อนุชา แจงความคืบหน้าแผนปฏิรูปสังคม 6 ด้าน เน้นออม-ฐานข้อมูล-คนพิการ

สภาผู้แทนราษฎร · ครั้งที่ ๑๖ · ๒๒ ธันวาคม ๒๕๖๕

อนุชา นาคาศัย ชี้แจงความคืบหน้าการดำเนินงานตามแผนปฏิรูปประเทศด้านสังคมฉบับปรับปรุง โดยเน้นการส่งเสริมระบบการออม การพัฒนาฐานข้อมูลทางสังคมของ อปท. การสร้างชุมชนเข้มแข็งในเขตเมือง และการขึ้นทะเบียนคนพิการอย่างทั่วถึง พร้อมรายงานผลความสำเร็จในการออกกฎหมายและจัดตั้งกลไกสนับสนุนต่าง ๆ เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงสวัสดิการอย่างเท่าเทียมและพึ่งพาตนเองได้ โดยใช้งบประมาณหลายโครงการรวมกว่า 865 ล้านบาท ย้ำความมุ่งมั่นในการขับเคลื่อนนโยบายเพื่อลดความเหลื่อมล้ำและส่งเสริมคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นของประชาชนอย่างยั่งยืน

นายอนุชา นาคาศัย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี

กราบเรียน ท่านประธานสภาที่เคารพ ผม นายอนุชา นาคาศัย รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี ได้รับมอบหมายให้มาตอบกระทู้ถามของท่าน พลตำรวจตรี สุพิศาล ซึ่งต้องขอบคุณ ท่าน ในหลายครั้งที่ท่านได้ดำเนินการในส่วนงานของรัฐบาล เพราะว่าสิ่งเหล่านี้ เกิดประโยชน์กับพี่น้องประชาชนและประเทศชาติ ซึ่งผมเข้าใจว่าสิ่งที่ท่านได้เป็นห่วงเป็นใย ก็คือความสำเร็จบรรลุผลตามการปฏิรูปประเทศที่ทางรัฐบาลได้แถลงเป็นนโยบายไว้ ซึ่งจาก คำถามของท่าน แผนการปฏิรูป ด้านสังคม (ฉบับปรับปรุง) ที่ได้กำหนดเป้าหมายของ ผลอันพึงประสงค์ไว้จำนวน ๓ เป้าหมาย โดยสรุปสาระสำคัญดังนี้ครับ

เป้าหมายที่ ๑ มีระบบการออม ทั้งภาคสมัครใจและภาคบังคับแก่ประชาชน ทุกกลุ่มเพื่อเพิ่มความสามารถในการพึ่งพาตนเองหลังเกษียณ ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมาย มีการ ออกร่าง พ.ร.บ. กองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ พ.ศ. .... แล้วก็ พ.ร.บ. กองทุนการออม แห่งชาติ จะได้รับการปรับปรุงแก้ไขในประเด็นสิทธิประโยชน์ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งสถานะของการ บรรลุเป้าหมายนั้นอยู่ในระดับใกล้เคียงในการบรรลุเป้าหมาย สะท้อนได้จากขณะนี้ร่าง พ.ร.บ. กองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ พ.ศ. .... อยู่ในขั้นตอนการพิจารณาของคณะกรรมการ กฤษฎีกา เพื่อเสนอต่อรัฐสภาในขั้นตอนของกฎหมาย อีกทั้ง พ.ร.บ. กองทุนการออมแห่งชาติ นั้นได้มีการปรับปรุงแก้ไขเพื่อเพิ่มสิทธิประโยชน์ให้กับสมาชิกเพื่อให้ระบบการออม เพื่อการชราภาพ ทั้งในรูปแบบเงินบำนาญและเงินบำเหน็จ เป้าหมายที่ ๒ อปท. มีข้อมูล ทางสังคมในพื้นที่เพื่อนำมาใช้จัดระบบสวัสดิการสังคม ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมาย ให้มีฐานข้อมูล ทางสังคมในระดับพื้นที่เชื่อมโยงทุกมิติร้อยละ ๑๐๐ โดย อปท. สามารถใช้ประโยชน์จาก ฐานข้อมูลทางสังคมในระดับพื้นที่และคลังข้อมูลด้านอาชีพ สถานการณ์บรรลุเป้าหมายนั้น บรรลุเป้าหมายพึงประสงค์ที่กำหนดไว้ สะท้อนได้จากการมีระบบทีพีแมพ (TPMAP) และ ระบบแฟ้มบ้านพัฒนาคนไทย ล็อกบุ๊ค (Logbook) ซึ่งเป็นระบบฐานข้อมูลขนาดใหญ่ที่มีการ เชื่อมโยงจากหลายภาคส่วนเพื่อเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาความยากจนและพัฒนาคน ในทุกช่วงวัยในระดับครัวเรือน และบุคคลของพื้นที่ เป้าหมายที่ ๓ ชุมชนในเขตเมืองมีความ เข้มแข็งและมีโอกาสในการเข้าถึงสวัสดิการภาครัฐอย่างเท่าเทียม ตัวชี้วัดและค่าเป้าหมาย ให้มีการออกกฎหมายที่สนับสนุนให้เกิดการสร้างเสริมชุมชนเข้มแข็ง โดยเฉพาะชุมชนในเขต เมือง โดยคณะกรรมการชุมชนของเทศบาล เทศบาลเมือง กรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา มีการจัดตั้งกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง สถานะการบรรลุเป้าหมาย บรรลุเป้าหมายพึงประสงค์ ที่กำหนดไว้ สะท้อนได้จากมีการจัดตั้งคณะกรรมการนโยบายพัฒนาคุณภาพชีวิตระดับพื้นที่ เพื่อเป็นกลไกในการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐ เอกชน และประชาชนให้ตอบสนอง ต่อความต้องการของแต่ละพื้นที่ ให้ชุมชนเกิดความเข้มแข็ง และประชาชนพึ่งพาตนเอง ตลอดจนแก้ปัญหาของชุมชนด้วยตนเอง รวมถึงมีการออกกฎหมายที่เกี่ยวข้องอย่างครบถ้วน เช่น ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยคณะกรรมการชุมชนของเทศบาล พ.ศ. ๒๕๖๔ และ ระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยชุมชนและกรรมการชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๔ โดยที่ผ่านมา หน่วยงานรัฐได้มีการดำเนินงานให้เกิดการบรรลุเป้าหมายของผลอันพึงประสงค์อย่าง ครบถ้วน ซึ่งสามารถสรุปผลดำเนินการและประโยชน์ที่ประชาชนได้รับจากการดำเนินการ ตามกิจกรรมบิ๊กร็อก (Big rock) ทั้ง ๕ กิจกรรม ได้แก่

กิจกรรมปฏิรูปที่ ๑ ระบบการออมเพื่อสร้างหลักประกันรายได้หลังเกษียณ ที่เพียงพอ ครอบคลุมในกลุ่มแรงงานทั้งในและนอกระบบ ผลการดำเนินงานสำนักงาน เศรษฐกิจการคลังได้จัดทำร่าง พ.ร.บ. กองทุนบำเหน็จบำนาญแห่งชาติ ซึ่งปัจจุบัน อยู่ระหว่างการตรวจพิจารณาของกฤษฎีกา เพื่อนำเสนอต่อรัฐสภา ประโยชน์ที่ประชาชน ได้รับ กฎหมายดังกล่าวเป็นกลไกที่ส่งเสริมให้ประชาชนที่เป็นแรงงานในระบบได้มีการออม เพื่อการเกษียณเพิ่มขึ้น งบประมาณจำนวนเงิน ๗๔,๕๒๑,๐๗๖ ล้านบาท เพื่อพัฒนา หลักประกันการสร้างรายได้หลังเกษียณให้แก่กลุ่มแรงงานในระบบ โดยจัดสรรเงินสมทบ ให้แก่กองทุนบำเหน็จบำนาญข้าราชการ ๑.๑๙ ล้านคน

กิจกรรมปฏิรูปที่ ๒ การผลักดันให้มีฐานข้อมูลทางสังคมและคลังความรู้ ในพื้นที่ เพื่อให้สามารถจัดสวัสดิการและสร้างโอกาสในการประกอบอาชีพตรงตาม ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ผลการดำเนินงาน กรมการปกครองได้ดำเนินโครงการ พัฒนาตำบลแบบบูรณาการ โดยจัดเก็บข้อมูลในระดับหมู่บ้าน ชุมชนทั่วประเทศ ประกอบด้วย ๗๕,๐๑๒ หมู่บ้าน และ ๕,๕๘๔ ชุมชน จัดเก็บข้อมูล ๑๒ ด้าน ซึ่งเป็นข้อมูล สำคัญเชิงพื้นที่ในการวางแผนพัฒนาในทุกระดับ และได้จัดทำฐานข้อมูลในลักษณะ แดชบอร์ด (Dashboard) เพื่อให้ประชาชนทั่วไปสามารถเข้าถึง ใช้ประโยชน์ได้ นอกจากนี้ วิเคราะห์ข้อมูลจัดกลุ่มในการใช้ข้อมูลช่วยเหลือประชาชนกลุ่มเป้าหมาย โดยมีการ ดำเนินงานผ่านการจัดทำฐานข้อมูลคือทีพีแมพ (TPMAP) โดยนำข้อมูลจำเป็นพื้นฐานมาใช้ ในการวิเคราะห์ข้อมูลขนาดใหญ่ บูรณาการกับข้อมูลบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ทำให้สามารถ จัดเก็บข้อมูลในการพัฒนาคนแบบชี้เป้าที่ระบุคนจนอย่างหลายมิติ มีทั้ง ๕ มิติ คือ ด้านสุขภาพ ความเป็นอยู่ การศึกษา รายได้ และการเข้าถึงบริการภาครัฐ ประโยชน์ ที่ประชาชนได้รับ ได้รับถึงความช่วยเหลือโดยตรง ความต้องการซึ่งข้อมูลระดับพื้นที่ จะสามารถนำไปใช้กำหนดนโยบายในระดับพื้นที่ สามารถบรรเทาปัญหาให้กับประชาชน กลุ่มเป้าหมายได้อย่างตรงจุดมากยิ่งขึ้น งบประมาณที่ใช้ก็จำนวน ๑,๑๓๑ ล้านบาท เพื่อจัดทำฐานข้อมูลทางสังคมในระดับพื้นที่สำหรับมาใช้วิเคราะห์

กิจกรรมปฏิรูปที่ ๓ การปฏิรูปการขึ้นทะเบียนคนพิการ เพื่อให้คนพิการ ได้รับสิทธิสวัสดิการและความช่วยเหลือได้อย่างครอบคลุมและทั่วถึง ผลการดำเนินการ ได้ปรับปรุงคำนิยามของคำว่าคนพิการและวิธีจัดทะเบียนให้มีประสิทธิภาพ โดยการแก้ไข วินิจฉัย การประเมินความพิการและกำหนดคำนิยามให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน โดย กรมส่งเสริมพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ความสะดวกและข้อจำกัดในการเข้าถึง การออก บัตรประจำตัวคนพิการโดยการไม่เรียกสำเนาเอกสารที่ทางราชการออกให้ประชาชน อาทิ สำเนาบัตรประจำตัวคนพิการ สำเนาทะเบียนบ้าน รวมทั้งจัดทำระบบให้บริการวัน สตอป เซอร์วิส ฟอร์ เพอร์ซัน วิธ ดิสซะบิลลิตี (One stop service for person with disability) ในการออกบัตรประจำตัวคนพิการ ณ สถานพยาบาล ประโยชน์ที่ประชาชนได้รับ กลุ่มคน พิการสามารถเข้าถึงการจดทะเบียนและออกบัตรประจำตัวคนพิการได้โดยง่ายและ ครอบคลุมความพิการทุกประเภท ลดโอกาสที่จะเกิดการตกหล่นจากการขึ้นทะเบียนคน พิการ งบประมาณที่ใช้จำนวน ๑๕ ล้านบาทเพื่อขึ้นทะเบียนคนพิการ ได้แก่ โครงการปฏิรูป การขึ้นทะเบียนคนพิการ โดยคนพิการ ๙๓,๒๒๕ คนได้รับการจดทะเบียน

กิจกรรมปฏิรูปที่ ๔ สร้างกลไกที่เอื้อให้เกิดชุมชนจัดการตนเอง ผลการ ดำเนินการ กรมส่งเสริมการปกครองส่วนท้องถิ่นออกระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วย คณะกรรมการชุมชน เทศบาล ปี ๒๕๖๔ โดยกรุงเทพมหานครออกระเบียบว่าด้วยชุมชน และกรรมการชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๔ และประกาศกรุงเทพมหานคร เรื่องหลักเกณฑ์การจัดตั้ง ชุมชนรูปแบบพิเศษตามระเบียบกรุงเทพมหานครว่าด้วยชุมชนและกรรมการชุมชน พ.ศ. ๒๕๖๔ ประโยชน์ที่ประชาชนได้รับ เป็นการเพิ่มศักยภาพและความเข้มแข็งของชุมชน ให้สามารถแก้ปัญหาและตอบสนองต่อความต้องการของชุมชนได้โดยตรงและรวดเร็ว อันนำไปสู่ความเสมอภาคและการลดความเหลื่อมล้ำในสังคม งบประมาณที่ใช้จำนวน ๔๙ ล้านบาทเพื่อจัดสรรเป็นเงินอุดหนุนทั่วไปตามอำนาจหน้าที่และภารกิจถ่ายโอนให้แก่ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

กิจกรรมปฏิรูปที่ ๕ การสร้างมูลค่าให้กับที่ดินที่รัฐจัดให้กับประชาชน ผลการดำเนินงาน สำนักงานคณะกรรมการที่ดินแห่งชาติ (สคทช.) ได้มีการจัดทำ แนวทางการสร้างมูลค่าที่ดินรัฐให้กับประชาชน เพื่อศึกษาและเสนอแนะรูปแบบและกลไก ที่เหมาะสมในการสนับสนุนแนวทางการสร้างมูลค่าที่ดินในทุกประเภทที่ดินของรัฐให้ ประชาชน เพื่อให้ครอบคลุมการใช้ที่ดิน เป็นหลักประกันสินเชื่อเพื่อการลงทุนในระยะ ปานกลางหรือระยะยาว รวมถึงการเพิ่มมูลค่าที่ดินจากการประเมินราคาที่ดิน การปรับระบบ การออกหนังสืออนุญาตหรือเอกสารสิทธิในที่ดิน การจัดปรับปรุงองค์กรสำหรับดำเนิน ธุรกรรมสำหรับที่ดิน ประโยชน์ที่ประชาชนจะได้รับ เกษตรกรคนยากจนที่ได้รับการจัดสรร ที่ดินจากรัฐสามารถนำเอกสารสิทธิในที่ดินไปใช้เป็นหลักประกันการเข้าถึงแหล่งทุนสำหรับ การประกอบอาชีพได้ งบประมาณที่ใช้ไปทั้งสิ้น ๘๐๑ ล้านบาทเพื่อปรับปรุงการบริหาร จัดการที่ดินและทรัพยากรที่ดินให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นและกระจายการถือครองที่ดิน อย่างเป็นธรรม รวมทั้งพัฒนาที่ดินที่อยู่อาศัยสำหรับผู้มีรายได้น้อยครับ ท่านประธานครับ