย โดย กสทช. ประสานอยู่ก็มีอยู่ ๑๔ หน่วยงานนะครับ เช่น บริษัท มือถือต่าง ๆ มีกรมการปกครอง กรมการขนส่งทางบก กรมสรรพากร สำนักงานประกันสังคม ธนาคารกรุงเทพ บริษัท ซีพีออลล์ จำกัด ก็คือเซเว่นอีเลฟเว่นครับ บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด สถาบันคุ้มครองเงินฝาก ตลาดหลักทรัพย์ และบริษัท ข้อมูลเครดิตแห่งชาติ จำกัด ซึ่งอันนี้ ถ้าประชาชนที่มามีการรีจิสเตอร์ (Register) หรือการขอระบบโมบาย ไอดี (Mobile ID) ไว้แล้ว ต่อไปเวลาไปติดต่อธุรกรรมกับหน่วยงานต่าง ๆ ที่มาเป็นเครือข่ายของเราเหล่านี้ ก็สามารถใช้ดิจิทัลไอดี (Digital ID) ได้เลยก็คือ ๑. ออนไลน์ (Online) ก็สามารถยืนยันตัวตน ผ่านระบบออนไลน์ (Online) ได้นะครับ หรือ ๒. บางทีมันไม่ออนไลน์ (Online) มันออฟไลน์ (Offline) มาเจอกันสมัยก่อนท่านประธานคงทราบว่าเราต้องแลกบัตรประชาชนใช่ไหมครับ สมมุติจะเข้าสภาก็ต้องเอาบัตรประชาชนมาแลกกับยามใช่ไหม ต่อไปก็ไม่ต้องแลกบัตรแล้ว ท่านเอามือถือเปิดคิวอาร์โค้ด (QR Code) อย่างนี้ส่องที่ตัวสแกน (Scan) มันก็จะขึ้นชื่อ มาเลยว่าคนนี้มาที่สภาแล้ว แล้วท่านก็ถ่ายรูปหน้าไว้ก็ยืนยันว่าคนนี้ตรงกับบัตรประชาชนนี้จริง คนยืนยันก็คือระบบโมบายไอดี (Mobile ID) จะเป็นคนยืนยันตัวตนจากหน้าให้ สภาก็ไม่ต้อง เก็บบัตรประชาชน บัตรประชาชนก็อยู่ที่ตัวเขานี่ละ ไม่ต้องพกไปก็ได้เพราะมีมือถือก็คือ มีคิวอาร์โค้ด (QR Code) มีหน้าเขาอยู่ เราก็จะมีข้อมูลออนไลน์ (Online) ในระบบ คอมพิวเตอร์ว่าใครเข้ามาเวลาเท่าไร ตอนเดินออกก็สแกน (Scan) คิวอาร์โค้ด (QR Code) ถ่ายรูปหน้าอีกทีหนึ่งก็รู้ว่าเขาเดินออกไป คืนบัตรใช่ไหมครับ เพราะบัตรประชาชนวันนี้ เราไม่ค่อยอยากให้ใครเอาไปเก็บนะครับ เพราะบางทียามเดินเอาไปเก็บเอาไปแอบถ่ายรูปไว้ เอาไปใช้ในทางมิชอบเราก็ไม่รู้ใช่ไหมครับ หรือบางทีตามออฟฟิศต่าง ๆ ตามหมู่บ้าน จัดสรรก็ชอบเอาบัตรประชาชนของเราไปเก็บไว้เวลาจะเข้า ซึ่งอันนี้ต่อไปถ้าระบบนี้ มีอย่างแพร่หลายเราก็จะสะดวกขึ้น หรืออาจจะเป็นการขึ้นเครื่องบินใช่ไหม ไม่ต้องตรวจ บัตรประชาชนแล้ว ก็ตรวจที่โมบาย ไอดี (Mobile ID) นี่ ดูที่คิวอาร์โค้ด (QR Code) แล้วก็ ส่องหน้าตรวจสอบใบหน้านะครับ มันก็จะสะดวกสบายแล้วก็ธุรกรรมต่าง ๆ ก็จะคล่องตัวขึ้น ปลอดภัยขึ้น นี่คือเป้าหมายของดิจิทัลไอดี (Digital ID) ที่ทำขึ้น ผมว่าระบบนี้ก็ไปได้ดี พอสมควรแล้วนะครับ ต่อไปก็คงเป็นเรื่องของการขยายผลให้พี่น้องประชาชนมาใช้มากขึ้น แล้วก็มาลงทะเบียนครับที่สำคัญ เพราะว่าทุกคนที่จะเปิดระบบนี้ก็ต้องไปถ่ายรูปไปเปิด ระบบที่ศูนย์บริการของมือถือด้วยนะครับ ซึ่งอันนี้ก็เป็นภาระเหมือนกัน แต่ว่าผมว่า ก็ต้องผลักดันให้ทุกคนไปทำกัน และอีกสิ่งหนึ่งที่รัฐบาลพยายามผลักดันก็คือเรื่องของการให้ ทุกหน่วยงานมาเชื่อมต่อข้อมูล อย่างเช่น อย่างรัฐสภาหรือว่าหน่วยงานราชการต่าง ๆ นะครับ หรือภาคเอกชนก็อย่างธนาคาร ตลาดหลักทรัพย์ บริษัทต่าง ๆ ที่ต้องมีการติดต่อกับ ประชาชนทำธุรกรรมต่าง ๆ ถ้ามาเชื่อมโยงข้อมูลกันได้มากประชาชนก็จะได้ใช้ประโยชน์ มากขึ้น พอใช้ประโยชน์ได้มากประชาชนก็อยากจะมาสมัครบริการโมบาย ไอดี (Mobile ID) มากขึ้น อันนี้ก็เป็นสิ่งที่รัฐบาลจะผลักดันในระยะต่อไปนะครับ

นอกจากนี้สุดท้ายก็คงฝากไว้ด้วยคือเรื่องของกรมการปกครองก็กำลัง อยู่ระหว่างเปิดระบบดิจิทัลไอดี (Digital ID) เหมือนกันของบัตรประชาชนนะครับ เรียกว่า ดีดอตโดป้า (D.DOPA) ของกรมการปกครองก็มี ซึ่งระบบนี้ก็เปิดระบบแล้ว ตอนนี้ระบบ มีคนเข้ามา ๒๐,๐๐๐-๓๐,๐๐๐ คนแล้วที่มาทำระบบ ก็คือก็เช่นเดียวกันต้องไปที่สำนักงานเขต หรือที่อำเภอ ประชาชนก็ต้องไปเปิดแอปพลิเคชัน (Application) แล้วก็ไปถ่ายรูปใหม่ ไปดิปชิป (Dip Chip) เขาเรียกไปอัปเดต (Update) ข้อมูลเพื่อยืนยันว่าเราจะใช้ระบบ ดิจิทัลไอดี (Digital ID) เพื่อป้องกันการแอบแฝงหรือการสวมรอยกันด้วย แล้วก็มาตรวจสอบ ตัวตนอีกครั้งหนึ่ง แล้วก็ถ่ายรูปเก็บไว้นะครับ ก็ยืนยันว่าระบบนี้เป็นระบบที่ดีแล้วก็กำลัง ผลักดันให้เกิดขึ้นนะครับ ก็หวังว่าภายในปีหน้าก็จะมีการใช้ที่แพร่หลายขึ้นและเป็น ประโยชน์ต่อการพัฒนาเศรษฐกิจดิจิทัล (Digital) ต่อไปครับ