มานพ คีรีภูวดล ตั้งข้อสังเกตถึงปัญหาโครงการผันน้ำยวมที่ส่งผลกระทบต่อสามจังหวัด โดยเฉพาะความไม่สอดคล้องของข้อมูลสิ่งแวดล้อมในรายงานอีไอเอ ความน่าเชื่อถือของกระบวนการมีส่วนร่วม และการคัดค้านจากประชาชน พร้อมเรียกร้องให้ทบทวนความชอบธรรมของโครงการ ขณะเดียวกันยังคัดค้านการบริหารจัดการน้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่อ้างว่าขาดแคลนน้ำ โดยชี้ว่ารายงานอีไอเอขาดทั้งหลักวิชาการและการมีส่วนร่วม จึงเรียกร้องให้จัดเวทีรับฟังความเห็นอย่างเป็นระบบจากประชาชนและผู้เชี่ยวชาญ
กราบเรียนท่านประธานสภา ที่เคารพ กระผม มานพ คีรีภูวดล สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคก้าวไกล สัดส่วนชาติพันธุ์ ท่านประธานครับ ผมมีความจำเป็นที่อยากจะอภิปรายในเรื่องของรายงานเกี่ยวกับลุ่มน ้า ทั้งระบบ ท่านประธานครับ ผมมองว่าเรื่องน ้าเป็นเรื่องที่จำเป็นกับสิ่งมีชีวิต ไม่ว่าจะเป็น มนุษย์ ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้ ไม่ว่าจะเป็นสัตว์เล็กสัตว์น้อย ชีวิตเราเคลื่อนด้วยน ้าครับ แต่ทีนี้ ผมคิดว่าการจะออกแบบหรือว่าการจะดำเนินการเรื่องสำคัญ ๆ อย่างนี้จำเป็นจะต้องมี รายละเอียด จำเป็นจะต้องมีผู้เชี่ยวชาญ จำเป็นจะต้องมีส่วนร่วมกับผู้คนที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่า จะลุ่มน ้าไหนก็ตาม ทีนี้ผมอยากจะลงรายละเอียดในพื้นที่ลุ่มน ้าเจ้าพระยา โดยเฉพาะ โครงการที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่พี่น้องชาติพันธุ์ของผมที่อยู่ ๓ จังหวัดครับท่านประธาน คือ จังหวัดตาก จังหวัดแม่ฮ่องสอน และจังหวัดเชียงใหม่ คือโครงการผันน ้ายวมครับท่านประธาน ผมมีคำถามอย่างนี้ครับท่านประธาน เมื่อวานนี้ถ้าได้ติดตามข่าวมีกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ที่อำเภอฮอดไม่ว่าจะเป็นตำบลนาคอเรือ และตำบลใกล้เคียง ยื่นหนังสือคัดค้านในเรื่อง โครงการตรงนี้ ผมมีคำถามว่าประชาชนเหล่านี้ทำไมเขาต้องค้าน หลายท่านบอกว่าเป็นกลุ่ม พวกเอ็นจีโอ (NGO) เป็นกลุ่มที่สร้างเป็นคู่ต่อสู้กับรัฐบาลอยู่แล้ว อันนี้คนของรัฐ นะครับท่านประธาน อันนี้คือประเด็นที่ผมอยากจะฝากกรรมาธิการว่าโครงการขนาด ๗๐,๐๐๐ กว่าล้านบาท ทำไมเราต้องเร่งรีบขนาดนี้ และโครงการตรงนี้เป็นโครงการ ผันน ้าข้ามลุ่มน ้า จากลุ่มน ้าสาละวินข้ามมาที่ลุ่มน ้าปิง คำถามที่ประชาชนได้ถาม และผม มีโอกาสได้เข้าร่วมในการประชุมชี้แจงในชั้นกรรมาธิการของท่านประธานอภิชาติ กรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ผมได้ฟังข้อมูลทั้ง ๒ ฝ่ายครับ ท่านประธาน ผู้ที่ร้องต่อสภาแห่งนี้กับส่วนราชการ และนักวิชาการ ผมคิดว่าฝ่ายที่อยาก ดำเนินโครงการคือเจ้าหน้าที่กรมชลประทาน แล้วก็คนที่ดูแลเรื่องของระบบการศึกษาเรื่อง อีไอเอ (EIA) ก็คือ สผ. ประเด็นสำคัญก็คือว่าข้อมูลทั้ง ๒ ฝ่ายไม่ตรงกันเลยครับท่านประธาน อันนี้คือสิ่งที่เป็นข้อสังเกต ข้อมูลไม่ว่าจะเป็นเรื่องของระบบผลกระทบสิ่งแวดล้อมตั้งแต่ ต้นน ้าไปลงสู่ปลายน ้าปากอุโมงค์ที่อำเภอฮอด ต้นน ้าที่แม่น ้ายวม ล่าสุดผมเดินทางไปดู ข้อเท็จจริงในพื้นที่เมื่อเดือนที่แล้วครับท่านประธาน ในรายงานอีไอเอ (EIA) ไม่ได้พูดถึงเรื่อง ของห้วยกุ้ง ซึ่งเป็นน ้าเล็ก ๆ และเป็นกุ้งที่เป็นกุ้งเฉพาะถิ่นตรงนั้น ถ้ามีการทำจะกระทบอย่างไร ไม่ได้บอก ในอีไอเอ (EIA) สิ่งที่ประชาชนใช้ว่าอีไอเอ (EIA) ฉบับร้านลาบ อันนี้พูดถึงเรื่องของ ความน่าเชื่อถือทางวิชาการของกระบวนการอีไอเอ (EIA) คนที่อยู่ในเนื้อหา ในรูปภาพ ในรายงานอีไอเอ (EIA) ที่อ้างว่าเป็นกลุ่มเป้าหมายที่ได้ไปสำรวจและได้พูดคุยแล้ว เป็นกลุ่มเดียวกับที่ยื่นหนังสือร้องว่าอีไอเอ (EIA) ตัวนี้ได้อ้างอิงถึงพวกเขา เพราะฉะนั้น ความไม่ชอบธรรมในเรื่องของอีไอเอ (EIA) ตรงนี้เป็นประเด็นที่เป็นข้อสงสัยของพี่น้อง ประชาชนและวิชาการ ท่านประธานครับ ผมมีคำถามอีกนะครับ ในเรื่องของกระบวนการ มีส่วนร่วมของอีไอเอ (EIA) พื้นที่ทั้งหมด ๓ จังหวัด ในรายงานอีไอเอ (EIA) ว่ามีผลกระทบ ๒๙ คนเท่านั้น อันนี้เป็นรายงานอีไอเอ (EIA) ประเภทอะไรครับ ความน่าเชื่อถือทางวิชาการ ของสถาบันทางวิชาการที่ดูแลด้านนี้ผมคิดว่ามาตรฐานยอมรับได้หรือไม่ งานอีไอเอ (EIA) ตรงนี้จะมาสอดแทรกและจะมาสร้างความชอบธรรมให้กับรายงานของกรรมาธิการ ผมคิดว่าตรงนี้จะเป็นปัญหาในการสร้างมาตรฐานที่ไม่ถูกต้องครับท่านประธาน สุดท้ายครับ ท่านประธาน ผมอยากจะขอฝ่ายสื่อได้เอารูปที่ผมได้ขอไว้
(เจ้าหน้าที่ดำเนินการเปิดคลิปภาพ)
อันนี้พื้นที่ที่กรรมาธิการบอกว่า ลุ่มน ้าเจ้าพระยามีการขาดแคลน จำเป็นที่จะต้องเติมน ้า วิธีคิดก็คือว่าถ้าไม่มีน ้าก็จะมาเติม แต่ผมอยากให้ท่านประธานได้ดูรูปนี้ครับ อันนี้คือพื้นที่ลุ่มน ้าเจ้าพระยาทั้งหมด เดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤศจิกายนน ้าเต็มหมดเลยครับ แล้วบางพื้นที่ตอนนี้น ้ายังมีอยู่ครับ ท่านประธาน บางพื้นที่ ณ วันนี้น ้ายังไม่ลดครับ ท่านประธานลองดูครับว่าในช่วง เดือนสิงหาคมถึงเดือนพฤศจิกายนน ้าที่มันมีขนาดนี้ผมถามว่าน ้ามันไม่พอหรืออย่างไร
คำถามสุดท้ายที่ผมอยากจะถาม คำถามสุดท้ายที่ผมอยากจะตั้งข้อสังเกตว่า ลุ่มน ้าเจ้าพระยาเราขาดแคลนน ้าจริงหรือไม่ ลุ่มน ้าเจ้าพระยาเรามีวิธีการจัดการบริหาร ที่ดีแล้วหรือไม่ ลุ่มน ้าเจ้าพระยาเรามีระบบการดำเนินการอย่างเป็นระบบแล้วหรือไม่ เพราะฉะนั้นวิธีการคิด วิธีการพัฒนาลุ่มน ้าทั้งระบบโดยหลักการผมเห็นด้วย แต่ว่าการเอา โครงการบางโครงการที่ไม่ผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมและที่ไม่ได้สอดคล้องทั้งระบบ ของลุ่มน ้า และอ้างว่าเป็นเรื่องของระบบลุ่มน ้าทั้งระบบ อันนี้ผมยอมรับไม่ได้ครับ ท่านประธาน เพราะฉะนั้นคำถามและข้อเสนอของผมคือว่ากระบวนการที่เป็นข้อท้วงติง ของพี่น้องประชาชน กระบวนการที่เป็นข้อเสนอแนะของวิชาการมันมีข้อคำถามอีก หลายประเด็น มันมีข้อสังเกตอีกหลายประเด็น ผมอยากจะให้กรรมาธิการหรือสภาแห่งนี้ ได้มีเวทีที่พูดคุยกัน เอาข้อมูลข้อเท็จจริงบนพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์ บนพื้นฐานทางสังคม บนพื้นฐานข้อเท็จจริงที่มันเป็นพี่น้องประชาชนจริง ๆ เพราะฉะนั้นโดยสรุปแล้วท่านประธานครับ ถ้าหากมีรายงานที่กระบวนการศึกษาอีไอเอ (EIA) ขาดการมีส่วนร่วม ขาดมิติทางวิชาการ ที่ควรจะมีความน่าเชื่อถือแต่ไม่น่าเชื่อถืออย่างนี้ผมไม่สามารถที่จะรับรายงานฉบับนี้ได้ ขอบคุณมากครับท่านประธาน